Việt Nam tiến gần câu lạc bộ nghìn tỷ

Bên cạnh gam màu sáng từ làn sóng dịch chuyển dòng vốn quốc tế, bài toán nâng cao tỷ trọng của khối doanh nghiệp nội địa và kiểm soát nhập siêu vẫn là thách thức lớn trên hành trình khẳng định vị thế siêu cường xuất khẩu.

Sau 5 tháng đầu năm 2026, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam đã đạt 445 tỷ USD, tăng 25% so với cùng kỳ năm trước. Với tốc độ hiện tại, giới chuyên gia dự báo tổng giá trị giao thương của Việt Nam có thể vượt mốc 1.000 tỷ USD ngay trong năm nay, thậm chí chạm ngưỡng 1.060 tỷ USD.

Nếu kịch bản này thành hiện thực, Việt Nam sẽ gia nhập nhóm khoảng 13-14 nền kinh tế có quy mô thương mại lớn nhất thế giới, đánh dấu bước tiến mới trong quá trình hội nhập toàn cầu.

Đáng chú ý, kim ngạch xuất khẩu riêng lẻ được dự báo vượt 500 tỷ USD, tương đương quy mô GDP của cả nền kinh tế. Đây là tỷ lệ hiếm thấy trên thế giới, cho thấy độ mở thương mại của Việt Nam đang ở mức rất cao.

Khối doanh nghiệp FDI tiếp tục là động lực tăng trưởng chủ lực. Trong 5 tháng đầu năm, khu vực này đóng góp khoảng 172 tỷ USD kim ngạch xuất khẩu, tăng gần 25% và chiếm khoảng 80% tổng giá trị xuất khẩu cả nước.

Sự hiện diện ngày càng lớn của các tập đoàn toàn cầu trong lĩnh vực điện tử, công nghệ và sản xuất đã giúp Việt Nam trở thành mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng quốc tế. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng doanh nghiệp nội địa cần tận dụng tốt hơn cơ hội này để gia tăng tỷ lệ tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Ở chiều ngược lại, nhập khẩu đạt gần 230 tỷ USD, tăng hơn 31%, khiến cán cân thương mại ghi nhận nhập siêu khoảng 13,8 tỷ USD. Dù vậy, đây được đánh giá là tín hiệu phản ánh nhu cầu đầu tư và mở rộng sản xuất, thay vì dấu hiệu suy yếu của nền kinh tế.

Theo giới phân tích, năm 2026 là giai đoạn tăng tốc đầu tư công, phát triển hạ tầng và triển khai hàng loạt dự án trọng điểm. Nhu cầu nhập khẩu máy móc, thiết bị và nguyên vật liệu vì thế tăng mạnh để phục vụ cho chu kỳ tăng trưởng tiếp theo.

Nhìn về nửa cuối năm, nhiều nhóm ngành xuất khẩu đang phát đi tín hiệu tích cực.

Trong đó, xi măng nổi lên như một điểm sáng bất ngờ khi lượng đơn hàng quốc tế tăng mạnh. Nhu cầu tái thiết tại Trung Đông sau các biến động địa chính trị đang mở ra cơ hội lớn cho doanh nghiệp Việt Nam.

Rau quả cũng ghi nhận sức bật đáng kể, đặc biệt từ các thị trường Trung Đông đang phục hồi nhu cầu nhập khẩu sau thời gian gián đoạn nguồn cung.

Trong khi đó, dệt may tiếp tục duy trì vai trò trụ cột. Ngoài các đơn hàng truyền thống, nhiều doanh nghiệp đã nhận thêm đơn hàng mới từ khu vực Trung Đông, tạo thêm dư địa tăng trưởng trong những tháng cuối năm.

Các mặt hàng nông sản chủ lực như cà phê, hồ tiêu, hạt điều và sản phẩm chế biến sâu cũng tiếp tục được đánh giá là lợi thế cạnh tranh dài hạn của Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Bên cạnh những thị trường quen thuộc, Ấn Độ, châu Phi, Nam Mỹ, ASEAN, Trung Đông và Nga được xem là những điểm đến giàu tiềm năng cho hàng hóa Việt Nam trong giai đoạn tới.

Nếu duy trì được tốc độ hiện nay, năm 2026 không chỉ đánh dấu một kỷ lục thương mại mới mà còn là cột mốc khẳng định vị thế ngày càng lớn của Việt Nam trên bản đồ giao thương toàn cầu.