Trump chưa vội chốt thỏa thuận với Iran?

Việc Tổng thống Donald Trump bác đề xuất mới của Iran cho thấy Washington vẫn muốn duy trì sức ép để tìm kiếm nhượng bộ lớn hơn, trong khi kéo dài xung đột đồng nghĩa rủi ro kinh tế và năng lượng tiếp tục gia tăng.

Eo biển Hormuz, dầu thô và lạm phát trở thành những biến số quan trọng khi Mỹ - Iran chưa tìm được điểm chung về điều kiện chấm dứt xung đột.

Tổng thống Donald Trump đang lựa chọn chiến lược dựa nhiều vào sức ép thời gian. Theo các thông tin mới nhất, Washington đã bác đề xuất của Tehran về lệnh ngừng bắn 7 ngày, mở lại Eo biển Hormuz và nối lại đàm phán hạt nhân. Iran muốn Mỹ giảm áp lực quân sự, dỡ phong tỏa các cảng và nới một số biện pháp trừng phạt liên quan xuất khẩu dầu để đổi lấy việc mở lại tuyến hàng hải chiến lược.

Điểm đáng chú ý là dù từ chối đề xuất hiện tại, ông Trump vẫn để ngỏ khả năng tiếp tục đàm phán. Nhà lãnh đạo Mỹ cho biết kỳ vọng Washington và Tehran nối lại tiếp xúc trong tuần này, nhưng nhấn mạnh đề xuất của Iran chưa đáp ứng các yêu cầu của Mỹ, đặc biệt liên quan chương trình hạt nhân.

Với thị trường tài chính, vấn đề lớn nhất nằm ở thời gian xung đột kéo dài bao lâu. Eo biển Hormuz là tuyến vận chuyển dầu quan trọng của thế giới, vì vậy bất kỳ dấu hiệu gián đoạn nào cũng có thể làm tăng phần bù rủi ro địa chính trị trong giá năng lượng. Ngày 22/9, Reuters ghi nhận giá Brent quanh 99,94 USD/thùng khi thị trường phản ứng trước khả năng thỏa thuận Mỹ - Iran chỉ xuất hiện sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ.

Ngược lại, nếu hai bên đạt được thỏa thuận từng bước, áp lực lên nguồn cung dầu và chi phí vận tải có thể giảm. Các cuộc tiếp xúc trước đó từng xuất hiện phương án Tehran mở lại Hormuz đổi lấy việc Washington dỡ phong tỏa kinh tế, cho thấy cửa đàm phán vẫn tồn tại dù khoảng cách còn lớn.

Đối với doanh nghiệp, diễn biến này tạo tác động phân hóa. Nhóm vận tải, hàng không, hóa chất và các ngành tiêu thụ nhiều nhiên liệu chịu ảnh hưởng trực tiếp hơn khi giá năng lượng tăng. Trong khi đó, doanh nghiệp dầu khí có thể hưởng lợi về giá bán nhưng vẫn đối mặt rủi ro từ biến động nguồn cung và nhu cầu toàn cầu.

Vì vậy, việc Trump kéo dài thời gian chưa đồng nghĩa đàm phán thất bại. Đây là cuộc giằng co giữa sức ép kinh tế, lợi ích năng lượng và yêu cầu an ninh, trong đó mỗi tuần trì hoãn đều có thể làm thay đổi tương quan lợi ích của các bên.