TPHCM dự kiến chia thành 10 vùng quản trị phát triển trong tầm nhìn 100 năm

10 vùng quản trị phát triển là khung quản lý lãnh thổ của TPHCM mới. Mỗi vùng được xác định theo chức năng chủ đạo, điều kiện đất đai, hạ tầng, môi trường, bản sắc và yêu cầu kiểm soát phát triển. Hệ thống vùng tạo cơ sở phân bổ dân cư, việc làm, công nghiệp, dịch vụ, du lịch, sinh thái và đầu tư hạ tầng trong từng khu vực.

Sơ đồ phân vùng thành phố Hồ Chí Minh – Nguồn: UBND TPHCM

Dự thảo Quy hoạch tổng thể TPHCM thời kỳ 2025-2050, tầm nhìn 100 năm đề xuất 10 vùng quản trị phát triển, thay cho việc tiếp cận chủ yếu dựa trên địa giới hành chính trước đây.

Theo đó, mỗi vùng được xác định theo chức năng chủ đạo, điều kiện đất đai, hạ tầng, môi trường và yêu cầu quản lý riêng, làm cơ sở phân bổ dân cư, việc làm, công nghiệp, dịch vụ, du lịch, đầu tư hạ tầng và kiểm soát phát triển.

Lõi trung tâm tiếp tục là đầu não tài chính

Vùng 1 - Lõi đô thị - tài chính - quản trị - di sản: là trung tâm điều hành và hình ảnh quốc tế của Thành phố; bao gồm khu vực Sài Gòn, Chợ Lớn, Thủ Thiêm cùng hai bờ sông Sài Gòn.

Định hướng phát triển tập trung vào tài chính, dịch vụ cao cấp, văn hóa, di sản và đối ngoại; đồng thời tái thiết đô thị theo mô hình TOD, phát triển không gian ngầm, mở rộng không gian công cộng ven sông và tổ chức lại hệ thống giao thông dựa trên metro, xe buýt nhanh, đường thủy và mạng lưới đi bộ.

Phía Đông trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo

Vùng 2 - Đổi mới sáng tạo phía Đông: gồm Thủ Đức, Dĩ An, Thuận An và khu vực kết nối sân bay Long Thành, được định vị là cực tăng trưởng về công nghệ cao và đổi mới sáng tạo.

Theo quy hoạch, khu vực này sẽ tập trung phát triển hệ sinh thái nghiên cứu - phát triển (R&D), đại học, viện nghiên cứu, trung tâm dữ liệu, tài chính mới, Fintech, doanh nghiệp khởi nghiệp và sản xuất công nghệ cao. Đồng thời ưu tiên hình thành các khu TOD dọc các tuyến metro và đường sắt đô thị; liên kết giữa trường đại học; ưu tiên hạ tầng số, dữ liệu, phòng thí nghiệm và trung tâm R&D, cũng như chuyển đổi các khu công nghiệp cũ tại Dĩ An và Thuận An thành mô hình đô thị công nghiệp tri thức; hạn chế phát triển nhà ở tự phát.

Hình thành các cực logistics, công nghiệp và cảng biển

Các vùng còn lại được phân chia theo lợi thế kinh tế đặc thù.

Vùng 3 - Tây - Tây Nam, cửa ngõ Đồng bằng sông Cửu Long: Vùng Tây - Tây Nam được quy hoạch trở thành cửa ngõ kết nối Đồng bằng sông Cửu Long với trọng tâm là logistics, y sinh, công nghiệp sạch và các đô thị thích ứng ngập nước và đầu mối giao thông Tân Kiên. Nhiệm vụ quản trị chính gồm kiểm soát đô thị hóa lan tỏa về phía Tây; phát triển logistics nông sản, hàng tiêu dùng và thương mại vùng; tổ chức lại các tuyến kết nối với Long An, Tiền Giang, Cần Thơ; phát triển các đô thị cửa ngõ gắn với nhà ga, bến bãi, trung tâm phân phối; giữ vai trò vùng đệm nước và thoát lũ tại các khu vực nhạy cảm.

Vùng 4 - Đô thị công nghiệp - dịch vụ Bình Dương: Khu vực Bình Dương cũ được xác định là vùng đô thị công nghiệp - dịch vụ, đóng vai trò hậu phương sản xuất của siêu đô thị. Định hướng là nâng cấp các khu công nghiệp hiện hữu theo mô hình sinh thái, công nghệ cao, đồng thời bổ sung nhà ở xã hội, y tế và giáo dục để hình thành hệ sinh thái công nghiệp - đô thị - dịch vụ.

Vùng 5 – Vùng sinh thái và dự trữ phát triển: Vùng Bắc, Tây Bắc Bình Dương và Đông Nam Vũng Tàu là vùng sinh thái và dự trữ phát triển, không gian cân bằng sinh thái, nông nghiệp công nghệ cao, trữ nước và quỹ đất dài hạn. Định hướng phát triển là kiểm soát đô thị hóa, bảo vệ hệ thống rừng, mặt nước, đất nông nghiệp, vùng trữ nước và cảnh quan sinh thái.

Ở phía Nam, khu vực Nhà Bè - Hiệp Phước sẽ phát triển thành cực đô thị cảng và logistics, kết nối trung tâm TPHCM với Cần Giờ và hệ thống cảng biển.

Vùng 7 - Vùng sinh thái biển Cần Giờ: Cần Giờ tiếp tục giữ vai trò vùng sinh thái biển, với định hướng bảo tồn rừng ngập mặn, phát triển kinh tế biển xanh và du lịch sinh thái có kiểm soát, trong khi mọi hoạt động phát triển phải tuân theo sức chịu tải của hệ sinh thái. Phát triển kinh tế có giới hạn; kiểm soát dân số, hạ tầng, xây dựng và giao thông theo ngưỡng sinh thái; tổ chức Cần Giờ theo mô hình phát triển có điều kiện, không đô thị hóa đại trà.

Vùng 8 - Vùng bao phủ các khu cảng biển - logistics - công nghiệp - năng lượng: Khu vực Cái Mép - Thị Vải được quy hoạch trở thành cửa ngõ hàng hải quốc tế, phát triển cảng nước sâu, logistics quốc tế, khu thương mại tự do (FTZ), công nghiệp cảng và năng lượng.

Dành không gian lớn cho sinh thái và du lịch

Vùng 9 - Vùng du lịch biển Vũng Tàu - Long Hải - Hồ Tràm: Đối với khu vực Vũng Tàu - Long Hải - Hồ Tràm, quy hoạch hướng tới hình thành chuỗi đô thị du lịch biển chất lượng cao, phát triển nghỉ dưỡng, chăm sóc sức khỏe, kinh tế đêm và thể thao biển nhưng hạn chế bê tông hóa dải ven biển; tránh bê tông hóa dải ven biển; tổ chức giao thông kết nối với Cái Mép, Long Thành và trung tâm TPHCM.

Vùng 10 - Đặc khu Côn Đảo: Côn Đảo được xác định là đặc khu sinh thái - di sản - quốc phòng, phát triển theo mô hình du lịch cao cấp có kiểm soát, yên tĩnh, giới hạn số lượng; kiếm soát dân số; xây dựng mô hình đảo xanh nhằm bảo tồn hệ sinh thái biển đảo và các giá trị lịch sử.