Thế giới "mắc kẹt" trong cơn khát năng lượng

Khoảng 20 triệu thùng dầu mỗi ngày từng đi qua eo biển Hormuz trước chiến sự, khiến mọi gián đoạn tại tuyến hàng hải này đều tác động mạnh đến thị trường năng lượng. Giá dầu Brent vượt 100 USD/thùng trong khi chi phí vận tải và bảo hiểm tiếp tục gia tăng.

Cuộc xung đột tại Trung Đông đang làm thay đổi sâu sắc cấu trúc cung ứng dầu khí thế giới, khi hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz liên tục bị gián đoạn.

Trước chiến sự, tuyến hàng hải này vận chuyển khoảng 20 triệu thùng dầu và sản phẩm dầu mỏ mỗi ngày, tương đương 25% thương mại dầu đường biển toàn cầu. Đồng thời, gần 20% lượng khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) xuất khẩu của thế giới cũng phụ thuộc vào tuyến đường này.

Tình trạng gián đoạn đã đẩy giá dầu Brent có thời điểm lên 118 USD/thùng trong quý II/2026. Đến phiên 8/10, giá Brent tiếp tục tăng 4,1%, đạt 104,28 USD/thùng, trong khi dầu WTI lên 91,49 USD/thùng.

Tuy nhiên, tác động không chỉ nằm ở giá dầu. Những cuộc tấn công nhằm vào tàu chở dầu, cơ sở lọc hóa dầu và hạ tầng năng lượng khiến chi phí vận tải, bảo hiểm tăng mạnh, đồng thời buộc các nhà sản xuất tìm kiếm tuyến xuất khẩu thay thế.

Đáng chú ý, năng lực vận chuyển dầu qua đường ống nhằm tránh Hormuz chỉ khoảng 3,5–5,5 triệu thùng/ngày, thấp hơn đáng kể so với lưu lượng thông thường. Điều này cho thấy nguồn cung toàn cầu vẫn dễ tổn thương trước những diễn biến quân sự mới.

Một nghịch lý đang hình thành khi xuất khẩu dầu thô Trung Đông dần phục hồi, nhưng nguồn cung nhiên liệu thành phẩm vẫn thiếu hụt.

Trong tháng 9, xuất khẩu dầu thô và condensate của Trung Đông, không bao gồm Iran, đạt bình quân 18,11 triệu tấn/tuần, gần tương đương mức 18,22 triệu tấn trước chiến sự. Ngược lại, xuất khẩu nhiên liệu thành phẩm vẫn chưa bằng một nửa mức trước xung đột do nhiều nhà máy lọc dầu bị hư hại.

Diễn biến này tạo điều kiện cho các trung tâm lọc dầu châu Á gia tăng công suất và tận dụng chênh lệch giá sản phẩm.