Vụ phòng khám “bơm sữa đậu nành” lừa hàng nghìn người bệnh: Có thể chuyển tội danh khi nào?

Các đối tượng bị cáo buộc bơm sữa đậu nành vào niệu đạo, bôi thuốc mỡ lên cổ tử cung khách hàng hay dùng dụng cụ kim loại tác động vào tử cung gây đau đớn rồi dọa bệnh nhân bị viêm phụ khoa nghiêm trọng.

Bác sĩ bơm sữa đậu nành giả dịch mủ, dọa bệnh nhân "viêm phụ khoa, vô sinh"

Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Nghệ An đang mở rộng điều tra, làm rõ vai trò của những cá nhân có liên quan vụ "vẽ bệnh" chiếm lợi hàng tỷ đồng xảy ra tại Phòng khám đa khoa Y học Nghệ An (địa chỉ số 72, đường Lê Lợi, phường Thành Vinh, tỉnh Nghệ An).

Cơ quan Cảnh sát điều tra đã khởi tố bị can đối với Tạ Thị Cẩm Vân, 39 tuổi, trú Hà Nội, cùng 9 đồng phạm về tội Lừa dối khách hàng, theo khoản 2 Điều 196 Bộ luật Hình sự.

Theo kết quả điều tra ban đầu, vào khoảng tháng 9/2024, nhóm đối tượng do Vân cầm đầu đã thành lập Phòng khám đa khoa Y học Nghệ An (pháp nhân là Công ty TNHH Y học Nghệ An).

Vân tuyển dụng bác sĩ, nhân viên y tế, đồng thời thuê bằng bác sĩ và sử dụng cả những người không có chuyên môn để tham gia khám, tư vấn.

Để thu hút khách hàng, phòng khám chi hàng tỷ đồng mỗi tháng quảng cáo dày đặc trên nền tảng mạng xã hội, giới thiệu đội ngũ bác sĩ đầu ngành cùng những gói khám ban đầu với chi phí rất thấp.

Khi có khách hàng đến khám, Vân bố trí từng nhóm từ 3 đến 4 nhân viên tư vấn. Nhóm này giả vờ trao đổi với nhau nhằm thổi phồng mức độ nghiêm trọng của khách hàng, thông báo họ có thể bị vô sinh hoặc mắc ung thư nếu không điều trị ngay.

Để khách hàng tin vào thông tin về bệnh do nhóm tư vấn và bác sĩ đưa ra, các đối tượng đã bơm sữa đậu nành vào niệu đạo rồi hút ngược trở lại để tạo hiện tượng giống dịch mủ, sau đó thông báo bệnh nhân bị viêm nhiễm nặng; bôi thuốc mỡ Acyclovir lên cổ tử cung rồi sử dụng máy soi để tạo hình ảnh giả mưng mủ, kết luận bệnh nhân mắc bệnh phụ khoa nghiêm trọng.

Thậm chí nhóm người này còn dùng dụng cụ kim loại tác động vào tử cung khách hàng, gây đau đớn khiến người bệnh hoang mang, sợ hãi.

Cảnh sát xác định có hàng nghìn lượt người đến khám, điều trị tại phòng khám với tổng số tiền thanh toán lên tới hàng chục tỷ đồng. Phòng Cảnh sát kinh tế Công an tỉnh Nghệ An đã làm việc được với gần 100 bị hại, bước đầu làm rõ gần 500 triệu đồng thu lợi bất chính.

Có thể chuyển sang tội danh nghiêm khắc hơn khi nào?

Trao đổi với PV Dân Việt, luật sư Hoàng Hà (Đoàn luật sư TP.HCM) cho biết, trong vụ việc này, cơ quan điều tra đã khởi tố vụ án, khởi tố 10 bị can về tội Lừa dối khách hàng theo khoản 2 Điều 196 Bộ luật Hình sự với mức cao nhất của khung hình phạt chỉ là 5 năm tù hoặc có thể phạt tiền với mức từ 100-500 triệu đồng.

