Thuế quan Trump – Cú sốc với Brazil, cơ hội vàng cho Việt Nam?

1. Tổng quan chính sách

Từ ngày 1/8/2025, Mỹ sẽ áp mức thuế nhập khẩu tổng cộng 50% đối với phần lớn hàng hóa từ Brazil. Đây là phản ứng trực tiếp với việc chính phủ Brazil truy tố cựu Tổng thống Jair Bolsonaro, vốn là đồng minh thân cận của ông Trump.

Mặc dù đánh thuế rộng rãi, Mỹ vẫn miễn trừ một số mặt hàng chiến lược như máy bay Embraer, dầu mỏ, nước cam, một số khoáng sản và hóa chất. Tuy nhiên, mặt hàng cà phê và thịt bò của Brazil nằm trong nhóm vẫn bị đánh thuế.

2. Ảnh hưởng theo nhóm sản phẩm

Mặc dù một số chính sách trước đó đã miễn thuế cho cà phê Việt Nam, cà phê Brazil không được miễn trừ và sẽ chịu mức thuế 50%, tạo áp lực lớn lên xuất khẩu của Brazil.

Theo Reuters/Bloomberg, giá cà phê arabica tại Mỹ đã tăng khoảng 3,5% trong phiên giao dịch ngày 31/7 do lo ngại này. Thị trường xuất hiện tín hiệu ngừng giao hàng từ Brazil đến Mỹ trước khi sắc lệnh có hiệu lực.

- Kim loại đồng

Mỹ áp thuế 50% đối với sản phẩm đồng bán thành phẩm, dây, ống và phụ kiện, nhưng miễn thuế cho đồng tinh chế, quặng, cathode/anode.

Sau công bố chi tiết, thị trường đồng chứng kiến giá giảm khoảng 18–20%, do trước đó đã tăng mạnh vì kỳ vọng thuế cao.

- Kim loại và nông sản khác

Thuế mới tạo ra sự biến động lớn trên thị trường kim loại và hàng hóa cơ bản 🌍. Giá đồng và quặng sắt toàn cầu chịu sức ép từ nguy cơ thuế và sự không chắc chắn chính sách.

Đồng thời, nông sản như đường, nước cam, thịt bò của Brazil chịu cú sốc giảm cầu từ thị trường Mỹ.

3. Tác động đối với Việt Nam và thị trường toàn cầu

Việt Nam, là một đối thủ cạnh tranh trực tiếp trong xuất khẩu cà phê, có cơ hội lợi thế đặc biệt nếu sản phẩm được miễn trừ thuế như trước đây (ví dụ: cà phê và ca cao không được trồng tại Mỹ nên có khả năng được ưu đãi) .

Tuy nhiên, lo ngại về hàng tái xuất từ Trung Quốc qua Việt Nam có thể bị áp thuế 40% nếu bị xác định xuất xứ không rõ ràng.

Nhiều quốc gia khác cũng đang chịu áp lực, và Mỹ đồng thời áp thuế đối với Ấn Độ (25%), Đài Loan (20%), Nam Phi (30%)... khiến môi trường thương mại toàn cầu trở nên thiếu ổn định hơn.

4. Đánh giá và kỳ vọng thị trường

Giá cà phê toàn cầu, đặc biệt arabica, có xu hướng tăng ngắn hạn do lo ngại nguồn cung từ Brazil mất khả năng tiếp cận Mỹ. Nhưng nếu Brazil hoặc Mỹ điều chỉnh danh sách miễn trừ, giá có thể điều chỉnh lại nhanh chóng.

Thị trường kim loại như đồng sẽ tiếp tục biến động mạnh. Giá tăng vọt khi đồn đoán, rồi đảo chiều giảm khi chi tiết thuế lộ diện.

Cổ phiếu liên quan đến khai thác đồng như Freeport-McMoRan, Southern Copper, Rio Tinto có khả năng sụt giá do tăng chi phí thuế.

📌 Kết luận

Chính sách thuế quan 50% của Mỹ đối với Brazil từ ngày 1/8/2025 là bước leo thang trong tranh chấp chính trị – thương mại giữa hai nước. Đây là cú sốc lớn cho ngành cà phê và kim loại, trong khi mở ra cơ hội cạnh tranh cho các quốc gia như Việt Nam nếu có chính sách minh bạch và tận dụng tình thế. Thị trường toàn cầu sẽ tiếp tục biến động mạnh, đòi hỏi nhà đầu tư và doanh nghiệp phải theo sát diễn biến để điều chỉnh chiến lược phù hợp.