Tháng 4 "sóng dữ": Danh mục chệch hướng, quỹ đầu tư trả giá

Bốn tháng đầu năm 2025, chứng khoán Việt Nam không khác gì chuyến tàu siêu tốc lao qua vùng nhiễu động – tăng vọt trong kỳ vọng rồi lại lao dốc trong hoang mang. Đỉnh điểm là tháng 4, khi VN-Index có lúc rơi thẳng xuống mốc 1.073 điểm, phản ánh nỗi lo chính sách thuế như một "đòn gió" lạnh thổi tắt kỳ vọng phục hồi.

Sau cú trượt sâu trong tháng 4, thị trường chứng khoán Việt Nam đã có màn phục hồi ấn tượng, chủ yếu nhờ lực kéo từ các cổ phiếu vốn hóa lớn – đặc biệt là nhóm Vingroup. Tính đến ngày 16/5, VN-Index đã vượt ngưỡng 1.300 điểm, ghi nhận mức tăng hơn 4% kể từ đầu năm. Một kịch bản tưởng như sẽ giúp các quỹ đầu tư "gỡ gạc" phần nào hiệu suất. Thế nhưng thực tế lại là cú sốc ngược: dòng tiền quỹ vẫn chưa kịp "bắt nhịp" với sự trỗi dậy của chỉ số.

Lệch sóng danh mục – nhiều quỹ hụt hơi so với VN-Index

Theo thống kê, trong số 29 quỹ chủ động được khảo sát, chỉ vỏn vẹn hai cái tên MBVF và BVFED ghi nhận mức tăng khiêm tốn dưới 2%. Trong khi đó, phần lớn các quỹ còn lại đều ghi nhận hiệu suất âm từ 2–13%, bất chấp diễn biến khởi sắc của thị trường. Những "cú rơi" đáng kể nhất gọi tên VDEF và NTPPF với mức giảm tới 12%, trong khi KIM Việt Nam Hàn Quốc, VEOF và VESAF cũng lần lượt mất 11% và 10%.

Ngay cả các quỹ đầu ngành như VEIL – quỹ ngoại lớn nhất thị trường – cũng không tránh khỏi vòng xoáy suy giảm, mất hơn 8% tính đến đầu tháng 5. Các quỹ cùng nhà Dragon Capital như DCDS và DCDE lần lượt giảm 3% và 5%. Nhóm SSIAM (VLGF, SSI-SCA) hay Thiên Việt (TVGF3, TVGF4) cũng chịu mức lỗ xấp xỉ 8%.

Nguyên nhân sâu xa không nằm ở biến động thị trường, mà là do sự lệch pha rõ rệt giữa danh mục đầu tư và những cổ phiếu đang dẫn dắt đà tăng. Từ đầu tháng 4 đến nay, VN-Index phục hồi nhờ nhóm bất động sản, đặc biệt là ba mã họ Vingroup – VIC, VHM, VRE. Tuy nhiên, đây lại là nhóm ngành "lạc điệu" trong khẩu vị của đa phần các quỹ chủ động.

Điển hình như VDEF (VinaCapital), danh mục cuối tháng 3 tập trung vào ngân hàng (26,3%), công nghiệp (23,2%) và vật liệu (15,4%) – trong đó các mã chủ lực như MBB, PVI, SZC, GVR đều sụt giảm mạnh: SZC mất 23%, GVR giảm 18%, PVI lùi 16% chỉ trong vài tuần đầu quý II.

Tương tự, NTPPF (NTP Capital) phân bổ vào các cổ phiếu FPT, HCM, CTD, CTG, HPG – những mã có nền tảng vững chắc nhưng lại không kịp “bắt sóng” khi thị trường đổi chiều. Ngay cả FPT – cổ phiếu đầu ngành công nghệ – cũng chưa phục hồi tương xứng với nhịp tăng của chỉ số.

Vietnam Holding – một quỹ đầu tư tập trung – cũng rơi vào tình thế tương tự với danh mục gồm FPT, TCB, MWG, ACB, SIP, FRT. Trong đó, SIP sụt tới 22% kể từ tháng 4, kéo tụt toàn bộ hiệu suất, bất chấp tiềm năng dài hạn của quỹ.

