Trump Áp Thuế 35% Với Canada: Bước Leo Thang Trong Cuộc Chiến Thương Mại Mới?

Ngày 10/7, cựu Tổng thống Donald Trump tuyên bố áp thuế 35% với toàn bộ hàng hóa nhập khẩu từ Canada nếu không đạt được thỏa thuận mới trước ngày 21/7. Đây là động thái mạnh mẽ tiếp theo sau các vòng áp thuế từ tháng 2, vốn đã làm gia tăng căng thẳng trong quan hệ Mỹ – Canada. Điều đáng nói: lần này, lý do được Trump đưa ra là Canada không kiểm soát được fentanyl tràn vào Mỹ – dù thực tế phần lớn fentanyl đến từ Mexico.

⚖️ Đòn bẩy chính trị hay cuộc chiến thương mại?

Trump đang sử dụng chiến lược “áp lực tối đa” để buộc Canada quay lại bàn đàm phán, điều chỉnh USMCA (Hiệp định thương mại Mỹ – Mexico – Canada), hoặc đạt một thỏa thuận an ninh – dược phẩm mới. Đồng thời, ông hướng mục tiêu kép:

Giảm thâm hụt thương mại (năm 2024, Canada xuất siêu 63 tỷ USD sang Mỹ)

Tăng cường hiện diện an ninh biên giới và kiểm soát ma túy

Nhiều nhà quan sát cho rằng đây còn là nước cờ trong chiến dịch tranh cử của Trump, nhằm khơi lại hình ảnh “người đàm phán cứng rắn” đã từng giúp ông chiến thắng năm 2016.

🌐 Tác động lan rộng đến chuỗi cung ứng

Mức thuế 35% không chỉ là con số. Nếu chính thức có hiệu lực, nó có thể:

Gây gián đoạn chuỗi cung ứng Bắc Mỹ, nhất là ngành ô tô, thép, thực phẩm, nông sản

Làm giá hàng hóa tại Mỹ tăng mạnh, khi nhiều sản phẩm từ Canada như gỗ, nhôm, thịt… là nguyên liệu đầu vào

Gia tăng rủi ro lạm phát, trong bối cảnh Fed vẫn giữ quan điểm thận trọng

Điểm đáng lưu ý: Trump tuyên bố các công ty Canada sản xuất tại Mỹ sẽ không bị áp thuế – ngụ ý thúc đẩy chuyển dịch sản xuất về Mỹ, dù chi phí sẽ cao hơn đáng kể.

Phản ứng từ Canada: Nhẹ nhàng hay đáp trả?

Canada đã phản ứng mạnh với các đợt thuế trước đó bằng thuế trả đũa trị giá lên tới 155 tỷ USD. Tuy nhiên, lần này họ đứng trước thế khó:

Nền kinh tế Canada phụ thuộc cao vào thương mại với Mỹ (trên 70% kim ngạch xuất khẩu)

Thị trường nội địa nhỏ, không dễ đa dạng hóa bạn hàng

Chính phủ Trudeau đang chịu áp lực lớn về tăng trưởng và lạm phát

Nhiều khả năng, Canada sẽ vừa kháng nghị tại WTO, vừa đẩy mạnh đàm phán song phương, đặc biệt trong lĩnh vực dược phẩm và kiểm soát biên giới.

📉 Thị trường phản ứng thế nào?

Chứng khoán Mỹ: giảm nhẹ trong nhóm cổ phiếu nhạy cảm với chuỗi cung ứng (ô tô, nguyên vật liệu)

Đồng CAD: mất giá so với USD, phản ánh kỳ vọng tiêu cực cho nền kinh tế Canada

Lợi suất trái phiếu Mỹ: không biến động nhiều, cho thấy thị trường chưa định giá rủi ro quá lớn

Nhưng nếu căng thẳng kéo dài và lan sang các đối tác khác (Trump dọa áp thuế 15–20% với nhiều nước chưa ký thỏa thuận mới), thị trường tài chính toàn cầu sẽ phải điều chỉnh lại kỳ vọng.

🧭 Kịch bản sắp tới?

Có 3 khả năng:

Canada nhượng bộ, đạt một số thỏa thuận có tính biểu tượng (kiểm soát fentanyl, điều chỉnh cơ chế USMCA)

Trả đũa có giới hạn, chủ yếu để giữ thể diện chính trị, không làm đổ vỡ chuỗi cung ứng

Leo thang toàn diện, tái hiện lại kịch bản “cuộc chiến thương mại Trump – Trung Quốc” năm 2018

✅ Kết luận

Việc Trump tuyên bố áp thuế 35% lên Canada là tín hiệu rõ ràng rằng chính sách “Nước Mỹ Trước Tiên” đang quay trở lại với hình thức cứng rắn hơn. Trong ngắn hạn, động thái này tạo ra rủi ro cho thị trường Bắc Mỹ, đặc biệt những ngành có chuỗi cung ứng xuyên biên giới.

Trong dài hạn, nếu Canada – và các nước khác – không có phản ứng chiến lược, luật chơi thương mại toàn cầu có thể bị định nghĩa lại, với Mỹ là trung tâm kiểm soát.

📌 Nhà đầu tư nên lưu ý:

Doanh nghiệp nào có chuỗi cung ứng phụ thuộc Canada–Mỹ nên đánh giá lại rủi ro chi phí và độ trễ logistics

Theo dõi sát đàm phán thương mại trong tháng 7 và phản ứng từ Quốc hội Mỹ

Giữ kịch bản phòng ngừa nếu chiến tranh thương mại mở rộng sang châu Âu, châu Á trong nhiệm kỳ Trump tiếp theo