#Chuyên gia

24HMONEY đã kiểm duyệt

Thuế Quan Mới Của Mỹ: Ai Là "Nạn Nhân" Lớn Nhất, Việt Nam Có Thể "Thừa Thắng Xông Lên" Ở Những Ngách Nào?

Kể từ ngày 1/8/2025, chính sách thương mại toàn cầu chính thức bước sang một trang mới đầy biến động với việc Mỹ áp dụng các mức thuế quan "đối ứng" mới, dao động từ 10% đến 41% đối với hàng hóa nhập khẩu từ hàng chục quốc gia.

Động thái này, dưới sự chỉ đạo của Tổng thống Donald Trump, không chỉ là một thông điệp mạnh mẽ về chính sách "Nước Mỹ trên hết" mà còn là một đòn giáng trực tiếp vào nhiều nền kinh tế lớn, đồng thời mở ra những cơ hội dịch chuyển chuỗi cung ứng đáng kể. Đối với Việt Nam, câu hỏi đặt ra là ai sẽ là "nạn nhân" lớn nhất của làn sóng thuế quan này, và liệu chúng ta có thể "thừa thắng xông lên" ở những ngách thị trường nào?

Những "Nạn Nhân" Lớn Của Làn Sóng Thuế Quan Mới:

Danh sách các quốc gia bị áp thuế, và đặc biệt là mức thuế suất, đã hé lộ những "nạn nhân" chính. Ấn Độ, với mức thuế 25% đối với hàng hóa xuất khẩu sang Mỹ, cùng với "hình phạt" bổ sung vì mua vũ khí và năng lượng từ Nga, có thể sẽ chịu thiệt hại đáng kể. Ấn Độ là một nền kinh tế đang phát triển nhanh chóng với năng lực sản xuất và xuất khẩu lớn trong nhiều lĩnh vực như dệt may, dược phẩm, dịch vụ công nghệ thông tin. Mức thuế 25% sẽ khiến hàng hóa Ấn Độ kém cạnh tranh hơn đáng kể tại thị trường Mỹ, buộc các nhà xuất khẩu phải điều chỉnh giá hoặc tìm kiếm thị trường thay thế.

Hàn Quốc, mặc dù đã đạt được thỏa thuận để mức thuế giảm xuống 15% (từ mức 25% bị đe dọa ban đầu), vẫn sẽ đối mặt với thách thức lớn, đặc biệt là trong các ngành mũi nhọn như ô tô và phụ tùng. Các nhà sản xuất ô tô Hàn Quốc vốn đang cạnh tranh gay gắt tại thị trường Mỹ sẽ phải cân nhắc lại chiến lược giá và sản xuất. Tương tự, Châu Âu và Nhật Bản với mức thuế 15% cũng sẽ cảm nhận được áp lực, dù có thể đã chuẩn bị sẵn sàng hơn cho kịch bản này.

Đáng lo ngại hơn là các quốc gia nhỏ hơn và kém phát triển hơn như Syria (41%), Lào và Myanmar (40%), Iraq (35%), và Canada (35%), phải đối mặt với mức thuế cực kỳ cao. Những mức thuế này có thể gây ra cú sốc lớn cho các nền kinh tế vốn đã yếu kém hoặc phụ thuộc nhiều vào xuất khẩu sang Mỹ, làm suy yếu năng lực cạnh tranh và đẩy các doanh nghiệp vào tình thế khó khăn.

Ngoài ra, việc Mỹ loại bỏ miễn trừ "de minimis" (miễn thuế cho các lô hàng giá trị thấp dưới 800 USD) từ ngày 29/8/2025 cũng là một thay đổi mang tính hệ thống. Quy định này trước đây đã tạo điều kiện thuận lợi cho thương mại điện tử xuyên biên giới và các doanh nghiệp nhỏ lẻ. Việc loại bỏ miễn trừ sẽ tăng chi phí và thủ tục hải quan cho hàng triệu lô hàng nhỏ, ảnh hưởng đến các nhà bán lẻ trực tuyến và người tiêu dùng, đồng thời có thể khiến các doanh nghiệp phải xem xét lại chiến lược xuất khẩu trực tiếp sang Mỹ.

Cơ Hội "Thừa Thắng Xông Lên" Cho Việt Nam Ở Những Ngách Nào?

