Sự thật phũ phàng về cổ phiếu VND: Phải biết, trước khi bắt đáy?

Trong bối cảnh thị trường chứng khoán đang có mức tăng trưởng mạnh, nhóm ngành chứng khoán cũng ghi nhận đà phục hồi đáng kể. Tuy nhiên, cổ phiếu VND (VNDirect) lại có diễn biến kém tích cực hơn so với các mã khác trong ngành.

Bài viết này sẽ phân tích chi tiết những yếu tố ảnh hưởng đến giá cổ phiếu VND để giúp nhà đầu tư có cái nhìn toàn diện hơn.

1. Mô Hình Kinh Doanh Của VND

VND hoạt động theo mô hình chung của các công ty chứng khoán:

Huy động vốn: Từ vốn chủ sở hữu hoặc vay ngân hàng.

Đầu tư vào tài sản tài chính: Bao gồm cổ phiếu, trái phiếu và chứng chỉ tiền gửi.

Cho vay ký quỹ (margin): Một trong những nguồn thu ổn định và quan trọng nhất.

Tự doanh: Mua bán tài sản tài chính để kiếm lợi nhuận chênh lệch.

Từ mô hình này, lợi nhuận của VND đến từ ba nguồn chính:

Cho vay margin – nguồn thu bền vững từ lãi suất vay.

Tự doanh – phụ thuộc vào diễn biến thị trường chứng khoán.

Môi giới – chiếm tỷ trọng nhỏ trong tổng doanh thu.

Trong số đó, cho vay margin được xem là trụ cột chính giúp VND duy trì tăng trưởng ổn định.

2. Nguyên Nhân Khiến Giá Cổ Phiếu VND Yếu Hơn Các Công Ty Khác

2.1. Rủi Ro Từ Trái Phiếu Trung Nam

Một trong những lý do quan trọng khiến VND gặp khó khăn là khoản đầu tư vào trái phiếu Trung Nam Group. Trung Nam là một trong những tập đoàn lớn trong lĩnh vực điện tái tạo, nhưng ngành này lại gặp nhiều trở ngại về chính sách và huy động vốn trong những năm gần đây.

Cụ thể, VND đã đầu tư khoảng 9.000 tỷ đồng vào trái phiếu Trung Nam, trong đó một phần đáng kể chưa thể thu hồi đúng hạn. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến tài sản tài chính của VND mà còn khiến khả năng huy động vốn của công ty bị suy yếu, vì ngân hàng có xu hướng e ngại khi nhận tài sản thế chấp từ các doanh nghiệp đang gặp khó khăn.

2.2. Dư Nợ Cho Vay Margin Không Tăng Trưởng

Trong khi nhiều công ty chứng khoán khác đã phục hồi mạnh mẽ dư nợ margin, thì VND vẫn "giậm chân tại chỗ".

Dư nợ margin toàn thị trường đã vượt đỉnh cũ, nhưng dư nợ của VND vẫn không tăng đáng kể.

Một phần nguyên nhân là do tài sản thế chấp (trái phiếu Trung Nam) không được ngân hàng chấp nhận, khiến VND khó huy động vốn để mở rộng cho vay.

Việc mất lợi thế trong mảng margin, vốn từng là "động lực tăng trưởng" của VND, khiến công ty khó cạnh tranh so với các đối thủ như SSI, VCI, SHS.

2.3. Sự Cố Hack Hệ Thống Và Mất Thị Phần

Vào giữa năm 2023, VND gặp phải sự cố an ninh mạng nghiêm trọng, ảnh hưởng đến hệ thống giao dịch và bảo mật của công ty.

Sự cố này đã dẫn đến làn sóng rút tài khoản của khách hàng, khiến thị phần của VND suy giảm đáng kể. Điều này thể hiện rõ qua: