Tại sao ông Powell chưa vội tung đòn tăng lãi suất?

Bất chấp giá năng lượng nhảy múa do xung đột tại Iran, Chủ tịch Fed Jerome Powell vừa đưa ra tuyên bố "trấn an" thị trường khi khẳng định mức lãi suất 3,5%–3,75% hiện tại vẫn là vùng đệm an toàn. Trong bài phát biểu quan trọng tại Harvard, người đứng đầu ngân hàng trung ương quyền lực nhất thế giới cho rằng việc thắt chặt tiền tệ lúc này là "sai thời điểm", đồng thời quyết định tách biệt biến động nhất thời của giá dầu khỏi mục tiêu lạm phát dài hạn.

Thị trường tài chính lập tức đảo chiều sau phát ngôn của ông Powell, xác suất tăng lãi suất trước tháng 12 từ mức trên 50% đã rơi thẳng xuống chỉ còn 2,2%.

Tại sao ông Powell chưa vội tung đòn tăng lãi suất?

Trong bối cảnh giá năng lượng tăng mạnh, Chủ tịch Fed Jerome Powell vẫn giữ lập trường thận trọng: chưa vội siết chính sách tiền tệ. Theo ông, kỳ vọng lạm phát vẫn đang được kiểm soát, đủ để Fed trì hoãn quyết định nâng lãi suất.

Phát biểu tại Harvard University, ông Powell tránh đề cập đến định hướng dài hạn cũng như quan điểm của người kế nhiệm, khi nhiệm kỳ của ông đang đi đến chặng cuối. Trọng tâm, theo ông, vẫn là giữ ổn định giá cả và duy trì thị trường lao động vững.

Thông điệp cốt lõi được nhấn mạnh: không nên phản ứng quá nhanh trước các cú sốc mang tính tạm thời, đặc biệt là biến động từ giá dầu. Fed lựa chọn “nhìn xuyên” những biến động ngắn hạn để tránh rủi ro điều hành sai nhịp.

Ông Powell cho rằng việc tăng lãi suất lúc này có thể phản tác dụng. Chính sách tiền tệ luôn có độ trễ, nên khi tác động phát huy, cú sốc giá dầu có thể đã hạ nhiệt, trong khi nền kinh tế lại phải gánh thêm áp lực không cần thiết.

Quan điểm này nhanh chóng tác động đến thị trường. Kỳ vọng về một đợt tăng lãi suất trong năm nay suy giảm mạnh, khi nhà đầu tư điều chỉnh lại đánh giá rủi ro. Từ mức trên 50% chỉ vài ngày trước, khả năng Fed nâng lãi suất trước tháng 12 đã gần như bị loại bỏ.

Các chỉ báo thị trường cũng củng cố nhận định của Fed. Tỷ lệ hòa vốn – thước đo kỳ vọng lạm phát – duy trì quanh mức 2,56% và có xu hướng giảm, cho thấy áp lực giá chưa lan rộng như lo ngại.

Ở góc nhìn rộng hơn, Fed vẫn phải theo dõi nhiều biến số: xung đột địa chính trị, chính sách thuế quan và diễn biến của thị trường tài chính. Trong đó, khu vực tín dụng tư nhân trị giá khoảng 3.000 tỷ USD đang nổi lên với dấu hiệu căng thẳng khi vỡ nợ gia tăng và dòng vốn rút ra.

Dù vậy, ông Powell cho rằng đây mới chỉ là một quá trình điều chỉnh cục bộ, chưa xuất hiện dấu hiệu rủi ro mang tính hệ thống hay lan sang hệ thống ngân hàng.

Trong khi đó, yếu tố chính trị cũng phủ bóng lên quá trình chuyển giao tại Fed. Tổng thống Donald Trump đã đề cử Kevin Warsh cho vị trí Chủ tịch tiếp theo, nhưng tiến trình phê chuẩn đang bị trì hoãn. Những tranh cãi pháp lý liên quan đến cải tạo trụ sở Fed càng khiến quá trình này thêm phức tạp.

Dẫu vậy, với lập trường hiện tại, Fed rõ ràng đang ưu tiên sự ổn định. Trong một môi trường đầy biến động, quyết định “chưa hành động” đôi khi lại là lựa chọn mang tính chiến lược nhất.