#Chứng khoán

24HMONEY đã kiểm duyệt

Siết chặt hoạt động khuyến nghị chứng khoán: Khi lời nói đi kèm trách nhiệm pháp lý

Thông điệp mới nhất từ Ủy ban Chứng khoán Nhà nước phát đi ngày 17-4-2026 không đơn thuần là một lời nhắc nhở về thủ tục hành chính, mà là một lời cảnh báo nghiêm khắc về chuẩn mực đạo đức và trách nhiệm pháp lý của những người phát ngôn trên thị trường vốn.

Việc cơ quan quản lý xử phạt Công ty cổ phần Đầu tư ITP vì đăng tải báo cáo phân tích và khuyến nghị khi chưa được cấp phép đã chính thức chấm dứt giai đoạn "vùng mờ" trên mạng xã hội. Thị trường cần hiểu rằng, hoạt động tư vấn đầu tư không phải là một đặc quyền tự do ngôn luận không giới hạn, mà là một nghiệp vụ kinh doanh có điều kiện, nơi người phát ngôn phải bị ràng buộc bởi các tiêu chuẩn nghề nghiệp khắt khe.

Thao túng thị trường không chỉ diễn ra trên bảng điện

Một quan niệm sai lầm phổ biến là thao túng chứng khoán chỉ bao gồm việc dùng nhiều tài khoản để tạo cung cầu giả. Tuy nhiên, theo Điều 211 Bộ luật Hình sự và Luật Chứng khoán 2019, hành vi đưa ra ý kiến trực tiếp hoặc gián tiếp thông qua phương tiện thông tin đại chúng nhằm tạo ảnh hưởng đến giá cổ phiếu sau khi đã nắm giữ vị thế cũng bị coi là thao túng. Ranh giới pháp lý này đặc biệt nghiêm ngặt đối với những cá nhân, tổ chức có tầm ảnh hưởng lớn trên mạng xã hội. Việc định hướng đám đông mua hoặc bán một mã cổ phiếu vì lợi ích cá nhân của người khuyến nghị không chỉ là vi phạm đạo đức mà còn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

Rủi ro từ việc lạm dụng thông tin nội bộ

Bên cạnh hành vi thao túng, việc sử dụng thông tin nội bộ (Insider Trading) theo Điều 210 Bộ luật Hình sự cũng là một mắt xích nhạy cảm. Nhiều cá nhân tư vấn thường vô tình hoặc cố ý sử dụng những thông tin chưa công bố về doanh nghiệp để định hướng khách hàng giao dịch. Pháp luật quy định rõ: việc tiết lộ, cung cấp hoặc tư vấn cho người khác dựa trên thông tin nội bộ chưa công bố có thể dẫn đến án phạt tù nếu gây thiệt hại cho nhà đầu tư hoặc thu lợi bất chính vượt ngưỡng quy định. Khoảng cách từ một thông tin "nhạy cảm" đến một bản án hình sự thường ngắn hơn nhiều so với hình dung của những người hành nghề tư vấn tự phát.

Bảo vệ cấu trúc niềm tin và sự công bằng của thị trường vốn

Logic đằng sau việc hình sự hóa các hành vi sai phạm trong khuyến nghị đầu tư là nhằm bảo vệ "xương sống" của thị trường: Sự minh bạch và công bằng. Một thị trường vốn không thể phát triển bền vững nếu người nghe đánh giá uy tín bằng số lượng người theo dõi (followers) thay vì tư cách nghề nghiệp. Khi các hành vi làm méo mó thông tin bị xử lý mạnh tay, nhà đầu tư mới có thể tin rằng giá trị cổ phiếu được hình thành từ cung cầu thực tế, chứ không phải từ lợi thế ngầm của một nhóm lợi ích.