Xã hội hóa mạng lưới trạm sạc xe điện

Trước áp lực bùng nổ của phương tiện xanh, Bộ Xây dựng đang khẩn trương hoàn thiện Đề án phát triển mạng lưới trạm sạc xe điện theo hướng xã hội hóa toàn diện. Đây được coi là "phát súng" quyết định nhằm huy động nguồn lực khổng lồ từ tư nhân, tháo gỡ điểm nghẽn hạ tầng và đưa Việt Nam tiến nhanh vào kỷ nguyên giao thông điện hóa trong quý III/2026.

Khi các "ông lớn" như V-Green sẵn sàng chi hàng chục nghìn tỷ đồng, một khung pháp lý đồng bộ về quy hoạch, PCCC và giá điện chính là chìa khóa để biến Việt Nam thành tâm điểm hạ tầng sạc của khu vực.

Bộ Xây dựng vừa giao các đơn vị chuyên môn xây dựng Đề án phát triển mạng lưới trạm sạc ô tô điện trên phạm vi toàn quốc, với định hướng xã hội hóa đầu tư và huy động mạnh nguồn lực doanh nghiệp.

Đề án được triển khai theo Chỉ thị số 09/2026 của Thủ tướng về thúc đẩy chuyển dịch năng lượng và phát triển giao thông xanh. Theo kế hoạch, nội dung hoàn thiện sẽ được báo cáo Thủ tướng trong quý III năm nay.

Điểm đáng chú ý là mạng lưới trạm sạc sẽ không phát triển theo kiểu manh mún mà được đặt trong bài toán tổng thể, gắn với quy hoạch giao thông, đô thị và khu dân cư. Bộ Xây dựng yêu cầu đề án phải đánh giá đầy đủ hiện trạng hạ tầng sạc, tốc độ tăng trưởng xe điện, khả năng đáp ứng của lưới điện, quỹ đất cũng như các tiêu chuẩn về an toàn và phòng cháy chữa cháy.

Cơ quan quản lý đồng thời muốn xây dựng mô hình vận hành theo hướng mở, khuyến khích doanh nghiệp tham gia thông qua các hình thức hợp tác công – tư (PPP) và nhiều cơ chế xã hội hóa khác.

Ngoài câu chuyện đầu tư, đề án cũng sẽ rà soát hàng loạt nút thắt liên quan tới giá điện, đấu nối hạ tầng, tiêu chuẩn kỹ thuật, cơ chế khai thác dịch vụ và chính sách đất đai. Đây được xem là những vấn đề lớn nhất đang cản tốc độ phủ sóng trạm sạc tại Việt Nam.

Bộ Xây dựng nhấn mạnh đề án phải có tính thực tiễn cao, đủ khả năng triển khai ngay sau khi được phê duyệt thay vì chỉ dừng ở định hướng chiến lược.

Áp lực phát triển hạ tầng đang gia tăng nhanh cùng đà bùng nổ của thị trường xe điện. Theo các báo cáo nghiên cứu, quy mô thị trường trạm sạc tại Việt Nam có thể tăng từ khoảng 81,7 triệu USD năm 2025 lên gần 460 triệu USD vào năm 2034, tương đương tốc độ tăng trưởng trung bình hơn 21% mỗi năm.

Song song với động thái từ cơ quan quản lý, nhiều doanh nghiệp lớn cũng tăng tốc đầu tư. Đáng chú ý, V-Green mới công bố kế hoạch rót khoảng 10.000 tỷ đồng để xây dựng 99 trạm sạc siêu nhanh trên toàn quốc. Mỗi trạm dự kiến lắp tới 100 cổng sạc công suất lớn.

Trong 3 năm tới, doanh nghiệp này đặt mục tiêu phát triển khoảng 500.000 cổng sạc tại Việt Nam trước khi mở rộng ra thị trường quốc tế.

Giới phân tích cho rằng cuộc đua xe điện giờ không còn nằm riêng ở doanh số bán xe. Hạ tầng sạc, khả năng phủ điểm và tốc độ nạp điện mới là yếu tố quyết định ai chiếm lợi thế trong giai đoạn thị trường bước vào chu kỳ tăng trưởng mạnh.