Tin vui lớn cho ngành thủy sản: Chế biến được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp

Sau gần 5 năm kiên trì kiến nghị, Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) cùng cộng đồng doanh nghiệp ngành thủy sản đã đón nhận tin vui lớn khi các hoạt động chế biến thủy sản chính thức được hưởng ưu đãi miễn thuế thu nhập doanh nghiệp theo quy định mới của Chính phủ.

Ngày 15/12/2025, Chính phủ ban hành Nghị định số 320/2025/NĐ-CP, quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp. Trong đó, nhiều hoạt động thuộc lĩnh vực nông nghiệp, đặc biệt là chế biến thủy sản, lần đầu tiên được “luật hóa” rõ ràng trong diện miễn thuế.

Mở rộng diện miễn thuế cho ngành nông – thủy sản

Theo Điều 4 của Nghị định 320, thu nhập từ hoạt động đánh bắt hải sản được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp. Đồng thời, thu nhập từ sản xuất các sản phẩm cây trồng, lâm nghiệp, chăn nuôi, nuôi trồng thủy sản và chế biến nông sản, thủy sản cũng thuộc diện miễn thuế nếu hoạt động được thực hiện tại địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn.

Quy định này áp dụng cho doanh nghiệp, hợp tác xã và liên hiệp hợp tác xã, bao gồm cả trường hợp mua nguyên liệu về chế biến, thuê gia công hoặc nhận gia công chế biến. Ngoài ra, thu nhập từ sản xuất muối của hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã cũng được miễn thuế theo quy định.

Thu nhập được miễn thuế bao gồm thu nhập từ sản phẩm do doanh nghiệp tự trồng, tự nuôi, tự khai thác; thu nhập từ thanh lý sản phẩm; bán phế liệu, phế phẩm phát sinh trong quá trình sản xuất; cũng như sản phẩm chỉ qua sơ chế thông thường.

Điều kiện để sản phẩm chế biến được miễn thuế

Đối với sản phẩm chế biến từ nông sản, thủy sản, doanh nghiệp phải đồng thời đáp ứng ba điều kiện để được hưởng ưu đãi miễn thuế thu nhập doanh nghiệp.

Thứ nhất, giá trị nguyên liệu nông sản, thủy sản phải chiếm từ 30% trở lên trong tổng chi phí sản xuất hoặc giá thành sản phẩm.

Thứ hai, nguyên liệu đầu vào phải là nông sản, thủy sản chưa chế biến thành sản phẩm khác hoặc chỉ qua sơ chế thông thường, bao gồm cả phụ phẩm của quá trình sơ chế.

Thứ ba, sản phẩm chế biến không thuộc diện chịu thuế tiêu thụ đặc biệt theo quy định của Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt năm 2025.

Nghị định cũng làm rõ khái niệm sản phẩm đã qua chế biến. Theo đó, sản phẩm tươi sống được đông lạnh từ âm 18 độ C trở xuống, sản phẩm chế biến từ tươi sống thành sản phẩm chín, hoặc sản phẩm có pha trộn gia vị, phụ liệu tạo giá trị gia tăng đều được xác định là sản phẩm chế biến. Doanh nghiệp phải hạch toán riêng phần thu nhập từ các sản phẩm này để làm căn cứ áp dụng chính sách miễn thuế.

Luật hóa kiến nghị 5 năm của doanh nghiệp thủy sản

Theo VASEP, việc các hoạt động chế biến thủy sản chính thức được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp là kết quả của quá trình kiến nghị bền bỉ suốt gần 5 năm của cộng đồng doanh nghiệp, cùng sự phối hợp chặt chẽ giữa Bộ Tài chính, các bộ ngành liên quan và Chính phủ.

Trước năm 2021, nhiều hoạt động như đông lạnh thủy sản ở mức âm 18 độ C, chế biến thành sản phẩm chín hoặc pha trộn gia vị để tạo sản phẩm giá trị gia tăng thường bị xếp vào diện “sơ chế”, khiến doanh nghiệp không được hưởng ưu đãi thuế, gây nhiều bất cập trong thực tiễn sản xuất.

Bước ngoặt xuất hiện vào tháng 3/2021, khi Bộ Tài chính ban hành Công văn số 2550/BTC-TCT, lần đầu tiên xác định rõ các hoạt động nêu trên là chế biến thủy sản. Tuy nhiên, đây mới chỉ là văn bản hướng dẫn, chưa có giá trị pháp lý cao.

Đến nay, các nội dung này đã được chính thức đưa vào Nghị định 320, trở thành quy định pháp luật có hiệu lực, chấm dứt tình trạng cách hiểu không thống nhất kéo dài nhiều năm qua.

Kỳ vọng thúc đẩy xuất khẩu và phát triển bền vững

VASEP đánh giá, việc mở rộng diện miễn thuế thu nhập doanh nghiệp cho chế biến thủy sản sẽ giúp doanh nghiệp giảm đáng kể chi phí, tăng khả năng cạnh tranh, đặc biệt trong bối cảnh xuất khẩu thủy sản đang chịu nhiều áp lực từ chi phí đầu vào và thị trường quốc tế.

Chính sách này cũng được kỳ vọng sẽ khuyến khích đầu tư vào chế biến sâu, thúc đẩy phát triển bền vững ngành thủy sản, nhất là tại các địa bàn nông thôn, vùng sâu, vùng xa và khu vực có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn.