Tấn công vào ‘cỗ máy in tiền’ của Iran: Hệ lụy toàn cầu?

Israel tiếp tục mở rộng chiến dịch quân sự nhằm vào hạ tầng năng lượng của Iran, khi lần thứ hai trong thời gian ngắn tấn công mỏ khí đốt chiến lược South Pars – được xem là “trái tim năng lượng” của quốc gia này.

Đòn đánh trực diện vào trung tâm năng lượng

Ngày 6/4, Bộ trưởng Quốc phòng Israel, Israel Katz xác nhận quân đội nước này đã không kích một nhà máy hóa dầu trọng yếu tại Asaluyeh – khu công nghiệp gắn liền với mỏ South Pars nằm dưới Vịnh Ba Tư.

Theo truyền thông địa phương, nhiều tiếng nổ lớn đã vang lên tại khu vực này, cho thấy mức độ tấn công có thể vượt xa các tuyên bố ban đầu.

Không dừng lại ở đó, các đợt không kích còn lan sâu vào nội địa Iran. Hãng tin TASS dẫn nguồn từ Al Hadath cho biết một kho dự trữ dầu và sản phẩm xăng dầu tại thành phố Isfahan cũng trở thành mục tiêu.

Đáng chú ý, kho chứa Jabal Safa được cho là bị tấn công trong một chiến dịch phối hợp giữa Mỹ và Israel, làm dấy lên lo ngại về khả năng mở rộng xung đột.

“Đòn chí mạng” vào kinh tế Iran

Theo phía Israel, cuộc không kích tại Asaluyeh là một “đòn tấn công mạnh” nhằm vào cơ sở hóa dầu lớn nhất Iran, nơi chiếm tới 50% sản lượng toàn quốc.

Tính cả các đợt tấn công trước đó, Tel Aviv tuyên bố đã vô hiệu hóa các cơ sở chiếm tới 85% kim ngạch xuất khẩu hóa dầu của Iran, gây thiệt hại ước tính hàng chục tỉ USD.

Trong khi đó, truyền thông Iran tìm cách giảm nhẹ mức độ thiệt hại, cho rằng chỉ ở mức “hạn chế”. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia nhận định đây là cú giáng nặng nề vào nền kinh tế vốn đang chịu áp lực từ cấm vận.

Hãng tin Associated Press đánh giá việc nhắm vào South Pars là hành động “khiêu khích cực độ”, bởi đây không chỉ là cơ sở năng lượng mà còn là trụ cột tài chính của Tehran.

Nguy cơ leo thang trả đũa

Căng thẳng không phải mới bùng phát. Sau đợt tấn công ngày 18/3, Iran đã đáp trả bằng cách nhắm vào hạ tầng năng lượng của các quốc gia Trung Đông khác, gây chấn động thị trường khu vực.

Trước đó, Donald Trump từng tuyên bố Israel sẽ không tiếp tục tấn công South Pars. Tuy nhiên, ông cũng cảnh báo nếu Iran tiếp tục gây hấn, Mỹ có thể đáp trả bằng cách “phá hủy toàn bộ” mỏ khí này.

Những tuyên bố cứng rắn từ Washington khiến nguy cơ xung đột lan rộng ngày càng hiện hữu.

South Pars – “cỗ máy in tiền” và điểm yếu chí tử

South Pars là mỏ khí đốt lớn nhất thế giới, giữ vai trò sống còn đối với Iran:

Nguồn thu từ đây còn gắn chặt với Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran – lực lượng có ảnh hưởng lớn trong nền kinh tế nước này.

Thế đối lập với Qatar và hệ lụy lớn

Cùng khai thác một mỏ khí, nhưng Qatar đã đầu tư mạnh vào công nghệ khí hóa lỏng (LNG), hiện chiếm khoảng 20% thị phần toàn cầu.

Ngược lại, Iran do bị cấm vận và thiếu vốn nên không thể phát triển hạ tầng LNG, buộc phải: Dùng khí cho nhu cầu nội địa hoặc chế biến thành hóa dầu để xuất khẩu gián tiếp.

Vì vậy, nếu South Pars bị tê liệt, hậu quả không chỉ dừng ở kinh tế mà còn có thể dẫn tới: Thiếu điện diện rộng, khủng hoảng sinh hoạt, gia tăng bất ổn xã hội.

Nguy cơ lan rộng ra toàn khu vực

Việc Israel liên tiếp tấn công vào “tử huyệt năng lượng” của Iran cho thấy chiến lược không chỉ mang tính quân sự mà còn nhằm bóp nghẹt nguồn sống kinh tế.

Tuy nhiên, đây cũng là bước đi đầy rủi ro, có thể kích hoạt một vòng xoáy trả đũa nguy hiểm, đẩy Trung Đông vào giai đoạn bất ổn sâu sắc hơn, đồng thời tác động trực tiếp đến thị trường năng lượng toàn cầu.