TPHCM lấy ý kiến quy hoạch 100 năm: Nhu cầu vốn đầu tư 1,200 triệu tỷ, dân số gần 28 triệu người vào 2050

Dự thảo Quy hoạch tổng thể TPHCM thời kỳ 2025-2050, tầm nhìn 100 năm đặt mục tiêu đưa thành phố trở thành siêu đô thị quốc tế, trung tâm tài chính, đổi mới sáng tạo hàng đầu châu Á, với quy mô dân số quy đổi khoảng 27.8 triệu người vào năm 2050 và GRDP bình quân đầu người tối thiểu 75,000 USD vào năm 2045.

Dân số gần 28 triệu người vào 2050

UBND TPHCM đang lấy ý kiến đối với dự thảo quyết định phê duyệt Quy hoạch tổng thể TPHCM thời kỳ 2025-2050, tầm nhìn 100 năm. Thời gian lấy ý kiến góp ý đến hết ngày 23/07. Đây sẽ là quy hoạch tích hợp, thống nhất, làm cơ sở định hướng tổ chức không gian phát triển, phân bổ nguồn lực và quản lý đô thị, nông thôn trong giai đoạn mới.

Theo dự thảo, phạm vi lập quy hoạch bao gồm toàn bộ địa giới hành chính TPHCM, với diện tích khoảng 6,772.59 km2, gồm 168 đơn vị hành chính cấp xã, trong đó có 113 phường, 54 xã và 01 đặc khu Côn Đảo, phần khai thác lấn biển theo yêu cầu phát triển kinh tế của thành phố.

Không gian quy hoạch không chỉ giới hạn trong phạm vi hành chính mà còn mở rộng liên kết với Tây Ninh, Đồng Nai, Đồng Tháp, Lâm Đồng, vùng Đông Nam Bộ, Đồng bằng sông Cửu Long cùng các khu vực biển liên quan để phát huy vai trò hạt nhân tăng trưởng và cửa ngõ giao thương quốc tế.

Cấu trúc một tâm lõi và hai tâm động lực. Ảnh: UBND TPHCM

Dự thảo quy hoạch cũng đưa ra các chỉ tiêu phát triển kinh tế - xã hội theo từng giai đoạn.

Về quy mô dân số, thành phố dự kiến đạt 16 triệu người vào 2030; đến 2045, dân số 20-21 triệu người và 22-23 triệu người vào năm 2050. Nếu tính cả dân số quy đổi gồm người thường trú, tạm trú, lao động, học tập, giao thương, du lịch và các nhóm hiện diện đô thị khác, quy mô có thể đạt khoảng 27.8 triệu người vào năm 2050.

Song song với tăng dân số, diện tích đất xây dựng toàn thành phố được định hướng khoảng 280-290 ngàn ha vào 2030, tăng lên 335-345 ngàn ha vào 2045 và 355-365 ngàn ha đến 2050. Việc chuyển đổi mục đích sử dụng đất phải bảo đảm tiết kiệm, hiệu quả, đồng thời bảo vệ hành lang sông, biển, rừng, đất nông nghiệp và các khu vực dự trữ phát triển dài hạn.

Mục tiêu trở thành siêu đô thị quốc tế, GRDP bình quân đầu người 75,000 USD vào năm 2045

Dự thảo đặt mục tiêu xây dựng TPHCM trở thành siêu đô thị quốc tế, trung tâm kinh tế, tài chính, thương mại, logistics, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, kinh tế biển và văn hóa sáng tạo hàng đầu khu vực châu Á - Thái Bình Dương; đồng thời là đô thị thông minh, xanh, hiện đại, có chất lượng sống cao và năng lực cạnh tranh toàn cầu.

Đến năm 2030, thành phố phấn đấu duy trì tốc độ tăng trưởng GRDP tối thiểu 10%/năm, GRDP bình quân đầu người tối thiểu 14,000 USD, kinh tế số chiếm khoảng 40% GRDP và hoàn thành khoảng 200km đường sắt đô thị.

Đến 2035, GRDP bình quân đầu người được kỳ vọng tối thiểu 25,000 USD, kinh tế số chiếm khoảng 60% GRDP.