Bước đầu cơ quan công an xác định có hàng nghìn lượt người đến khám, tổng số tiền thanh toán lên tới hàng chục tỷ đồng, đã làm việc với gần 100 người và làm rõ gần 500 triệu đồng được cho là khoản thu lợi bất chính. Vụ án vẫn đang được tiếp tục điều tra, mở rộng.

Theo luật sư Hoàng Hà, hiện cơ quan điều tra đang khởi tố tội lừa dối khách hàng dựa trên chứng cứ và các dấu hiệu cấu thành tội phạm, phù hợp với những chứng cứ cơ quan điều tra đang có.

Nhưng có thể đây không phải là tội danh duy nhất và cuối cùng nếu quá trình điều tra tiếp tục làm rõ dấu hiệu chiếm đoạt tài sản, cưỡng ép, xâm hại sức khỏe, vi phạm quy định khám chữa bệnh hoặc những hành vi độc lập khác.

Phòng khám đa khoa Y học Nghệ An, nơi bơm sữa đậu nành vào niệu đạo bệnh nhân để "vẽ bệnh" có trụ sở tại vị trí đắc địa. Quá trình hoạt động, phòng khám này nhiều lần bị xử phạt.

Khám chữa bệnh là một hoạt động cung cấp dịch vụ. Vì vậy, nếu có căn cứ xác định phòng khám vẫn cung cấp một số dịch vụ y tế nhưng cố tình gian dối về tình trạng bệnh, tính cần thiết của thủ thuật, chất lượng hoặc giá trị thực tế của gói điều trị để thu thêm tiền, việc xem xét tội lừa dối khách hàng là có cơ sở pháp lý.

Trong vụ việc này, quan hệ cung cấp dịch vụ là có thật, người bệnh được khám hoặc thực hiện một số thủ thuật nhất định. Sự gian dối nằm trong quá trình cung cấp dịch vụ, chẳng hạn biến một tình trạng bình thường thành bệnh lý nghiêm trọng, thông báo không đúng về nguy cơ sức khỏe hoặc thu tiền cho những gói điều trị khác nhau trong khi phương pháp thực hiện không có sự khác biệt đáng kể.

Những thông tin ban đầu của vụ án đang thể hiện tương đối rõ đặc điểm này. Bởi vậy, nếu kết quả điều tra chứng minh bản chất là cung cấp dịch vụ có thật nhưng dùng thủ đoạn gian dối để nâng giá và thu lợi bất chính thì việc định tội lừa dối khách hàng là có căn cứ.

Ngược lại nếu kết quả điều tra chứng minh toàn bộ hoạt động khám chữa bệnh chỉ là vỏ bọc, bệnh trạng được dựng lên từ đầu, dịch vụ được cung cấp không có giá trị thực tế và mục đích xuyên suốt là làm cho người bệnh giao tiền, bản chất pháp lý của hành vi sẽ được đánh giá lại. Tức có thể khởi tố thêm tội hoặc chuyển sang tội danh nghiêm khắc hơn.

Dù vậy, theo luật sư không thể chỉ vì thủ đoạn gian dối có vẻ tinh vi mà đương nhiên chuyển sang một tội danh nặng hơn. Cơ quan tiến hành tố tụng sẽ làm rõ ý định của những người tổ chức ngay từ thời điểm thành lập và vận hành phòng khám, giá trị thực tế của từng dịch vụ, khoản tiền khách hàng lẽ ra phải thanh toán và số tiền có được trực tiếp từ hành vi gian dối.

Sự nghiêm minh cần được thể hiện ở một cuộc điều tra toàn diện, xác định đúng số người bị hại, đúng khoản tiền thu lợi và bị chiếm đoạt, đúng hậu quả đối với sức khỏe, đồng thời cá thể hóa trách nhiệm của từng người.

Không bỏ lọt tội phạm nhưng cũng không quy chụp hoặc định tội theo sức ép dư luận. Đó mới là cách bảo vệ người bệnh và bảo đảm công lý bằng chính những nguyên tắc của pháp luật. Tất cả sẽ được cơ quan điều tra làm rõ.