Bắt đúng sóng – Bí quyết "ghi điểm" của quỹ linh hoạt

Trái ngược với bức tranh chung ảm đạm, MBVF và BVFED nổi bật như hai điểm sáng hiếm hoi. Cả hai quỹ đều cho thấy sự nhạy bén trong cơ cấu danh mục – một chiến lược gần như tiên tri khi nắm giữ cổ phiếu dòng dẫn dắt từ rất sớm.

MBVF đang nắm giữ các cổ phiếu ngân hàng (ACB, VCB) và đặc biệt là VHM – mã thuộc nhóm Vingroup có mức hồi phục ấn tượng bậc nhất trong quý II. Chính việc "đặt cược" vào cổ phiếu họ Vingroup từ đầu năm đã giúp MBVF tạm thời thoát khỏi thế bấp bênh.

Trong khi đó, BVFED dù đầu tư phân tán vào 32 mã, nhưng những khoản lớn lại dồn vào TCB, BWE, SHB, MWG, MBB, HCM – nhiều mã trong đó đã tăng mạnh: SHB tăng 40%, BWE 13%, TCB 12%, góp phần nâng hiệu suất toàn danh mục.

Sự phân hóa hiệu suất giữa các quỹ không chỉ là vấn đề chiến lược đầu tư, mà còn phản ánh rõ khẩu vị rủi ro và năng lực thích ứng với dòng tiền thị trường. Những quỹ ôm mộng giá trị, gắn bó với cổ phiếu vốn hóa vừa và nhỏ, hay thiên về chu kỳ, rõ ràng đang “chệch sóng”. Trong khi đó, những quỹ linh hoạt, ưu tiên cổ phiếu bluechip hoặc nhóm ngành đang dẫn dắt như ngân hàng – bất động sản – lại cho thấy khả năng bắt nhịp và xoay trục kịp thời.

VN-Index có thể tiếp tục hồi phục – nhưng phải “chọn đúng ngựa”

Dù hiệu suất các quỹ hiện vẫn phân hóa, giới quản lý quỹ đánh giá thị trường Việt Nam vẫn còn dư địa tăng trưởng trong nửa cuối năm. Mặt bằng định giá đang ở vùng hấp dẫn, trong khi các yếu tố vĩ mô có dấu hiệu ổn định dần.

Điều này đồng nghĩa: hiệu suất các quỹ trong thời gian tới sẽ không phụ thuộc vào thị trường nói chung, mà phụ thuộc vào năng lực “chọn đúng cổ phiếu, đi đúng dòng tiền”. Những danh mục linh hoạt, theo sát nhóm dẫn dắt, có khả năng xoay vòng kịp thời, sẽ là nhân tố cạnh tranh nổi bật trong giai đoạn cuối năm.

Quỹ đầu tư DC (Dragon Capital) nhận định, quyết định tạm hoãn áp thuế của Mỹ trong 90 ngày đã mở ra “cửa sổ đàm phán”, song Việt Nam không chờ đợi bị động. Trong nước, chính phủ đã đẩy nhanh giải ngân đầu tư công, triển khai gói tín dụng 20 tỷ USD tập trung cho hạ tầng – công nghệ – tiêu dùng, và xúc tiến cải cách thể chế, cắt giảm 30% thủ tục kinh doanh.

Đồng thời, một gói hỗ trợ khẩn cấp cũng được đề xuất cho các ngành xuất khẩu dễ tổn thương như dệt may, da giày, thủy sản – nhằm ổn định việc làm và duy trì sức bật kinh tế.

Trong khi thế giới còn loay hoay với bất ổn thương mại, Việt Nam đang tận dụng từng khoảng trống để tái cấu trúc và giữ vững nhịp tăng. Đó là cơ hội – nhưng cũng là thách thức – dành cho các quỹ đầu tư: nếu không linh hoạt, họ sẽ mãi “trượt sóng” ngay cả khi thị trường đang lên.