Đến năm 2045, TPHCM hướng tới vị thế trung tâm kinh tế, tài chính, thương mại, logistics và đổi mới sáng tạo hàng đầu châu Á, duy trì tăng trưởng GRDP bình quân tối thiểu 10%/năm trong giai đoạn 2031-2045, đưa GRDP bình quân đầu người đạt tối thiểu 75,000 USD, hoàn thành kết nối toàn bộ hệ thống đường sắt đô thị và phấn đấu đạt mức phát thải ròng bằng "0".

Ở tầm nhìn đến 2075 và xa hơn, thành phố đặt mục tiêu trở thành đô thị toàn cầu, duy trì tăng trưởng GRDP tối thiểu 6%/năm, GRDP bình quân đầu người đạt tối thiểu 100,000 USD.

Theo tầm nhìn 100 năm, TPHCM phấn đấu trở thành đô thị toàn cầu, thông minh, hiện đại, là trung tâm kinh tế, tài chính, thương mại, logistics, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo có tầm ảnh hưởng quốc tế. Thành phố phát triển theo mô hình đa cực, đa trung tâm, đa tầng, vận hành bằng dữ liệu và hạ tầng xanh, bảo đảm cân bằng giữa tăng trưởng kinh tế, an sinh xã hội, bảo vệ môi trường và phát triển bền vững.

Sơ đồ mô hình siêu đô thị đa cực. Ảnh: UBND TPHCM

Quy hoạch lại không gian phát triển theo mô hình 5 cực động lực

Một trong những điểm nhấn của dự thảo là tổ chức lại không gian phát triển theo mô hình "5 cực động lực - 5 hệ liên kết chiến lược - 10 vùng quản trị phát triển", thay cho tư duy phát triển tập trung trước đây. Mô hình này hướng tới phân bổ hợp lý dân cư, nguồn lực và hạ tầng, đồng thời tạo ra các cực tăng trưởng mới, giảm áp lực cho khu vực trung tâm.

Theo đó, 5 cực động lực gồm cực lõi trung tâm quốc tế với hạt nhân là Sài Gòn - Chợ Lớn - Thủ Thiêm – hai bờ sông Sài Gòn; đây sẽ là trung tâm quản trị, tài chính, CBD, dịch vụ toàn cầu, kinh tế tri thức, văn hóa sáng tạo và biểu tượng hình ảnh quốc tế của thành phố.

Thứ 2 là cực đổi mới sáng tạo phía Đông kết nối Thủ Đức, Thuận An, Dĩ An và Long Thành; hướng tới phát triển AI, bán dẫn, R&D, đại học, startup, công nghệ cao, kinh tế số; hình thành thung lũng đổi mới sáng tạo của Đông Nam Á.

Thứ 3 là cực công nghiệp - logistics phía Bắc, không gian trọng tâm gồm Bình Dương - Thủ Dầu Một - Bến Cát - Bàu Bàng mục tiêu phát triển sản xuất tiên tiến, logistics thông minh, công nghiệp công nghệ cao.

Thứ 4 là cực cảng biển - thương mại tự do phía Nam gắn với Cần Giờ, Cái Mép - Thị Vải, Phú Mỹ - Long Sơn, nơi đây sẽ phát triển cảng trung chuyển quốc tế, khu thương mại tự do, logistics toàn cầu, kinh tế hàng hải, năng lượng và dịch vụ cảng biển.

Cuối cùng là cực biển - du lịch tại Vũng Tàu, Long Hải, Hồ Tràm cùng các không gian biển, đảo liên quan sẽ phát triển du lịch quốc tế, nghỉ dưỡng, kinh tế biển, thể thao biển, chăm sóc sức khỏe, kinh tế đêm và năng lượng tái tạo ven biển.

Song hành với đó là 5 hệ liên kết chiến lược, kết nối Bắc - Nam, liên kết kinh tế Đông - Tây, hệ thống công nghiệp - logistics đa phương thức, hạ tầng đô thị đa tầng và hành lang xanh - xanh dương nhằm tăng cường liên kết giữa các khu vực trong thành phố cũng như với vùng Đông Nam Bộ, Đồng bằng sông Cửu Long và các cửa ngõ quốc tế.

