Thêm quyền lợi cho người bị thu hồi đất

UBND thành phố Hà Nội vừa trình một dự thảo nghị quyết mang tính bước ngoặt, mở rộng tối đa biên độ quyền lợi cho người dân khi bị thu hồi đất. Động thái này trực tiếp công phá vào những "vùng xám" lịch sử – nơi hàng nghìn hộ dân chưa có sổ đỏ hoặc sở hữu công trình không hợp pháp bấy lâu nay vẫn bị kẹt trong các dự án giải tỏa.

Việc áp dụng linh hoạt khung hỗ trợ lên tới 60% giá trị nhà đất cho khu tập thể cũ và cấp phao cứu sinh 20% cho công trình sai phạm là câu trả lời thực tế của chính quyền Thủ đô, nhằm triệt tiêu lực cản khiếu kiện và đẩy nhanh tiến độ các siêu dự án.

UBND TP Hà Nội vừa trình HĐND thành phố dự thảo nghị quyết quy định một số nội dung liên quan đến cho thuê đất, tạm nộp tiền sử dụng đất, tiền thuê đất cùng cơ chế bồi thường, hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất.

Điểm nổi bật của dự thảo là định hướng mở rộng quyền lợi cho người dân, đặc biệt với những trường hợp tồn tại lịch sử kéo dài nhưng chưa hoàn thiện đầy đủ thủ tục pháp lý về đất đai.

Theo đề xuất, các công trình xây dựng trong giai đoạn từ ngày 1/7/2014 đến trước ngày 1/8/2024, không vi phạm pháp luật đất đai nhưng chưa đủ điều kiện pháp lý hoàn chỉnh, sẽ được hỗ trợ bằng 20% mức bồi thường theo quy định. Phần diện tích được hỗ trợ không vượt quá hạn mức giao đất tối đa tại địa phương.

Đối với các công trình hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội phải di dời để phục vụ dự án, mức bồi thường được xác định theo giá trị xây dựng mới của công trình có tiêu chuẩn kỹ thuật tương đương. Trong trường hợp đơn vị quản lý có nhu cầu, địa phương có thể xây dựng công trình mới để hoàn trả thay vì chi trả bằng tiền.

Một nội dung đáng chú ý khác là chính sách dành cho các hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng nhà ở thuộc sở hữu Nhà nước tại các khu tập thể cũ nhưng chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở.

Theo dự thảo, những trường hợp có khuôn viên sử dụng riêng, ổn định trước ngày 1/7/2006 và không thuộc diện giao đất trái thẩm quyền sẽ được hỗ trợ bằng 60% giá trị bồi thường đối với phần nhà và đất bị thu hồi. Diện tích hỗ trợ không vượt quá hạn mức đất ở theo quy định của thành phố.

Không chỉ hỗ trợ bằng tiền, các hộ dân thuộc diện này nếu không còn nhà ở hoặc đất ở khác tại địa bàn xã, phường nơi có đất thu hồi còn có thể được xem xét mua nhà tái định cư.

Hà Nội cũng đề xuất mở rộng đối tượng được bố trí tái định cư. Theo đó, hộ gia đình, cá nhân đủ điều kiện bồi thường có thể được giao đất ở hoặc mua nhà tái định cư nếu toàn bộ đất ở bị thu hồi và phần diện tích còn lại không đủ điều kiện tách thửa hoặc xây dựng nhà ở theo quy định.

Bên cạnh các chính sách hỗ trợ trực tiếp, dự thảo còn đưa ra cơ chế xử lý các tồn đọng liên quan đến đất dịch vụ, đất ở đối với những hộ có đất nông nghiệp bị thu hồi trong các giai đoạn trước.

Theo UBND TP Hà Nội, các quy định mới nhằm cụ thể hóa những cơ chế đặc thù của Luật Thủ đô 2026, đồng thời tháo gỡ các vướng mắc kéo dài trong công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư.

Nếu được thông qua, chính sách này được kỳ vọng vừa bảo đảm tốt hơn quyền lợi của người dân, vừa tạo điều kiện đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng cho các dự án phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn.