Sự rời đi của Jensen Huang có thể làm lung lay đế chế 4,000 tỷ USD

Jensen Huang đã xây dựng Nvidia thành đế chế trị giá 4 ngàn tỷ USD nhưng chưa chuẩn bị rõ ràng cho người kế nhiệm. Trong bối cảnh xuất hiện thông tin hội đồng quản trị Nvidia có thể đang cân nhắc phế truất CEO này, theo Wall Street Journal ngày 11/11, cách ông Huang điều hành công ty có thể khiến việc duy trì đế chế chip AI dưới sự lãnh đạo của bất kỳ ai khác trở nên khó khăn hơn.

Jensen Huang

Jensen Huang đã xây dựng một mạng lưới liên minh phức tạp, giữ chân những đối tác công nghệ lớn vốn vừa hợp tác vừa cạnh tranh với Nvidia, đồng thời trở thành chỗ dựa tài chính cho phần lớn ngành công nghiệp AI. Dưới sự dẫn dắt của ông, Nvidia (vốn do Jensen Huang đồng sáng lập) vươn lên thành một trong những doanh nghiệp giá trị nhất thế giới, nhờ sản xuất những dòng chip silicon đóng vai trò nền tảng cho các chatbot và ứng dụng AI. Tuy nhiên, những tiết lộ gây chấn động về đời tư của ông Huang, trong đó có mối quan hệ với một phụ nữ bị nghi có liên hệ với tình báo Trung Quốc, có thể trở thành vấn đề vượt quá giới hạn chấp nhận của hội đồng quản trị.

Tầm ảnh hưởng của Jensen Huang đối với Nvidia được phản ánh rõ qua phản ứng của thị trường. Dựa trên biến động cổ phiếu trong phiên giao dịch ngoài giờ trong ngày 11/11, Nvidia đã mất khoảng 1.4 ngàn tỷ USD giá trị vốn hóa kể từ khi The New York Times đưa tin về những mối liên hệ tiềm tàng với tình báo Trung Quốc hôm 29/10.

Con số này có thể bị xem là quá lớn nếu chỉ xét trên quyền sở hữu cổ phần của Huang. Khác với Elon Musk và Mark Zuckerberg, những người lần lượt nắm quyền kiểm soát SpaceX và Meta Platforms, Huang chỉ sở hữu chưa đến 4% quyền biểu quyết tại Nvidia. Dù vậy, hoạt động của tập đoàn gần như xoay quanh nhà sáng lập, trong khi kế hoạch kế nhiệm chưa được định hình rõ ràng.

Dưới quyền Jensen Huang là bốn lãnh đạo cấp cao có vị thế ngang nhau và hơn 60 nhân sự báo cáo trực tiếp. Ngay cả hội đồng quản trị Nvidia cũng không có chủ tịch chính thức.

Ông Huang cũng sử dụng những chiến lược phức tạp để duy trì vị thế chi phối của Nvidia trong ngành công nghiệp AI. Các tập đoàn điện toán đám mây như Microsoft, Amazon.com và Alphabet, cùng những công ty phát triển AI như OpenAI và Anthropic, liên tục mua chip Nvidia với số lượng lớn. Biên lợi nhuận gộp lên tới 75% cho thấy mức độ thiết yếu của những sản phẩm này đối với khách hàng. Tuy nhiên, chính mức lợi nhuận hấp dẫn đó cũng tạo động lực để các đối tác tìm cách tự phát triển chip chuyên dụng với chi phí thấp hơn.

Để giữ chân khách hàng, Nvidia không chỉ đầu tư phát triển hoặc thâu tóm các công nghệ phần cứng và phần mềm bổ trợ, mà còn tìm cách xây dựng một hệ sinh thái khó thay thế. Huang thiết lập những liên minh phức tạp với các tổ chức cho vay tư nhân như Apollo Global Management và Blackstone, qua đó giúp khách hàng tiếp cận nguồn vốn để mua chip Nvidia.

Mạng lưới ảnh hưởng của Huang còn mở rộng sang các mối quan hệ với Tổng thống Donald Trump, những nỗ lực duy trì hoạt động xuất khẩu và chiến lược ứng phó với các đối thủ mới nổi trên toàn cầu. Bên cạnh đó, Nvidia liên tục tham gia các thỏa thuận và đưa ra cam kết hỗ trợ tài chính cho những khách hàng quy mô nhỏ hơn. Theo ước tính của Bank of America, tổng mức độ rủi ro tài chính từ các cam kết này vào khoảng 300 tỷ USD. Cách tiếp cận đó giúp Nvidia hỗ trợ khách hàng mở rộng hoạt động, đồng thời hạn chế nguy cơ một khách hàng đơn lẻ nắm lợi thế quá lớn trong đàm phán.

Nico Caprez, người phụ trách thúc đẩy tăng trưởng hạ tầng AI toàn cầu của Nvidia, được xem là một ứng viên có khả năng duy trì mạng lưới liên minh nói trên. Tuy nhiên, mối quan hệ gia đình với Huang – Caprez là con rể của nhà sáng lập Nvidia – có thể khiến tính độc lập của ông bị đặt dấu hỏi. Trong khi đó, Giám đốc tài chính Colette Kress và chuyên gia phần mềm Ian Buck đều là những nhân sự đã tham gia điều hành các mảng quan trọng, góp phần tạo nên thành công của tập đoàn.

Dù vậy, trong lúc hội đồng quản trị phải tập trung kiểm soát những hệ lụy có thể tiếp tục phát sinh, bất kỳ ứng viên nội bộ nào cũng sẽ phải đối mặt với một khởi đầu khó khăn. Giống như nhiều đế chế trong lịch sử, quá trình chuyển giao quyền lực giữa lúc khủng hoảng luôn tiềm ẩn những rủi ro lớn.

*Bài viết thể hiện quan điểm của Rober Cyran trên Reuters