Trump "siết cửa" vào Mỹ

Quy định mới không chỉ ảnh hưởng đến người nộp hồ sơ mà còn có thể tác động tới dòng di cư lao động, giáo dục và tâm lý của cộng đồng nhập cư, trong khi giới chuyên gia vẫn chia rẽ về hiệu quả dài hạn của chính sách.

Từ ngày 18/9, Bộ An ninh Nội địa Mỹ (DHS) sẽ chính thức áp dụng trở lại quy định "gánh nặng xã hội" (Public Charge) trong quá trình xét cấp quy chế thường trú nhân (thẻ xanh). Đây là một trong những bước đi mới nhất nhằm hiện thực hóa chủ trương siết chặt nhập cư của chính quyền Tổng thống Donald Trump.

Theo DHS, cơ quan di trú sẽ đánh giá toàn diện tình trạng tài chính của từng đương đơn thông qua nhiều tiêu chí như thu nhập, tài sản, việc làm, trình độ học vấn, bảo hiểm y tế, sức khỏe cũng như khả năng được bảo trợ tài chính. Những trường hợp bị đánh giá có nguy cơ phụ thuộc vào các chương trình phúc lợi công trong tương lai có thể bị từ chối cấp thẻ xanh.

Quy định này từng được ban hành năm 2019 và có hiệu lực từ đầu năm 2020, trước khi bị chính quyền Tổng thống Joe Biden bãi bỏ vào năm 2022. Việc khôi phục cho thấy chính sách nhập cư của Mỹ đang quay trở lại định hướng ưu tiên những người có khả năng tự chủ về tài chính.

Đối với thị trường lao động, quy định mới được đánh giá sẽ khiến quá trình xét duyệt hồ sơ trở nên chặt chẽ hơn, đặc biệt với nhóm lao động phổ thông hoặc người có thu nhập thấp. Trong khi đó, các nhóm được miễn trừ theo luật như người tị nạn, người được hưởng quy chế tị nạn hay nạn nhân của nạn buôn người vẫn không thuộc phạm vi áp dụng.

Ở góc độ kinh tế, chính sách này phản ánh nỗ lực giảm áp lực lên ngân sách phúc lợi công của Mỹ. Tuy nhiên, nhiều tổ chức bảo vệ quyền người nhập cư cho rằng quy định có thể tạo ra "hiệu ứng e ngại", khiến các gia đình nhập cư hạn chế tiếp cận dịch vụ y tế hoặc hỗ trợ dinh dưỡng hợp pháp vì lo ảnh hưởng đến hồ sơ thường trú trong tương lai.

Đối với doanh nghiệp, tác động sẽ khác nhau theo từng lĩnh vực. Các ngành phụ thuộc nhiều vào lao động nhập cư như xây dựng, dịch vụ, nông nghiệp hoặc chăm sóc sức khỏe có thể đối mặt với nguồn cung lao động bị thu hẹp nếu điều kiện thường trú trở nên khắt khe hơn. Ngược lại, chính sách được kỳ vọng sẽ thúc đẩy xu hướng tuyển dụng lao động có trình độ chuyên môn, thu nhập và năng lực tài chính tốt hơn.

Về dài hạn, việc siết điều kiện cấp thẻ xanh tiếp tục nối dài chuỗi chính sách nhập cư cứng rắn của Mỹ, bên cạnh tăng cường kiểm soát biên giới, mở rộng trục xuất người nhập cư trái phép và siết điều kiện cấp thị thực.

Dù vậy, giới chuyên gia vẫn còn nhiều quan điểm trái chiều. Một bên cho rằng việc ưu tiên người có khả năng tự chủ tài chính sẽ giúp giảm gánh nặng ngân sách và nâng cao chất lượng nguồn lao động nhập cư. Trong khi đó, bên còn lại lo ngại quy định có thể làm giảm sức hấp dẫn của Mỹ đối với lao động quốc tế, đồng thời tạo thêm rào cản cho những người nhập cư hợp pháp đang mong muốn ổn định cuộc sống lâu dài.