Việt Nam đã ở top 22 kinh tế thế giới?

Nếu chỉ nhìn vào những con số GDP danh nghĩa được công bố thường niên, chúng ta đang vô tình che mờ đi một thực tế: Sức mạnh và vị thế kinh tế thực sự của Việt Nam trên trường quốc tế lớn hơn rất nhiều so với những gì số đông đang nhìn thấy.

Các chuyên gia kinh tế cảnh báo việc bỏ qua chỉ số sức mua tương đương (GDP PPP) không chỉ làm sai lệch bản chất chất lượng sống, mà còn khiến Việt Nam tự làm "lép vế" chính mình trên bản đồ tài chính toàn cầu.

Trong nhiều năm, GDP danh nghĩa vẫn là chỉ số quen thuộc khi đánh giá quy mô nền kinh tế. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, nếu chỉ dựa vào thước đo này, vị thế thực của Việt Nam có thể chưa được phản ánh đầy đủ.

Dẫn số liệu từ Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), ông Đỗ Cao Bảo - Thành viên HĐQT FPT - cho biết năm 2025, quy mô GDP danh nghĩa của Việt Nam ước đạt 514 tỷ USD, đứng thứ 32 thế giới. Trong khi đó, nếu tính theo sức mua tương đương (GDP PPP), quy mô nền kinh tế lên tới 1.838 tỷ USD, xếp thứ 22 toàn cầu.

Đáng chú ý, theo dự báo của IMF, GDP PPP của Việt Nam năm 2026 có thể vượt mốc 2.000 tỷ USD, qua đó vượt Thái Lan để trở thành nền kinh tế lớn thứ hai Đông Nam Á, chỉ sau Indonesia.

Theo cách tính này, khoảng cách giữa Việt Nam và nhiều quốc gia trong khu vực cũng thu hẹp đáng kể so với những gì thể hiện qua GDP danh nghĩa.

Vì sao cùng một số tiền nhưng giá trị lại khác nhau?

Bản chất của GDP PPP là loại bỏ sự khác biệt về mặt bằng giá giữa các quốc gia.

Một khoản thu nhập 5.000 USD tại Việt Nam và 5.000 USD tại Mỹ không tạo ra cùng mức sống. Giá thuê nhà, y tế, ăn uống, dịch vụ và lao động tại Mỹ cao hơn rất nhiều so với Việt Nam.

Lấy ví dụ đơn giản, một bát phở bình dân ở Hà Nội có giá chỉ vài USD nhưng tại New York có thể đắt gấp nhiều lần. Chi phí cắt tóc, khám chữa bệnh hay các dịch vụ đời sống khác cũng chênh lệch rất lớn.

Chính vì vậy, GDP PPP được xem là thước đo phản ánh sát hơn sức mua thực tế của người dân và chất lượng sống của nền kinh tế.

Theo ông Đỗ Cao Bảo, nếu chỉ quy đổi toàn bộ nền kinh tế sang USD theo tỷ giá, sự khác biệt về giá cả sẽ bị bỏ qua, khiến khoảng cách giữa các quốc gia bị kéo giãn hơn thực tế.

GDP danh nghĩa và GDP PPP: Không loại trừ mà bổ sung

TS. Võ Trí Thành cho rằng việc so sánh hai chỉ số theo hướng "cái nào đúng hơn" là chưa phù hợp.

GDP danh nghĩa phản ánh năng lực sản xuất, quy mô hàng hóa và dịch vụ được tạo ra trong nền kinh tế. Đây là chỉ số quan trọng khi đánh giá sức mạnh kinh tế, thương mại và khả năng hội nhập quốc tế.

Trong khi đó, GDP PPP tập trung vào sức mua tương đương, cho thấy một đồng tiền có thể mua được bao nhiêu hàng hóa và dịch vụ trong nước. Vì vậy, chỉ số này phản ánh rõ hơn mức sống và hiệu quả tiêu dùng của người dân.

Theo các chuyên gia, mỗi thước đo đều có ưu và nhược điểm riêng. GDP danh nghĩa chịu tác động lớn từ tỷ giá và biến động giá cả, còn GDP PPP đòi hỏi quá trình tính toán phức tạp hơn khi phải so sánh hàng nghìn mặt hàng và dịch vụ tương đồng giữa các quốc gia.

Cần công bố đồng thời hai thước đo

Hiện IMF, Ngân hàng Thế giới và nhiều tổ chức quốc tế đều công bố song song GDP danh nghĩa và GDP PPP khi đánh giá các nền kinh tế.

Theo giới chuyên gia, việc sử dụng đồng thời hai chỉ số sẽ giúp phản ánh đầy đủ hơn cả năng lực sản xuất lẫn sức mua thực tế của nền kinh tế.

Dưới góc nhìn GDP PPP, quy mô và vị thế của Việt Nam trên bản đồ kinh tế thế giới đang cao hơn đáng kể so với những gì thể hiện qua GDP danh nghĩa. Đây cũng là cơ sở để nhìn nhận khách quan hơn về sức mạnh nội tại, mức sống và tiềm năng tăng trưởng của nền kinh tế trong những năm tới.