Tòa án Tối cao Mỹ sắp “gõ búa” về thuế quan của Tổng thống Trump: Bước ngoặt pháp lý hay chỉ là màn tái cấu trúc chiến lược thương mại?

Thị trường tài chính toàn cầu đang nín thở theo dõi khả năng Tòa án Tối cao Mỹ sẽ ra phán quyết sớm nhất trong tối nay liên quan đến tính hợp pháp của chính sách thuế quan do Tổng thống Donald Trump ban hành. Đây không chỉ là một vụ việc pháp lý thuần túy, mà có thể trở thành điểm bẻ gãy lớn đối với chính sách thương mại, ngân sách liên bang và kỳ vọng của thị trường trong năm 2026.

1. Trọng tâm pháp lý: Quyền khẩn cấp có đủ “đất diễn”?

Cốt lõi tranh chấp nằm ở việc chính quyền Trump sử dụng Đạo luật Quyền lực Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA) để áp thuế trên diện rộng.

Vấn đề không phải là có áp thuế hay không, mà là có được phép dùng công cụ “khẩn cấp” cho mục tiêu thương mại dài hạn hay không.

Nếu Tòa án cho rằng IEEPA bị lạm dụng, các mức thuế có thể bị hạn chế hoặc vô hiệu từng phần.

Khi đó, câu hỏi tiếp theo mang tính “địa chấn”: liệu các doanh nghiệp nhập khẩu có được hoàn trả hàng trăm tỷ USD tiền thuế đã nộp?

Đây chính là lý do khiến thị trường không kỳ vọng một phán quyết “đen – trắng”, mà là một kết quả pha trộn, đúng như nhận định của Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent.

2. Kịch bản nhiều khả năng nhất: Không hủy thuế – chỉ đổi luật chơi

Ngay cả trong trường hợp Tòa án giới hạn quyền áp thuế theo IEEPA, điều đó không đồng nghĩa thuế quan biến mất.

Chính quyền Mỹ vẫn còn trong tay:

Các công cụ điều tra chống trợ cấp, chống bán phá giá

Nói cách khác, thuế quan có thể bị “thay áo pháp lý”, chứ khó có khả năng bị dỡ bỏ toàn diện. Đây là lý do giới phân tích nhận định: bản chất bảo hộ thương mại của Mỹ vẫn tiếp diễn, bất kể phán quyết cuối cùng.

3. Thuế quan: Không chỉ là chính sách, mà là nguồn thu ngân sách khổng lồ

Sau 6 tháng áp dụng mạnh mẽ:

- Thâm hụt thương mại Mỹ giảm về mức thấp nhất kể từ 2009

- Xuất khẩu tăng +2,6%, nhập khẩu giảm -3,2%

- Thâm hụt tháng 10 chỉ còn 29,4 tỷ USD, giảm 39% so với tháng trước

Quan trọng hơn:

- Thuế quan mang về ~195 tỷ USD trong năm 2025

- Và 62 tỷ USD tính đến đầu 2026

Nếu Tòa án buộc hoàn thuế, toàn bộ nỗ lực giảm thâm hụt ngân sách sẽ chịu áp lực lớn, đặc biệt trong bối cảnh chi tiêu công và lãi suất vẫn ở mức cao.

4. “Tariff dividend” – lá bài chính trị tinh vi

Ý tưởng phát 2.000 USD/người dân Mỹ từ nguồn thu thuế quan – hay còn gọi là “tariff dividend” – không đơn thuần là kinh tế.

Đây là một nước cờ chính trị:

- Giúp người dân cảm nhận lợi ích trực tiếp từ chính sách bảo hộ

- Tạo áp lực dư luận gián tiếp lên Tòa án Tối cao

- Đồng thời cải thiện hình ảnh của ông Trump trước thềm bầu cử giữa nhiệm kỳ

Ngay cả khi không ảnh hưởng đến phán quyết, thông điệp chính trị đã được gửi đi:

- Thuế quan không chỉ để trừng phạt đối tác thương mại – mà còn để “chia lại” lợi ích cho cử tri Mỹ.

5. Góc nhìn đầu tư: Điều gì thực sự đáng theo dõi?

Với nhà đầu tư, điểm mấu chốt không nằm ở việc thuế có bị hủy hay không, mà là:

Một phán quyết “pha trộn” có thể giảm biến động ngắn hạn, nhưng xu hướng bảo hộ thương mại dài hạn của Mỹ gần như không đổi.

Kết luận

Phán quyết đêm nay của Tòa án Tối cao Mỹ không phải là dấu chấm hết cho thuế quan thời Trump, mà nhiều khả năng là một bước tái cấu trúc chiến lược.

Thuế có thể đổi cơ sở pháp lý, nhưng tinh thần bảo hộ – kiểm soát thương mại – tối ưu ngân sách vẫn sẽ là trục xuyên suốt trong chính sách kinh tế Mỹ giai đoạn tới.

Theo bạn, Tòa án Tối cao sẽ “phanh” hay “bật đèn xanh có điều kiện” cho thuế quan của Trump?

Hãy để lại góc nhìn của bạn dưới phần bình luận và theo dõi Quốc Việt để cập nhật nhanh nhất các diễn biến kinh tế – tài chính toàn cầu nhé!