Xăng dầu vào “tầm ngắm”

Cuộc thanh tra diễn ra trong bối cảnh thị trường xăng dầu đang bước vào giai đoạn hoàn thiện khung pháp lý sau nhiều biến động về nguồn cung, chiết khấu và điều hành giá. Với hơn 33 doanh nghiệp đầu mối cùng khoảng 250 thương nhân phân phối và hơn 17.000 cửa hàng bán lẻ, kết quả thanh tra được đánh giá sẽ tác động đến cả doanh nghiệp lẫn toàn bộ chuỗi cung ứng.

Thanh tra Chính phủ vừa công bố quyết định thanh tra chuyên đề diện rộng về hoạt động kinh doanh xăng dầu trong giai đoạn từ 1/1/2024 đến 30/6/2026. Cuộc thanh tra chính thức bắt đầu từ ngày 8/7 với thời hạn 30 ngày, tuy nhiên cơ quan thanh tra có thể mở rộng nếu cần thiết. Đối tượng thanh tra bao gồm toàn bộ doanh nghiệp và đơn vị hoạt động trong lĩnh vực kinh doanh xăng dầu trên cả nước, từ các đơn vị đầu mối cho đến các cửa hàng bán lẻ.

Mục tiêu và phạm vi kiểm tra

Cuộc thanh tra nhằm đánh giá toàn diện việc chấp hành pháp luật trong lĩnh vực kinh doanh xăng dầu, kịp thời phát hiện và xử lý các vi phạm. Đoàn thanh tra sẽ rà soát những bất cập trong cơ chế quản lý, sơ hở trong tổ chức thực hiện các quy định pháp luật cũng như phát hiện các hành vi vi phạm. Ngoài đánh giá kết quả quản lý và điều hành hiện tại, cuộc thanh tra cũng tập trung vào việc nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước và đảm bảo minh bạch thị trường.

Cơ cấu thị trường xăng dầu hiện nay

Theo dữ liệu của Bộ Công Thương (tính đến cuối tháng 2), cả nước có 33 doanh nghiệp đầu mối kinh doanh xăng dầu, gồm 5 đơn vị kinh doanh nhiên liệu bay và 2 doanh nghiệp sản xuất, lọc hóa dầu. Bên cạnh đó, thị trường có khoảng 250 thương nhân phân phối, giảm gần 25% so với ba năm trước, và hơn 17.000 cửa hàng bán lẻ xăng dầu. Sự suy giảm số lượng thương nhân phân phối phản ánh quá trình tái cơ cấu trong ngành.

Kiểm tra trước đó và kỳ vọng cải cách

Trước đó, cuối tháng 4, Bộ Công Thương đã phát động đợt tổng kiểm tra gần 200 thương nhân phân phối xăng dầu tại 27 tỉnh, thành phố để rà soát việc chấp hành quy định về dự trữ xăng dầu bắt buộc và các điều kiện kinh doanh. Trên cơ sở kết quả thanh tra, Thanh tra Chính phủ sẽ kiến nghị xử lý nghiêm các vi phạm theo quy định và đề xuất sửa đổi, bổ sung những quy định còn bất cập nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước.