Thép HRC Việt Nam vào “tầm ngắm” phòng vệ thương mại, Bộ Công Thương cảnh báo rủi ro từ nguyên liệu Trung Quốc

Nguy cơ bị điều tra chống bán phá giá gia tăng

Bộ Công Thương vừa phát đi cảnh báo về nguy cơ gia tăng các vụ điều tra phòng vệ thương mại đối với hàng xuất khẩu của Việt Nam, trong đó nổi bật là thép cuộn cán nóng (HRC).

Theo Cục Phòng vệ thương mại, sản phẩm HRC của Việt Nam đang đối diện khả năng bị Úc khởi xướng điều tra chống bán phá giá, trong bối cảnh kim ngạch xuất khẩu sang thị trường này tăng đột biến.

Doanh nghiệp chủ lực đối mặt áp lực từ nhiều thị trường lớn

Hai doanh nghiệp hiếm hoi tại Việt Nam có khả năng sản xuất HRC là Tập đoàn Hòa Phát và Formosa Hà Tĩnh đang chịu áp lực lớn khi sản phẩm liên tục bị điều tra hoặc áp thuế tại nhiều thị trường.

- Tại EU, thép HRC từ Formosa đã bị áp thuế chống bán phá giá 12,1% từ tháng 9/2025

- Tại Mexico, mức thuế tạm thời lên tới ~196 USD/tấn đối với cả Hòa Phát Dung Quất và Formosa

- Tại Ấn Độ, Hòa Phát tránh được thuế, nhưng nhiều doanh nghiệp khác chịu mức thuế rất cao

Diễn biến này cho thấy xu hướng gia tăng bảo hộ thương mại đối với ngành thép, đặc biệt khi sản phẩm Việt Nam mở rộng nhanh về thị phần.

Cảnh báo hạn chế sử dụng nguyên liệu từ Trung Quốc

Trước rủi ro bị điều tra, cơ quan quản lý khuyến nghị doanh nghiệp cần kiểm soát chặt nguồn gốc nguyên liệu đầu vào, đặc biệt là hạn chế sử dụng nguyên liệu nhập khẩu từ Trung Quốc.

Nguyên nhân là việc sử dụng nguyên liệu từ quốc gia đang bị theo dõi có thể khiến sản phẩm:

- Bị nghi ngờ gian lận xuất xứ

- Bị áp dụng biện pháp phòng vệ thương mại lan rộng

- Gia tăng nguy cơ bị áp thuế ngay cả khi sản xuất tại Việt Nam

Đây được xem là yếu tố nhạy cảm trong bối cảnh nhiều thị trường đang siết chặt kiểm tra chuỗi cung ứng.

HRC – mắt xích chiến lược của ngành thép Việt Nam

Thép cuộn cán nóng là nguyên liệu thượng nguồn quan trọng, được sử dụng rộng rãi trong:

- Sản xuất tôn mạ

- Thép ống

- Cơ khí chế tạo

- Xây dựng

Việc các sản phẩm HRC bị điều tra không chỉ ảnh hưởng đến doanh nghiệp sản xuất, mà còn lan tỏa sang toàn bộ chuỗi giá trị ngành thép.

Áp lực kép: mở rộng thị phần đi kèm rủi ro thương mại

Thực tế cho thấy, khi xuất khẩu tăng trưởng nhanh và chiếm thị phần lớn tại một thị trường, nguy cơ bị điều tra chống bán phá giá gần như tất yếu.

Trong bối cảnh đó, bài toán đặt ra cho doanh nghiệp thép Việt Nam không chỉ là mở rộng sản xuất, mà còn phải:

- Đa dạng hóa thị trường xuất khẩu

- Minh bạch hóa chuỗi cung ứng

- Chủ động ứng phó với các vụ kiện phòng vệ thương mại

Đây sẽ là yếu tố quyết định khả năng duy trì tăng trưởng bền vững của ngành thép trong giai đoạn tới.