#KT vĩ mô

24HMONEY đã kiểm duyệt

Việt Nam khó chơi 'ván cờ công nghệ' nếu thiếu nhân tài

Ngân hàng Thế giới cảnh báo: nếu Việt Nam không kịp thời xây dựng chiến lược mạnh mẽ để thu hút và giữ chân nhân lực chất lượng cao, cánh cửa bứt phá trong kỷ nguyên bán dẫn và công nghệ cao có thể chỉ khép lại ngay trước mắt.

Việt Nam đang đối diện với một nghịch lý đáng báo động: gần 65% nhân tài công nghệ hàng đầu của đất nước trong các lĩnh vực trọng yếu và mới nổi hiện đang làm việc ở nước ngoài. Đây là lời cảnh báo đanh thép từ bà Mariam J. Sherman, Giám đốc Ngân hàng Thế giới (WB) phụ trách khu vực. Theo bà, nếu không có chiến lược đầu tư và giữ chân nhân tài đủ mạnh, tham vọng bứt phá trong kỷ nguyên bán dẫn và công nghệ cao sẽ chỉ là ảo vọng.

Hai chiến lược "đi tắt đón đầu" về nhân lực

Để thu hẹp khoảng cách tri thức có thể mất hàng thập kỷ để xây dựng, Việt Nam phải thực hiện đồng thời hai chiến lược:

Thu hút và giữ chân nhân tài toàn cầu

Việt Nam cần không chỉ cần tăng số lượng sinh viên tốt nghiệp mà phải có thêm nhiều kỹ thuật viên, nhà khoa học và kỹ sư đẳng cấp thế giới. Việc tạo ra điều kiện thuận lợi để thu hút nguồn "chất xám" đang làm việc ở nước ngoài trở về cống hiến sẽ giúp Việt Nam đi tắt đón đầu.

Xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo vững mạnh

Cần tạo ra một hệ sinh thái kết nối chặt chẽ giữa cơ sở giáo dục, viện nghiên cứu, chính phủ và cộng đồng doanh nghiệp. Một ý tưởng đột phá là phát triển các trung tâm thiết kế bán dẫn quốc gia – cơ sở vật chất đẳng cấp thế giới, nơi các bên liên quan cùng chia sẻ tài nguyên để tạo mẫu và kiểm thử chip trước khi sản xuất thương mại.

Tận dụng sức mạnh liên kết: Nâng tầm doanh nghiệp nội địa

Bà Sherman nhấn mạnh: đại học là trụ đỡ, doanh nghiệp là nơi nhân rộng và chính phủ đóng vai trò kết nối. Việt Nam cần thắt chặt hơn nữa mối liên kết giữa các doanh nghiệp trong nước và các doanh nghiệp FDI. Mục tiêu là giúp các công ty Việt Nam nắm bắt nhiều giá trị hơn từ chuỗi cung ứng toàn cầu, vươn lên từ vai trò nhà cung cấp đơn thuần sang đối tác đồng sáng tạo. Lợi ích là tri thức sẽ ở lại và phát triển tại Việt Nam.

Tập trung xây dựng cụm đổi mới xuất sắc

Thay vì dàn trải, Việt Nam cần tập trung vào một vài cụm đổi mới sáng tạo xuất sắc được lựa chọn kỹ lưỡng, tương tự như mô hình thành công của Thâm Quyến (Trung Quốc) hay Thành phố Khoa học Daedeok (Hàn Quốc). Khu Công nghệ cao Hòa Lạc được hình dung là trung tâm của một cụm về sản xuất tiên tiến (bán dẫn, y sinh, robot), tạo thành "thỏi nam châm" đầy sức hút đối với nhân tài và ý tưởng, khuyến khích người Việt trở về quê hương.