Vì sao Mỹ mạnh tay với Ấn Độ nhưng lại “né” Trung Quốc?

Ngày 08/08/2025 | Phóng viên Kinh tế & Địa chính trị

Mặc dù nhập khẩu lượng lớn năng lượng từ Nga, Trung Quốc dường như miễn nhiễm trước các biện pháp trừng phạt khắt khe của Mỹ – điều mà Ấn Độ, với quan hệ thân thiện hơn, lại không được hưởng.

📌 Thuế 50% – cú sốc ngoại giao cho New Delhi

Chỉ vài năm trước, giới hoạch định chính sách Ấn Độ tin rằng mối quan hệ với Washington đang mở ra thời kỳ “đôi bên cùng có lợi”. Tuy nhiên, mức thuế nhập khẩu 50% do Tổng thống Donald Trump áp đặt đã nhanh chóng dập tắt hy vọng này.

Reuters dẫn lời một quan chức Ấn Độ thừa nhận: “Chúng tôi thiếu sự hỗ trợ ngoại giao cần thiết, nhất là khi Mỹ đạt được thỏa thuận ưu đãi hơn với Việt Nam, Indonesia, Nhật Bản và EU.”

Phản ứng của Bộ Ngoại giao Ấn Độ khá kiềm chế, gọi thuế quan là “không công bằng, vô lý” và nhắc tới thực tế Mỹ vẫn mua phân bón, uranium từ Nga trị giá hàng tỷ USD mỗi năm.

🔍 Trung Quốc – “vùng cấm” của các biện pháp trừng phạt

Trái ngược với Ấn Độ, Trung Quốc – khách hàng năng lượng lớn nhất của Nga – không hứng chịu bất kỳ đòn thuế tương tự. Bắc Kinh không chỉ duy trì mua dầu, khí đốt từ Moscow mà còn cung cấp hỗ trợ chính trị và kinh tế đáng kể cho Điện Kremlin.

Giới quan sát nhận định: Trung Quốc đã trở nên “quá lớn để bị bắt nạt”. Trump có thể đe dọa áp thêm thuế liên quan tới năng lượng Nga, nhưng các cố vấn của ông cũng đồng thời giảm nhẹ khả năng này.

⚖️ Sự bất bình và hệ quả chính trị tại Ấn Độ

Cú đánh thuế khiến New Delhi vừa bất ngờ vừa bị động. Năng lượng Nga thực tế chỉ giúp Ấn Độ tiết kiệm khoảng 3,8 tỷ USD trong năm tài chính vừa qua – con số khiêm tốn so với 242 tỷ USD chi cho nhập khẩu dầu thô tổng thể.

Giờ đây, việc buộc phải xoay trục nguồn cung trong thời gian ngắn không chỉ làm tăng chi phí mà còn tạo ra rủi ro chính trị nội bộ. Các đối thủ trong nước chỉ trích Thủ tướng Modi là “mềm yếu trước Mỹ”, trong khi làn sóng chủ nghĩa dân tộc và chống Mỹ gia tăng.

🌏 Dịch chuyển địa chính trị – Ấn Độ tìm đồng minh mới

Căng thẳng thương mại có nguy cơ thúc đẩy New Delhi xích lại gần các đối thủ của Washington:

🇧🇷 Brazil đề xuất lập mặt trận chung chống thuế quan của Trump.

🇷🇺 Các phái đoàn ngoại giao Ấn Độ chuẩn bị tới Moscow.

🇨🇳 Thủ tướng Modi cân nhắc tham dự hội nghị Tổ chức Hợp tác Thượng Hải do Bắc Kinh dẫn dắt – chuyến thăm Trung Quốc đầu tiên sau bảy năm.

Nếu diễn ra, đây sẽ là tín hiệu mạnh mẽ rằng Ấn Độ sẵn sàng mở rộng lựa chọn chiến lược, trong bối cảnh Washington dường như ưu tiên duy trì trạng thái “đình chiến” với Bắc Kinh hơn là bảo vệ một đối tác thân thiện như New Delhi.

📊 Phân tích nhanh tác động tới thị trường tài chính

- Chứng khoán toàn cầu: Các chỉ số châu Á, đặc biệt là Ấn Độ (Nifty 50, Sensex), có thể chịu áp lực điều chỉnh do lo ngại chi phí nhập khẩu năng lượng tăng và căng thẳng ngoại giao.

- Tỷ giá: Đồng Rupee (INR) có nguy cơ mất giá so với USD do nhập siêu gia tăng; đồng Nhân dân tệ (CNY) hưởng lợi phần nào khi Trung Quốc tránh được thuế mới.

- Giá vàng: Gia tăng căng thẳng địa chính trị và thương mại thúc đẩy nhu cầu trú ẩn, có thể hỗ trợ vàng vượt các ngưỡng kháng cự quan trọng.

- Thị trường năng lượng: Giá dầu có thể tăng nhẹ do lo ngại xáo trộn nguồn cung, đặc biệt khi Ấn Độ tìm nguồn thay thế ngoài Nga.

💬 Bình luận:

Cuộc chơi thuế quan lần này cho thấy cán cân quyền lực thương mại không chỉ phụ thuộc vào kim ngạch, mà còn vào vị thế chiến lược và khả năng mặc cả. Trung Quốc – dù là khách hàng năng lượng lớn nhất của Nga – vẫn “an toàn”, trong khi Ấn Độ phải trả giá đắt cho sự lạc quan vào một liên minh thương mại với Mỹ.