Tái cấu trúc thị trường năng lượng: Lời giải không chỉ từ nguồn cung

Trong bối cảnh thị trường năng lượng liên tục biến động, áp lực không chỉ đến từ nguồn cung mà ngày càng phụ thuộc vào phía cầu. Khi người dân thay đổi hành vi tiêu dùng - từ tiết kiệm xăng đến chuyển sang phương tiện xanh - họ không chỉ giảm chi phí mà còn trực tiếp góp phần ổn định thị trường và bảo đảm an ninh năng lượng.

Xe điện: “Cú hích” tái cấu trúc thị trường năng lượng và hành vi tiêu dùng

Trao đổi với PetroTimes, ông Nguyễn Quang Huy, CEO Khoa Tài chính - Ngân hàng, Trường Đại học Nguyễn Trãi cho rằng, nếu các giải pháp tiết kiệm xăng dầu mới dừng ở điều chỉnh hành vi trong ngắn hạn, thì chuyển dịch sang phương tiện sử dụng điện chính là bước ngoặt mang tính cấu trúc, có khả năng tái định hình cả cầu năng lượng và nền tảng vận hành thị trường trong dài hạn.

Thực tế tại Việt Nam đã bắt đầu ghi nhận những chuyển biến tích cực khi nhu cầu đối với xe điện, đặc biệt là xe máy điện, gia tăng rõ rệt. Với quy mô phương tiện cá nhân lớn, chỉ cần một tỷ lệ chuyển đổi hợp lý cũng có thể tạo ra tác động đáng kể đến tổng cầu xăng dầu, góp phần giảm áp lực lên nhập khẩu, dự trữ và điều hành giá, đồng thời mở ra xu hướng giảm cầu bền vững.

Tuy nhiên, theo ông Nguyễn Quang Huy, để tạo ra “cú hích” đủ mạnh, quá trình chuyển dịch này cần được triển khai với tầm nhìn hệ thống và cách tiếp cận đồng bộ, trong đó Nhà nước đóng vai trò kiến tạo và dẫn dắt thị trường.

Trước hết, cần đa dạng hóa nguồn cung phương tiện, khuyến khích nhiều doanh nghiệp tham gia với các dòng xe điện và hybrid phù hợp nhiều phân khúc, qua đó nâng cao khả năng tiếp cận và tạo cạnh tranh về chi phí, chất lượng.

Cùng với đó, hạ tầng cần được quy hoạch đồng bộ, gắn kết giữa giao thông và phát triển đô thị. Mạng lưới trạm sạc phải thuận tiện, an toàn và dễ tiếp cận, giúp xe điện trở thành lựa chọn tự nhiên trong sinh hoạt hàng ngày.

Song song, cần thúc đẩy công nghệ pin theo hướng sạc nhanh, độ bền cao, quãng đường dài, đi kèm cơ chế thu hồi, tái chế để bảo đảm tính bền vững. Hệ sinh thái bảo hành, bảo trì, thay thế linh kiện cũng cần được phát triển rộng khắp, nhằm củng cố niềm tin của người tiêu dùng.