Tham vọng "chen chân" vào thị trường bán lẻ điện của "vua thép"

Việc liên tục cập nhật giấy phép kinh doanh của cả tập đoàn mẹ lẫn công ty năng lượng thành viên cho thấy một lộ trình bài bản, sẵn sàng phá vỡ thế độc quyền phân phối điện truyền thống khi hành lang pháp lý mở cửa.

CTCP Tập đoàn Hòa Phát (HoSE: HPG) vừa cập nhật đăng ký doanh nghiệp với loạt ngành nghề mới, đáng chú ý nhất là truyền tải, phân phối và bán lẻ điện. Động thái này cho thấy doanh nghiệp thép lớn nhất Việt Nam không còn dừng ở mục tiêu tự chủ năng lượng, mà đang chuẩn bị cho một bước đi dài hơi hơn trên thị trường điện.

Trước đó, từ tháng 9/2025, CTCP Năng lượng Hòa Phát – công ty thành viên của tập đoàn – đã bổ sung ngành nghề liên quan đến truyền tải, phân phối và bán lẻ điện cho người tiêu dùng.

Diễn biến này không quá bất ngờ nếu nhìn vào quy mô tự sản xuất điện của Hòa Phát hiện nay.

Là doanh nghiệp tiêu thụ điện thuộc nhóm lớn nhất ngành công nghiệp, Hòa Phát nhiều năm qua đã đầu tư mạnh vào hệ thống phát điện nội bộ. Tập đoàn tận dụng nhiệt dư và khí than phát sinh trong quá trình luyện gang thép để vận hành các nhà máy điện, vừa tiết giảm chi phí vừa giảm phát thải.

Riêng năm 2024, hệ thống điện tự phát tại Hải Dương và Dung Quất giúp doanh nghiệp tiết kiệm khoảng 5.400 tỷ đồng tiền điện.

Năm 2025, Hòa Phát Dung Quất tự sản xuất khoảng 2,85 tỷ kWh điện, đáp ứng gần 90% nhu cầu vận hành của khu liên hợp. Sau 8 năm hoạt động, tổng lượng điện tự phát của đơn vị này đã đạt gần 13 tỷ kWh, tương đương hơn 23.400 tỷ đồng theo mặt bằng giá hiện tại.

Không dừng ở điện nhiệt dư, Hòa Phát tiếp tục mở rộng sang năng lượng tái tạo. Cuối tháng 3/2026, doanh nghiệp khởi công giai đoạn 2 dự án điện mặt trời áp mái công suất 22,5 MWp với tổng vốn gần 600 tỷ đồng. Khi hoàn thiện toàn bộ các phân kỳ, dự án dự kiến tạo ra hơn 115 triệu kWh điện sạch mỗi năm.

Điều đáng chú ý nằm ở thời điểm.

Việc Hòa Phát bổ sung ngành nghề bán điện diễn ra khi định hướng mở cửa thị trường điện đang tăng tốc. Theo đề xuất của Bộ Công Thương, từ năm 2027, khách hàng đủ điều kiện có thể được trực tiếp lựa chọn đơn vị bán lẻ điện thay vì phụ thuộc vào cơ chế truyền thống.

Nghị quyết 70 của Bộ Chính trị cũng đặt mục tiêu phát triển thị trường năng lượng theo hướng cạnh tranh, minh bạch và đa thành phần hơn. Cơ chế mua bán điện trực tiếp (DPPA) được xem là một trong những trọng tâm lớn của giai đoạn tới.

Điều đó đồng nghĩa cuộc chơi điện lực có thể không còn là sân riêng của các doanh nghiệp truyền thống.

Với lợi thế sẵn nguồn điện nội bộ quy mô lớn, kinh nghiệm vận hành công nghiệp và tiềm lực tài chính mạnh, Hòa Phát đang sở hữu nền tảng thuận lợi để chen chân vào thị trường điện bán lẻ khi cánh cửa chính sách mở rộng hơn.

Nói cách khác, Hòa Phát dường như không chỉ muốn bán thép.

Tập đoàn này đang chuẩn bị cho một vai trò mới trong chuỗi năng lượng – nơi điện có thể trở thành mảnh ghép chiến lược tiếp theo của hệ sinh thái công nghiệp mà doanh nghiệp theo đuổi nhiều năm qua.