"Sự phản bội" của vàng

Làn sóng rút ròng kỷ lục từ các quỹ ETF toàn cầu cho thấy dòng tiền đang chọn đầu hàng trước vị thế độc tôn của đồng USD, đẩy những nhà đầu cơ lướt sóng vào một cái bẫy thanh khoản đầy rủi ro.

Trong nhiều thập kỷ, vàng luôn được xem là thước đo của nỗi lo trên thị trường tài chính. Mỗi khi chiến sự, khủng hoảng hay bất ổn xuất hiện, dòng tiền thường tìm đến kim loại quý như một nơi trú ẩn an toàn.

Tuy nhiên, diễn biến những tháng gần đây đang tạo ra nghịch lý hiếm gặp. Bất chấp căng thẳng leo thang tại Trung Đông, giá vàng không tăng mạnh như kỳ vọng mà liên tục chịu áp lực điều chỉnh.

Từ cuối tháng 2, phần lớn giới đầu tư tin rằng vàng sẽ tái lập chu kỳ tăng giá quen thuộc trong các giai đoạn bất ổn. Nhưng sau phiên giao dịch ngày 19/5, kim loại quý tiếp tục suy yếu, phá vỡ nhiều dự báo lạc quan trước đó.

Nguyên nhân lớn nhất đến từ lạm phát Mỹ. Dữ liệu mới công bố cho thấy lạm phát tháng 4 tăng lên 3,8%, mức cao nhất gần 3 năm. Chỉ số giá sản xuất (PPI) cũng ghi nhận tốc độ tăng mạnh nhất kể từ đầu năm 2022, phản ánh áp lực giá cả vẫn chưa hạ nhiệt.

Diễn biến này làm thay đổi hoàn toàn kỳ vọng của thị trường. Nếu trước đây nhà đầu tư đặt cược vào khả năng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sẽ hạ lãi suất trong năm nay, thì hiện nay nhiều tổ chức thậm chí đã tính tới kịch bản Fed phải tiếp tục duy trì hoặc nâng lãi suất để kiểm soát lạm phát.

Lãi suất cao khiến đồng USD và trái phiếu Chính phủ Mỹ trở nên hấp dẫn hơn. Khi lợi suất tăng, dòng tiền có xu hướng rời bỏ những tài sản không tạo ra thu nhập như vàng.

Áp lực ngắn hạn chưa kết thúc

Dù vậy, lịch sử cho thấy vàng từng nhiều lần trải qua các giai đoạn giảm sâu trước khi bước vào chu kỳ tăng trưởng mạnh.

Giai đoạn 1974-1976, giá vàng từng mất hơn 40% giá trị giữa bối cảnh lạm phát đình trệ tại Mỹ. Tuy nhiên chỉ hai năm sau đó, kim loại quý đã tăng hơn ba lần. Sau khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008, vàng cũng chứng kiến kịch bản tương tự.

Đó là lý do nhiều định chế tài chính lớn vẫn giữ quan điểm tích cực với triển vọng dài hạn. Các tổ chức như JPMorgan Chase hay Goldman Sachs tiếp tục đưa ra dự báo giá vàng ở vùng cao trong những năm tới.

Một trong những yếu tố hỗ trợ quan trọng là bài toán nợ công của Mỹ. Với mức thâm hụt ngân sách kéo dài và quy mô nợ ngày càng lớn, việc duy trì lãi suất cao trong thời gian dài sẽ tạo áp lực đáng kể lên nền kinh tế.

Bên cạnh đó, nhiều ngân hàng trung ương trên thế giới vẫn đều đặn gia tăng dự trữ vàng nhằm giảm phụ thuộc vào đồng USD. Đây được xem là lực đỡ dài hạn cho giá kim loại quý.

Trong ngắn hạn, vàng vẫn có thể tiếp tục chịu sức ép nếu lạm phát duy trì ở mức cao và Fed giữ lập trường cứng rắn. Tuy nhiên, khi nền kinh tế Mỹ giảm tốc hoặc chu kỳ lãi suất đảo chiều, vàng hoàn toàn có khả năng lấy lại vị thế phòng thủ quen thuộc.

Diễn biến dòng tiền hiện nay phản ánh rõ sự giằng co đó. Theo Hội đồng Vàng Thế giới (WGC), các quỹ ETF vàng tại Bắc Mỹ đã bị rút ròng khoảng 16 tấn trong quý I/2026, chấm dứt chuỗi 9 tháng hút vốn liên tiếp. Riêng tháng 3, dòng tiền rút khỏi các quỹ ETF vàng toàn cầu lên tới khoảng 12 tỷ USD, mức cao kỷ lục.

Ngược lại, nhu cầu vàng vật chất vẫn duy trì rất mạnh. Trong quý I/2026, lượng mua vàng miếng và vàng xu toàn cầu đạt 474 tấn, tập trung chủ yếu tại Trung Quốc và Ấn Độ - hai thị trường vẫn xem vàng là kênh tích trữ tài sản truyền thống hàng đầu.