#Quốc tế

24HMONEY đã kiểm duyệt

Thế tiến thoái lưỡng nan của Fed trong vòng xoáy giá dầu

Chỉ số CPI vọt lên 3,3% không chỉ là một con số, đó là lời cảnh báo đanh thép về thời kỳ "đình lạm" – kịch bản tồi tệ nhất mà nền kinh tế số một thế giới từng nỗ lực né tránh.

Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đang đối mặt với một trong những bài toán khó nhất kể từ sau đại dịch: giữ lãi suất hay hành động mạnh tay hơn khi lạm phát quay đầu tăng.

Tại cuộc họp tháng 4, Ủy ban Thị trường Mở (FOMC) quyết định giữ nguyên lãi suất ở mức 3,5–3,75% – lần thứ ba liên tiếp không điều chỉnh. Quyết định này phản ánh trạng thái “kẹt cứng”: lạm phát tăng trở lại, nhưng nền kinh tế chưa đủ sức chịu thêm một cú siết tiền tệ.

Dữ liệu mới nhất cho thấy áp lực giá cả đang nóng lên rõ rệt. Chỉ số CPI tháng 3 tăng 0,9% so với tháng trước và lên 3,3% so với cùng kỳ – mức cao nhất trong gần hai năm. Động lực chính đến từ giá năng lượng, khi căng thẳng Trung Đông đẩy giá dầu lên đỉnh 4 năm, kéo giá xăng tại Mỹ tăng mạnh.

Hiệu ứng lan tỏa nhanh chóng sang toàn bộ nền kinh tế. Chi phí vận tải, hàng không, logistics đồng loạt leo thang. Doanh nghiệp buộc phải chuyển phần chi phí này sang người tiêu dùng, làm gián đoạn tiến trình hạ nhiệt lạm phát vốn đã kéo dài nhiều năm.

Trong bối cảnh đó, Fed gần như không có lựa chọn “dễ chịu”. Tăng lãi suất có thể kìm lạm phát nhưng sẽ gây áp lực lên tăng trưởng. Ngược lại, nới lỏng quá sớm có nguy cơ khiến giá cả bùng phát mạnh hơn.

Sự chia rẽ trong nội bộ Fed cũng ngày càng rõ nét. Cuộc bỏ phiếu 8–4 tại kỳ họp vừa qua ghi nhận mức bất đồng lớn nhất trong nhiều thập kỷ. Một nhóm muốn hạ lãi suất để hỗ trợ kinh tế, trong khi nhóm còn lại giữ lập trường cứng rắn nhằm kiểm soát lạm phát.

Giới phân tích bắt đầu nhắc nhiều hơn đến nguy cơ “đình lạm” – kịch bản tăng trưởng chậm đi kèm lạm phát cao. Một số dự báo cho rằng chỉ số PCE có thể tiến gần 4% vào cuối năm, gấp đôi mục tiêu của Fed.

Dù thị trường lao động vẫn duy trì tín hiệu tích cực với việc làm tăng và thất nghiệp ở mức thấp, cấu trúc tăng trưởng đang có dấu hiệu phân hóa. Chi tiêu tiêu dùng tiếp tục tăng nhưng chủ yếu đến từ nhóm thu nhập cao, trong khi phần còn lại chịu áp lực lớn từ chi phí sinh hoạt.

Thêm vào đó, giai đoạn chuyển giao lãnh đạo tại Fed sắp diễn ra khiến môi trường chính sách trở nên nhạy cảm hơn. Trong bối cảnh bất định gia tăng, mọi tín hiệu điều hành đều có thể khuấy động thị trường tài chính.

Diễn biến sắp tới sẽ phụ thuộc lớn vào dữ liệu lạm phát mới. Nếu CPI tiếp tục tăng, Fed có thể buộc phải điều chỉnh lại lộ trình, thậm chí quay lại chu kỳ tăng lãi suất – kịch bản mà thị trường vẫn chưa hoàn toàn chuẩn bị.

Khi đó, bài toán không còn là chọn hướng đi tối ưu, mà là chọn phương án ít rủi ro nhất trong một thế cờ ngày càng chật hẹp.