Washington siết vòng thuế mới

Bất chấp phán quyết kìm hãm từ Tòa án Tối cao, Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) vừa bất ngờ tung ra quân bài pháp lý mới, áp đặt một bộ lưới thuế quan diện rộng lên hàng chục quốc gia đồng minh lẫn đối thủ.

Việc mượn danh nghĩa điều tra lao động cưỡng bức theo Điều khoản 301 không chỉ là cái cớ để Washington tái thiết lập bức tường bảo hộ, mà còn đẩy cục diện thương mại toàn cầu vào một vòng xoáy đối đầu rủi ro cực lớn.

Mỹ đang chuẩn bị mở thêm một mặt trận mới trong chính sách thương mại khi đề xuất áp dụng thuế quan đối với hàng hóa nhập khẩu từ 60 đối tác trên toàn cầu. Động thái này được xem là bước đi đáng chú ý nhằm khôi phục chương trình bảo hộ thương mại sau khi một số biện pháp trước đây vấp phải trở ngại từ hệ thống tư pháp.

Theo đề xuất vừa được công bố, mức thuế tối thiểu 10% sẽ áp dụng với hàng hóa từ nhiều đối tác lớn như Canada, Mexico, Liên minh châu Âu, Đài Loan (Trung Quốc) và Vương quốc Anh. Trong khi đó, hàng hóa đến từ Trung Quốc, Ấn Độ, Nhật Bản, Hàn Quốc, Brazil và Thụy Sĩ có thể phải chịu mức thuế cao hơn, khoảng 12,5%.

Cơ sở pháp lý của kế hoạch lần này được xây dựng dựa trên Điều khoản 301 của Đạo luật Thương mại năm 1974. Cuộc điều tra của phía Mỹ tập trung vào việc các đối tác thương mại có thực thi đầy đủ các biện pháp ngăn chặn hàng hóa liên quan đến lao động cưỡng bức hay không.

Theo lập luận từ Washington, một số quốc gia chưa triển khai hoặc thực thi hiệu quả các quy định kiểm soát, khiến những sản phẩm bị nghi ngờ liên quan đến lao động cưỡng bức vẫn có thể tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu. Điều này được cho là tạo ra môi trường cạnh tranh thiếu công bằng đối với doanh nghiệp và người lao động Mỹ.

Giới chức thương mại Mỹ khẳng định nước này sẽ tiếp tục gia tăng sức ép nhằm buộc các đối tác nâng cao tiêu chuẩn thực thi, đồng thời ngăn chặn những sản phẩm bị cho là vi phạm quyền lao động thâm nhập thị trường.

Đề xuất hiện mới ở giai đoạn tham vấn. Các phiên lấy ý kiến công chúng dự kiến bắt đầu từ cuối tháng 6 trước khi cơ quan chức năng đưa ra quyết định cuối cùng.

Nhiều chuyên gia nhận định kế hoạch mới có thể vấp phải phản ứng từ các đối tác thương mại lớn. Bên cạnh tác động trực tiếp tới dòng chảy hàng hóa, việc sử dụng Điều khoản 301 cũng được xem là tín hiệu cho thấy Washington sẵn sàng triển khai thêm các biện pháp thuế quan hoặc phi thuế quan trong tương lai.

Động thái này diễn ra sau khi một số mức thuế trước đây bị Tòa án Tối cao Mỹ bác bỏ vì không đáp ứng yêu cầu pháp lý. Thay vì từ bỏ chiến lược bảo hộ, chính quyền Mỹ đang chuyển sang sử dụng những công cụ pháp lý khác thuộc Đạo luật Thương mại năm 1974 để tiếp tục theo đuổi mục tiêu tái cân bằng quan hệ thương mại và bảo vệ sản xuất trong nước.

Nếu được thông qua, đây có thể trở thành một trong những đợt mở rộng thuế quan lớn nhất của Mỹ trong những năm gần đây, kéo theo những tác động đáng kể đối với thương mại và chuỗi cung ứng toàn cầu.