"Tự vả vào miệng", chiến thuật hay sự rối bời của ông Trump?

Những thông điệp bất nhất từ Nhà Trắng về chiến sự tại Iran đang tạo ra một bầu không khí đầy bối rối cho cả đồng minh lẫn đối thủ.

Chỉ trong vòng vài giờ ngày 9/3, Tổng thống Donald Trump đã đưa ra hai kịch bản hoàn toàn trái ngược: một mặt khẳng định với CBS rằng "cuộc chiến gần như đã kết thúc", mặt khác lại tuyên bố trước các nghị sĩ tại Florida về một "quyết tâm lớn hơn bao giờ hết cho chiến thắng cuối cùng". Sự mâu thuẫn này không chỉ nằm ở lời nói của Tổng thống mà còn lan sang cả bộ máy điều hành, khi Bộ Chiến tranh Mỹ và Bộ trưởng Pete Hegseth liên tục nhấn mạnh rằng chiến dịch "mới chỉ bắt đầu".

Sự bất nhất này còn thể hiện rõ trong đánh giá về năng lực quân sự của Tehran. Ông Trump có lúc mô tả Iran "không còn gì về mặt quân sự", nhưng ngay sau đó lại đưa ra các con số cụ thể như năng lực tên lửa còn 10% và UAV còn 25%. Thậm chí, việc ông vừa khẳng định bộ máy lãnh đạo Iran "đã bị xóa sổ" nhưng lại bày tỏ sự thất vọng về việc bổ nhiệm tân Lãnh tụ Tối cao Mojtaba Khamenei cho thấy một lỗ hổng trong tính nhất quán của thông điệp ngoại giao Mỹ. Theo các chuyên gia, đây có thể là chiến thuật "gây nhiễu" chủ đích nhằm giữ cho đối phương luôn trong trạng thái bất định, đồng thời xoa dịu áp lực kinh tế trong nước khi giá dầu và thị trường chứng khoán luôn phản ứng nhạy cảm với mỗi lời nói của ông.

Tuy nhiên, đằng sau những phát ngôn đầy "sương mù" đó là những áp lực chính trị và kinh tế vô cùng thực tế. Ông Trump đang đặt cược di sản chính trị của mình vào cuộc chiến này trong bối cảnh cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ đang đến gần. Việc ông liên tục hứa hẹn về một "điểm kết thúc rất gần" với lợi ích là "giá xăng dầu thấp cho các hộ gia đình" cho thấy nỗ lực trấn an cử tri Mỹ trước sự kiên nhẫn đang dần cạn kiệt. Nhưng hiện thực tại Tehran lại cho thấy một kịch bản hoàn toàn khác: sự trỗi dậy của thế hệ lãnh đạo mới đầy thách thức và cấu trúc quyền lực vững chắc của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo đang khiến mục tiêu "đầu hàng vô điều kiện" của Mỹ trở nên xa vời.

Cuối cùng, câu hỏi về mục tiêu thực sự của Mỹ tại Iran vẫn chưa có lời giải đáp thỏa đáng. Liệu Washington muốn thay đổi chế độ hay chỉ đơn thuần là loại bỏ đe dọa quân sự? Sự mơ hồ này, kết hợp với các vấn đề nan giải như khai thông eo biển Hormuz, đang đẩy ông Trump vào thế khó. Chuyên gia an ninh Seth Jones nhận định khả năng xung đột sớm kết thúc là rất thấp. Có lẽ, những phát ngôn mâu thuẫn của ông Trump chính là cách ông "câu giờ" với thị trường và cử tri, khi bản thân ông hiểu rằng cuộc chiến này sẽ còn kéo dài tính bằng năm, nhưng sự thật đó lại quá đắt đỏ để thừa nhận vào lúc này.