Tesla và Samsung phản đối Mỹ áp thêm thuế với hàng Việt Nam

Hai tập đoàn Tesla và Samsung cùng nhiều hiệp hội bán lẻ, sản xuất hàng tiêu dùng phản đối khả năng Mỹ áp thêm thuế đối với hàng hóa Việt Nam. Trong khi đó, các ngành thép, thủy sản, gỗ và năng lượng mặt trời lại kêu gọi Washington có biện pháp thương mại cứng rắn hơn, trước thời hạn hoàn tất cuộc điều tra về bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ vào ngày 29/11.

Theo Reuters ngày 2/11, cộng đồng doanh nghiệp Mỹ đang chia rẽ về việc có nên áp dụng thêm các biện pháp thuế quan đối với hàng hóa nhập khẩu từ Việt Nam hay không. Những quan điểm trái chiều này được thể hiện trong các văn bản gửi Chính phủ Mỹ, trước khi Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) dự kiến hoàn tất cuộc điều tra liên quan đến các cáo buộc về bảo hộ và thực thi quyền sở hữu trí tuệ tại Việt Nam.

Tesla và Samsung lo ngại chi phí chuỗi cung ứng tăng

Trong văn bản gửi USTR ngày 2/7, Tesla đề nghị cơ quan này cân nhắc nhu cầu của chuỗi cung ứng Mỹ trước khi quyết định áp dụng các biện pháp thuế quan mới.

Theo hãng xe điện của tỷ phú Elon Musk, dù đã đầu tư đáng kể vào năng lực sản xuất trong nước, Mỹ vẫn chưa thể tự cung ứng đầy đủ một số linh kiện công nghệ tiên tiến và thiết bị sản xuất có độ chính xác cao. Vì vậy, Tesla tiếp tục phụ thuộc vào mạng lưới cung ứng quốc tế, trong đó có Việt Nam.

Việc áp thêm thuế đối với hàng hóa Việt Nam có thể làm tăng chi phí đầu vào, gây sức ép lên hoạt động sản xuất của Tesla và các doanh nghiệp Mỹ khác sử dụng linh kiện, thiết bị từ Việt Nam.

Samsung cũng đưa ra lập luận tương tự. Bộ phận kinh doanh của tập đoàn Hàn Quốc tại Mỹ nhấn mạnh Việt Nam đảm nhiệm một phần đáng kể hoạt động sản xuất điện thoại thông minh và thiết bị mạng của Samsung phục vụ thị trường Mỹ.

Với tổng vốn đầu tư khoảng 25 tỷ USD, Samsung hiện là một trong những nhà đầu tư nước ngoài lớn nhất tại Việt Nam. Các nhà máy tại đây đóng vai trò quan trọng trong mạng lưới sản xuất và xuất khẩu toàn cầu của tập đoàn.

Lập trường của Tesla và Samsung cho thấy thuế quan đối với hàng Việt Nam không chỉ tác động đến doanh nghiệp xuất khẩu trong nước, mà còn có thể làm tăng chi phí của các tập đoàn quốc tế đang sử dụng Việt Nam làm cứ điểm sản xuất.

Ngoài hai tập đoàn công nghệ, nhiều tổ chức đại diện ngành bán lẻ, giày dép, may mặc và hàng tiêu dùng tại Mỹ cũng phản đối việc tăng thuế. Các ngành này phụ thuộc đáng kể vào hoạt động gia công và sản xuất tại Việt Nam, từ quần áo, giày dép đến xe đạp và máy chơi trò chơi điện tử. Hàng rào thuế quan cao hơn có thể đẩy chi phí nhập khẩu tăng lên, đồng thời gây xáo trộn chuỗi cung ứng.

Những tranh luận diễn ra trong bối cảnh thương mại Việt-Mỹ tiếp tục tăng trưởng nhanh. Theo số liệu Reuters dẫn lại, xuất khẩu của Việt Nam sang Mỹ trong 8 tháng đầu năm 2026 tăng 42% so với cùng kỳ năm trước. Đà tăng này đưa Việt Nam trở thành đối tác tạo ra thâm hụt thương mại hàng hóa lớn nhất cho Mỹ, vượt Trung Quốc và Mexico. Cuối năm 2025, Việt Nam vẫn đứng thứ tư trong danh sách này.

Ngành thép, gỗ, năng lượng mặt trời muốn tăng sức ép

Trái với Tesla và Samsung, một số ngành sản xuất tại Mỹ ủng hộ việc Washington sử dụng thêm các công cụ thuế quan để gây sức ép với Việt Nam.

Các hiệp hội đại diện nhà sản xuất thép, thủy sản, gỗ dán, sản phẩm gỗ và tấm pin năng lượng mặt trời cáo buộc Việt Nam có những hoạt động thương mại không công bằng, đồng thời kêu gọi chính quyền Mỹ áp dụng các biện pháp thuế bổ sung.

Trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ, các tổ chức đại diện ngành phần mềm, điện ảnh và âm nhạc Mỹ cũng đề nghị Washington thúc đẩy Việt Nam đưa ra những cam kết cụ thể hơn nhằm ngăn chặn vi phạm bản quyền.

Liên minh Phần mềm Doanh nghiệp (BSA), tổ chức có các thành viên như Microsoft, Oracle và IBM, viện dẫn một cuộc khảo sát từ năm 2017 cho thấy khoảng 75% phần mềm được cài đặt trên máy tính cá nhân tại Việt Nam không có giấy phép hợp lệ.

BSA cho rằng công tác thực thi quyền sở hữu trí tuệ tại Việt Nam vẫn chưa đáp ứng yêu cầu, dù cơ quan quản lý đã nhiều lần cam kết cải thiện. Tuy nhiên, số liệu được tổ chức này sử dụng đã có từ năm 2017, nên không phản ánh trực tiếp tình hình sử dụng phần mềm tại Việt Nam trong năm 2026.

Trong khi đó, Hiệp hội Điện ảnh Mỹ (MPA) xếp Việt Nam vào nhóm địa điểm đáng quan ngại về vi phạm bản quyền trực tuyến. Theo tổ chức này, các website phát tán trái phép nội dung phim và truyền hình có liên quan đến Việt Nam đã thu hút hơn 12.5 tỷ lượt truy cập trên toàn thế giới trong năm 2025.

MPA đề nghị Việt Nam tăng cường thực thi pháp luật và cải thiện điều kiện tiếp cận thị trường cho các dịch vụ phát trực tuyến hợp pháp.