Thành phố cũng được chia thành 10 vùng quản trị phát triển với định hướng riêng, từ lõi đô thị, tài chính, quản trị, di sản; khu đổi mới sáng tạo phía Đông; vùng Tây - Tây Nam, cửa ngõ Đồng bằng sông Cửu Long; đô thị công nghiệp, dịch vụ Bình Dương; vùng sinh thái và dự trữ phát triển; vùng phía Nam Nhà Bè - Hiệp Phước phát triển đô thị - cảng – logistics; vùng sinh thái biển Cần Giờ; cảng biển, logistics, công nghiệp, năng lượng và du lịch biển cho đến đặc khu Côn Đảo.

Dự thảo xác định hàng loạt khâu đột phá, trong đó nổi bật là tái cấu trúc nền kinh tế theo hướng đổi mới sáng tạo và công nghệ cao; hình thành 17 cụm kinh tế quy mô lớn, 6 khu đặc thù với cơ chế ưu đãi riêng và cơ chế thử nghiệm chính sách; đồng thời phát triển mạnh không gian ngầm, không gian trên cao và hạ tầng số.

Ưu tiên hạ tầng, trung tâm tài chính và các ngành giá trị gia tăng cao

Về định hướng phát triển kinh tế, dự thảo ưu tiên các lĩnh vực có giá trị gia tăng lớn và khả năng cạnh tranh quốc tế như trí tuệ nhân tạo (AI), bán dẫn, trung tâm dữ liệu, an ninh mạng, điện toán đám mây, công nghệ sinh học, năng lượng sạch, logistics, kinh tế biển, thương mại - dịch vụ và du lịch chất lượng cao…

Trong đó, Trung tâm tài chính quốc tế TPHCM được định hướng phát triển gắn với Thủ Thiêm, lõi Sài Gòn và mạng lưới các khu chức năng hỗ trợ.

Về hạ tầng, thành phố sẽ ưu tiên hoàn thành khoảng 200km đường sắt đô thị vào năm 2030, đồng thời đẩy nhanh các tuyến metro, vành đai 3, Vành đai 4 cùng các tuyến cao tốc kết nối Mộc Bài, Chơn Thành, Biên Hòa - Vũng Tàu, Bến Lức - Long Thành, sân bay Long Thành, cảng Cái Mép - Thị Vải, Cần Giờ, Bình Dương và Đồng bằng sông Cửu Long.

Song song với giao thông là hệ thống cảng biển, sân bay, logistics, hạ tầng năng lượng sạch, trung tâm dữ liệu, đô thị thông minh, không gian ngầm và không gian tầm thấp phục vụ taxi bay, drone, logistics đô thị cùng các ứng dụng công nghệ mới theo cơ chế thử nghiệm có kiểm soát.

Nhu cầu vốn đầu tư lớn

Để triển khai quy hoạch, nhu cầu vốn đầu tư toàn xã hội được dự báo ở mức rất lớn.

Cụ thể, giai đoạn 2026-2030 cần khoảng 8-8.9 triệu tỷ đồng, giai đoạn 2031-2035 khoảng 17.1-19 triệu tỷ đồng, giai đoạn 2036-2045 khoảng 96-112 triệu tỷ đồng và giai đoạn 2046-2075 khoảng 900-1,200 triệu tỷ đồng.

Nguồn vốn sẽ được huy động từ ngân sách nhà nước, vốn tư nhân, FDI, PPP, ODA, trái phiếu đô thị, quỹ đầu tư hạ tầng, quỹ đầu tư chiến lược, khai thác quỹ đất cùng các nguồn hợp pháp khác.

Theo dự thảo, sau khi được phê duyệt, Quy hoạch tổng thể TPHCM thời kỳ 2025-2050, tầm nhìn 100 năm sẽ trở thành căn cứ pháp lý để lập, điều chỉnh các quy hoạch đô thị, nông thôn, sử dụng đất, chương trình phát triển đô thị, kế hoạch đầu tư công cũng như các dự án phát triển kinh tế - xã hội trên toàn địa bàn thành phố. Đồng thời, các quy hoạch và dự án đã được phê duyệt sẽ được rà soát nhằm bảo đảm tính đồng bộ với quy hoạch mới, nhưng không hợp thức hóa các sai phạm đã được cơ quan có thẩm quyền kết luận.