Sửa Luật Đấu giá tài sản: Siết quy định đặt cọc, bước giá để hạn chế găm giá, bỏ cọc

Ủy ban Thường vụ Quốc hội thống nhất cao về sự cần thiết sửa đổi toàn diện Luật Đấu giá tài sản nhằm khắc phục những bất cập của pháp luật hiện hành, đồng thời yêu cầu cơ quan soạn thảo tiếp tục hoàn thiện các quy định về tiền đặt trước, tiêu chí xác định bước giá và chế tài xử lý vi phạm để ngăn chặn tình trạng găm giá, dìm giá, bỏ cọc và trục lợi trong hoạt động đấu giá.

Sáng 28/07, dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã cho ý kiến về dự án Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi).

Theo Cổng thông tin Quốc hội, trình bày tờ trình, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết việc sửa đổi luật nhằm thể chế hóa chủ trương của Đảng về phân cấp, phân quyền, cắt giảm thủ tục hành chính, thúc đẩy chuyển đổi số trong hoạt động đấu giá, đồng thời hoàn thiện cơ chế phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực và phát triển dịch vụ đấu giá theo cơ chế thị trường.

Dự thảo luật gồm 7 chương, 69 điều với nhiều nội dung sửa đổi đáng chú ý. Trong đó, cá nhân có trình độ đại học thuộc tất cả các ngành, lĩnh vực đều có thể trở thành đấu giá viên, thay vì chỉ giới hạn ở một số chuyên ngành như quy định hiện hành.

Đối với doanh nghiệp đấu giá tài sản, dự thảo luật quy định doanh nghiệp được thành lập và hoạt động theo pháp luật về doanh nghiệp, có đăng ký ngành nghề kinh doanh dịch vụ đấu giá tài sản, trên cơ sở luật hóa các quy định tại Nghị quyết số 66.18/NQ-CP của Chính phủ về phân quyền, cắt giảm và đơn giản hóa thủ tục hành chính.

Về trình tự, thủ tục đấu giá tài sản, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết dự thảo luật sửa đổi theo hướng chặt chẽ, minh bạch và khả thi hơn. Theo đó, chỉ yêu cầu niêm yết tại UBND cấp xã đối với tài sản là bất động sản; bổ sung quy định tháo gỡ vướng mắc trong đấu giá quyền sử dụng đất khi giao đất ở theo Luật Đất đai.

Đáng chú ý, dự thảo quy định người đã nộp hồ sơ, tiền đặt trước hợp lệ và tham dự phiên đấu giá được coi là đồng ý mua tài sản theo giá khởi điểm, qua đó hạn chế tình trạng "cò mồi", người không có nhu cầu thực sự vẫn tham gia đấu giá để trục lợi. Đồng thời, quy trình tổ chức phiên đấu giá được sửa đổi theo hướng chặt chẽ, logic hơn; bổ sung thủ tục đấu giá rút gọn đối với một số tài sản có giá khởi điểm nhỏ hoặc cần xử lý nhanh, cùng quy định về hủy kết quả đấu giá trong một số trường hợp để bảo đảm thống nhất với pháp luật hiện hành.

Ngoài ra, dự thảo cũng sửa đổi, bổ sung quy định về các hành vi bị nghiêm cấm, quyền và nghĩa vụ của đấu giá viên, tổ chức hành nghề đấu giá tài sản.

Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng trình bày Tờ trình dự án Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi) - Nguồn: Cổng Thông tin Quốc hội.

Đối với tài sản tự nguyện của cá nhân, tổ chức, dự thảo bổ sung một chương riêng, cho phép chủ tài sản và tổ chức đấu giá thỏa thuận linh hoạt về trình tự, thủ tục, hình thức và phương thức đấu giá phù hợp, đồng thời tạo cơ sở pháp lý để các tổ chức hành nghề đấu giá trong nước hợp tác với tổ chức đấu giá nước ngoài.

Liên quan đến chế tài xử lý vi phạm, dự thảo luật bổ sung quy định cấm tham gia đấu giá đối với người trúng đấu giá nhưng bỏ cọc trên cơ sở luật hóa Nghị quyết số 66.11/NQ-CP. Đồng thời, người trúng đấu giá có hành vi vi phạm dẫn đến kết quả đấu giá không được phê duyệt hoặc bị hủy sẽ không được hoàn trả tiền đặt cọc nhằm bảo đảm thực hiện nghĩa vụ bồi thường thiệt hại.

Thẩm tra dự án luật, Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị tiếp tục rà soát để bảo đảm tính thống nhất với Hiến pháp và các luật có liên quan như Luật Đất đai, Luật Quản lý, sử dụng tài sản công, Luật Thi hành án dân sự, Luật Địa chất và khoáng sản, Luật Giao dịch điện tử; đồng thời làm rõ cơ chế quản lý, vận hành và kết nối dữ liệu của Cổng Đấu giá tài sản quốc gia và hệ thống đấu giá trực tuyến.

Kết luận phiên thảo luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên cho biết Ủy ban Thường vụ Quốc hội thống nhất cao về sự cần thiết sửa đổi toàn diện Luật Đấu giá tài sản nhằm giải quyết những vấn đề phát sinh trong thực tiễn như đấu giá quyền sử dụng đất, đấu giá trực tuyến, xử lý các hành vi thông đồng, dìm giá, trả giá bất thường rồi bỏ cọc.

Để hoàn thiện dự thảo luật trước khi trình Quốc hội, Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục rà soát, đánh giá kỹ tác động của các quy định về tiền đặt trước; hoàn thiện cơ sở pháp lý và tiêu chí xác định bước giá nhằm tăng tính minh bạch của hoạt động đấu giá, góp phần ngăn chặn tình trạng găm giá, dìm giá, trả giá rồi bỏ cọc hoặc tham gia đấu giá để trục lợi.

Bên cạnh đó, cơ quan soạn thảo cần tiếp tục rà soát quy định về căn cứ, thẩm quyền và trình tự hủy kết quả đấu giá để bảo đảm lợi ích của Nhà nước cũng như quyền, lợi ích hợp pháp của các bên liên quan; đồng thời hoàn thiện quy định về trách nhiệm của các bộ, ngành, địa phương, điều khoản chuyển tiếp và các văn bản hướng dẫn nhằm bảo đảm triển khai đồng bộ khi luật có hiệu lực.

Theo kế hoạch, Ủy ban Thường vụ Quốc hội thống nhất trình Quốc hội xem xét dự án Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi) tại Kỳ họp thứ 2, dự kiến diễn ra vào tháng 10.