Tôi bất ngờ vì bánh trung thu 'handmade' giá 300.000 đồng

Tôi không hiểu vì sao một chiếc bánh trung thu dán nhãn 'handmade, giá bán gần 300.000 đồng, bao bì xuề xòa, thiếu thông tin 'mà vẫn 'cháy hàng'?

Những ngày gần trung thu, trong nhóm chat hội bạn của tôi, mọi người liên tục rủ nhau đặt một loại bánh handmade đang "hot" trên mạng, giá gần 300.000 đồng một chiếc. Cứ vài hôm lại có người hỏi: "Có ai đặt được bánh này chưa?". Có người khoe vừa đặt được, người khác lại than đợt này đã hết hàng, phải đặt trước chờ mẻ sau. Tôi hơi bất ngờ vì trên thị trường có rất nhiều thương hiệu lâu năm, thông tin sản phẩm tương đối rõ ràng, giá cũng có nhiều mức để lựa chọn, sao không mua của hãng uy tín cho yên tâm?

Tôi không có ý quy chụp những chiếc bánh handmade được làm thủ công. Một người làm bánh có tay nghề hoàn toàn có thể tạo ra sản phẩm ngon, độc đáo và đáng tiền. Vấn đề nằm ở chỗ "handmade", "hot" hay "cháy hàng" không phải là những tiêu chí để xác định một sản phẩm thực phẩm có an toàn hay không? Một chiếc bánh có thể được hàng nghìn người chia sẻ trên mạng nhưng điều đó không cho biết nó được sản xuất ở đâu, thành phần cụ thể là gì, hạn sử dụng bao lâu, bảo quản ra sao hay ai chịu trách nhiệm nếu sản phẩm có vấn đề?

Đáng nói, đôi khi thông tin càng ít, sự tò mò lại càng nhiều. Một chiếc bánh với bao bì không quá cầu kỳ, thậm chí khá xuề xòa, nhưng được giới thiệu là "đang hot", "mỗi ngày chỉ làm được vài mẻ", "liên tục cháy hàng" lại có thể tạo ra cảm giác khan hiếm. Người mua sợ lỡ mất, rồi người này giới thiệu người kia. "Cháy hàng" từ một kết quả của nhu cầu bỗng trở thành nguyên nhân thúc đẩy nhu cầu.

Mạng xã hội cũng khiến việc lựa chọn thực phẩm thay đổi. Trước đây, khi mua một món đồ giá cao, người ta thường quan tâm đến thương hiệu, cửa hàng, nguồn gốc và uy tín của nhà sản xuất. Nay, một video vài chục giây, một lời khen của người nổi tiếng hoặc hàng loạt bình luận "ngon quá", "đáng tiền" đôi khi đã đủ để thuyết phục người mua.

Nhưng lượt thích không phải giấy chứng nhận chất lượng. Số người xếp hàng đặt mua cũng không phải giấy chứng nhận an toàn thực phẩm. Nếu sản phẩm ngon, chất lượng và phù hợp với nhu cầu, đó hoàn toàn có thể là lựa chọn cá nhân chính đáng. Điều đáng bàn là chúng ta đang dùng độ "hot" để trả lời những câu hỏi vốn cần được trả lời bằng thông tin.

Điều khiến tôi băn khoăn là nhiều sản phẩm đang được mua với mức giá khá cao nhưng thông tin mà người mua có thể kiểm chứng lại không rõ ràng. Thông tin về cơ sở sản xuất, thành phần, hạn sử dụng, điều kiện bảo quản hay trách nhiệm của người bán có thể không được thể hiện rõ như ở những sản phẩm được phân phối chính thức.

Với thực phẩm, bên cạnh câu chuyện ngon hay dở, đẹp hay xấu, đắt hay rẻ, còn có một câu hỏi căn bản hơn: sản phẩm ấy đến từ đâu và có những thông tin gì để người mua tự đánh giá? Tôi vẫn chưa biết chiếc bánh gần 300.000 đồng kia ngon đến đâu? Có thể nó thực sự rất ngon và hoàn toàn xứng đáng với số tiền người mua bỏ ra. Nhưng tôi nghĩ một chiếc bánh có thể cần trend để bán được hàng, còn người mua không nên cần trend để tin rằng nó an toàn.