Trong bối cảnh căng thẳng thương mại leo thang, Việt Nam có thể nổi lên như một điểm đến tiềm năng cho sự dịch chuyển chuỗi cung ứng, từ đó "thừa thắng xông lên" ở một số ngách thị trường:

Thứ nhất, thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) từ các quốc gia bị áp thuế. Khi chi phí sản xuất và xuất khẩu từ Ấn Độ, Hàn Quốc, hoặc các nước khác sang Mỹ trở nên đắt đỏ hơn, các doanh nghiệp tại những quốc gia này có thể tìm cách đa dạng hóa địa điểm sản xuất để tránh thuế. Việt Nam, với môi trường đầu tư ổn định, các hiệp định thương mại tự do (FTA) rộng khắp, và vị trí địa lý chiến lược, trở thành một lựa chọn hấp dẫn. Đặc biệt, các nhà sản xuất ô tô, điện tử, dệt may từ Hàn Quốc và Nhật Bản có thể đẩy mạnh đầu tư vào Việt Nam để duy trì khả năng tiếp cận thị trường Mỹ.

Thứ hai, gia tăng thị phần ở các ngành hàng mà đối thủ bị suy yếu. Các ngành xuất khẩu chủ lực của Việt Nam như dệt may, giày dép, đồ gỗ, thủy sản, điện tử (lắp ráp) có thể hưởng lợi nếu hàng hóa từ các quốc gia bị áp thuế trở nên kém cạnh tranh hơn. Ví dụ, nếu dệt may Ấn Độ chịu thuế 25% khi vào Mỹ, hàng dệt may Việt Nam có thể có lợi thế về giá. Tuy nhiên, điều này đòi hỏi các doanh nghiệp Việt Nam phải nâng cao năng lực sản xuất, đáp ứng các tiêu chuẩn chất lượng và có khả năng đáp ứng đơn hàng lớn.

Thứ ba, cơ hội trong các sản phẩm trung gian và linh kiện. Trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu đang được tái cấu trúc, nhu cầu về các sản phẩm trung gian và linh kiện có thể tăng lên ở những địa điểm sản xuất mới. Việt Nam có thể tận dụng cơ hội này để trở thành trung tâm sản xuất linh kiện, cung cấp cho các nhà máy lắp ráp chuyển từ các nước khác đến.

Thứ tư, phát triển thương mại điện tử xuyên biên giới theo hướng tập trung. Mặc dù việc loại bỏ miễn trừ "de minimis" sẽ tăng chi phí cho các lô hàng nhỏ, điều này cũng có thể thúc đẩy các doanh nghiệp Việt Nam đầu tư bài bản hơn vào thương mại điện tử xuyên biên giới, tập trung vào các sản phẩm có giá trị cao hơn, hoặc xây dựng kho bãi tại Mỹ để tối ưu hóa chi phí.

Tuy nhiên, Việt Nam cũng cần chuẩn bị sẵn sàng cho những thách thức tiềm ẩn. Việc Mỹ áp thuế quan có thể dẫn đến sự gia tăng bảo hộ thương mại trên toàn cầu, gây ra những "cuộc chiến thương mại" không mong muốn. Mặc dù Việt Nam hiện chưa nằm trong danh sách các quốc gia bị áp thuế đối ứng diện rộng, chúng ta vẫn cần đa dạng hóa thị trường xuất khẩu và không quá phụ thuộc vào một thị trường duy nhất để giảm thiểu rủi ro.

Tóm lại, làn sóng thuế quan mới từ Mỹ đang tạo ra những biến động lớn trong thương mại toàn cầu. Trong khi nhiều quốc gia phải đối mặt với những thách thức đáng kể, Việt Nam có thể tận dụng cơ hội từ sự dịch chuyển chuỗi cung ứng và gia tăng thị phần ở một số ngách. Để thực sự "thừa thắng xông lên", các doanh nghiệp Việt Nam cần chủ động nâng cao năng lực cạnh tranh, nắm bắt cơ hội FDI và linh hoạt thích ứng với những thay đổi trong bức tranh thương mại quốc tế. Đối với nhà đầu tư, đây là thời điểm để đánh giá lại các ngành và doanh nghiệp hưởng lợi/chịu thiệt từ các chính sách thuế quan mới để có những quyết định phân bổ vốn phù hợp.