Tehran siết quyền điều phối Hormuz

Màn nhượng bộ kỹ thuật này diễn ra ngay sau khi Iran đạt được thỏa thuận giải tỏa 12 tỷ USD bị đóng băng và dỡ bỏ các lệnh trừng phạt dầu mỏ, chính thức kích hoạt thời hạn 60 ngày hướng tới một hòa ước toàn diện với Washington.

Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf cho biết Tehran và Washington đã thống nhất xây dựng cơ chế phối hợp mới tại eo biển Hormuz, bao gồm đường dây nóng và một trung tâm điều phối chuyên trách.

Theo ông, cơ chế này cho phép tàu thương mại, các quốc gia liên quan hoặc phía Mỹ có thể liên hệ trực tiếp khi xuất hiện sự cố, hiểu lầm hoặc yêu cầu làm rõ về hành trình hàng hải.

Mục tiêu là bảo đảm an toàn tối đa cho hoạt động vận tải biển và hạn chế nguy cơ va chạm ngoài ý muốn trên tuyến đường huyết mạch của thế giới.

Khẳng định quyền kiểm soát eo biển

Phát biểu sau vòng đàm phán tại Thụy Sĩ, ông Ghalibaf nhấn mạnh Hormuz sẽ tiếp tục được quản lý theo các cơ chế do Iran thiết lập.

Quan chức Iran khẳng định nước này sẽ tuân thủ luật pháp quốc tế, đồng thời xử lý nhanh các tình huống phát sinh để bảo đảm hoạt động hàng hải diễn ra thông suốt.

Theo Tehran, khu vực này từng ghi nhận nhiều vụ va chạm và căng thẳng trong thời gian qua, do đó việc thiết lập kênh liên lạc trực tiếp được xem là bước đi cần thiết nhằm ngăn chặn các tính toán sai lầm.

Đàm phán mở thêm nhiều kết quả mới

Ngoài vấn đề Hormuz, Iran cho biết các cuộc thương lượng tại Thụy Sĩ cũng đã hoàn tất những nội dung liên quan đến việc tiếp cận khoản tài sản bị phong tỏa trị giá khoảng 12 tỷ USD cùng cơ chế nới lỏng các lệnh trừng phạt dầu mỏ.

Trước đó, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian và Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ký kết biên bản ghi nhớ gồm 14 điểm với sự trung gian của Pakistan và sự ủng hộ từ nhiều quốc gia trong khu vực.

Theo thỏa thuận, hai bên sẽ bước vào giai đoạn đàm phán kéo dài 60 ngày nhằm hướng tới một hiệp định toàn diện hơn.

Một trong những cam kết đáng chú ý là Iran sẽ nỗ lực bảo đảm hoạt động lưu thông an toàn cho các tàu thương mại qua eo biển Hormuz trong thời gian đàm phán.

Lưu lượng tàu thuyền tăng trở lại

Dữ liệu hàng hải mới nhất cho thấy hoạt động vận tải qua Hormuz đang dần phục hồi.

Trong 24 giờ gần nhất, ít nhất 24 tàu thương mại đã đi qua eo biển này, bao gồm nhiều tàu chở dầu và tàu hàng ra vào Vịnh Ba Tư.

Giới quan sát cũng ghi nhận tình trạng gây nhiễu và giả mạo tín hiệu định vị GPS - một trong những rủi ro lớn nhất đối với hàng hải khu vực - đã giảm đáng kể trong những ngày gần đây.

Dù lưu lượng hiện tại vẫn thấp hơn đáng kể so với mức trung bình trước khi xung đột bùng phát, xu hướng phục hồi đang phát đi tín hiệu tích cực cho thị trường năng lượng và thương mại toàn cầu.

Tín hiệu hạ nhiệt từ điểm nóng chiến lược

Việc thiết lập đường dây nóng cùng cơ chế phối hợp trực tiếp được xem là bước đi mang tính thực dụng giữa Tehran và Washington trong bối cảnh cả hai bên đều muốn tránh nguy cơ leo thang căng thẳng ngoài ý muốn.

Với vai trò là tuyến vận chuyển khoảng 1/5 lượng dầu mỏ toàn cầu, mọi diễn biến tại Hormuz đều có tác động trực tiếp tới giá năng lượng, chuỗi cung ứng và tâm lý thị trường quốc tế.