MỚI

Giá Dầu 24h: Xem ngay!

#Tài chính

24HMONEY đã kiểm duyệt

Sàn mã hóa: Đừng để "nhanh" thành "đoảng"

Đứng trước sức ép sớm đưa sàn giao dịch tài sản mã hóa vào vận hành, luật sư Nguyễn Thanh Hà, Chủ tịch Công ty Luật SBLAW, cảnh báo quỹ thời gian hiện tại là quá gấp để thiết lập đầy đủ khung cấp phép, cơ chế kiểm soát rủi ro và bảo vệ nhà đầu tư. Theo ông, cách tiếp cận thí điểm có kiểm soát sẽ thận trọng và bền vững hơn so với việc đẩy nhanh tiến độ, qua đó tránh để thị trường tăng trưởng trong khoảng trống pháp lý.

Việt Nam đang nổi lên như một trong những thị trường tài sản mã hóa sôi động nhất thế giới, với hơn 17 triệu người tham gia, nằm trong Top 7 toàn cầu và Top 3 khu vực châu Á – Thái Bình Dương về mức độ chấp nhận. Chỉ trong giai đoạn 2024–2025, dòng vốn liên quan đến blockchain và tài sản mã hóa vào Việt Nam được ghi nhận vượt 220 tỷ USD, cho thấy mức độ tham gia sâu và rộng của nhà đầu tư trong nước.

Việt Nam đang nổi lên như một trong những thị trường sôi động nhất thế giới.

Trong bối cảnh đó, chỉ đạo khẩn trương đưa sàn giao dịch tài sản mã hóa vào vận hành trước ngày 28/2 được xem là động thái mạnh nhằm đưa thị trường vào khuôn khổ quản lý chính thức. Tuy nhiên, theo luật sư Nguyễn Thanh Hà, Chủ tịch Công ty Luật SBLAW, xét trên cả phương diện kỹ thuật lẫn pháp lý, quỹ thời gian này là khá gấp, đặc biệt khi trùng với kỳ nghỉ Tết Nguyên đán – yếu tố có thể ảnh hưởng đáng kể tới tiến độ phối hợp giữa các cơ quan quản lý và đơn vị triển khai.

Để một sàn giao dịch tài sản mã hóa vận hành ổn định, cần đồng thời hoàn thiện nhiều cấu phần then chốt: cơ chế cấp phép minh bạch, quy trình kiểm soát rủi ro, tiêu chuẩn an toàn công nghệ thông tin, quy định nghiêm ngặt về KYC/AML và hệ thống giám sát giao dịch theo thời gian thực. Nếu đặt mục tiêu triển khai ngay một mô hình hoàn chỉnh, đủ chức năng, áp lực thời gian sẽ trở thành thách thức lớn.

Ngược lại, nếu “đưa vào hoạt động” được hiểu theo hướng thí điểm có kiểm soát – trong khuôn khổ sandbox, với phạm vi sản phẩm và đối tượng nhà đầu tư giới hạn – khả năng triển khai sẽ khả thi hơn. Cách tiếp cận này cho phép coi đây là bước khởi động của một lộ trình dài hạn, thay vì kỳ vọng một mô hình hoàn hảo ngay từ đầu. Triển khai từng bước, đi kèm đánh giá tác động thường xuyên, sẽ giúp giảm rủi ro hệ thống và từng bước củng cố niềm tin thị trường.

Ở góc độ vận hành, luật sư Nguyễn Thanh Hà nhấn mạnh ba trụ cột cốt lõi quyết định hiệu quả của sàn giao dịch tài sản mã hóa: minh bạch, an toàn và giám sát hiệu quả. Cơ chế niêm yết phải có tiêu chuẩn rõ ràng về dự án, đội ngũ, mục đích sử dụng token và phương thức phân bổ, nhằm hạn chế token không có giá trị thực. Hệ thống quản trị rủi ro và an ninh mạng cần đạt chuẩn cao do đặc thù dễ bị tấn công của tài sản số. Đồng thời, cơ chế bảo vệ nhà đầu tư phải đầy đủ, từ nghĩa vụ công bố thông tin, cảnh báo rủi ro đến xử lý khiếu nại và tranh chấp, cùng với việc xác định rõ đầu mối giám sát để tránh chồng chéo thẩm quyền.

Khung pháp lý cần sự cân bằng

Những động thái gần đây như Luật Công nghiệp Công nghệ số, Nghị quyết 05 hay Công ước Hà Nội cho thấy chính sách đã chuyển từ “không thừa nhận” sang “định danh và quản lý” tài sản mã hóa. Đây là bước tiến quan trọng, song khung pháp lý hiện vẫn mang tính nền tảng, chưa bao quát hết các vấn đề cốt lõi như phân loại tài sản, cơ chế thuế, trách nhiệm khi sàn gặp sự cố hay xử lý phá sản.

Khung pháp lý nên được tiếp cận theo hướng cân bằng.

Theo luật sư Nguyễn Thanh Hà, hướng tiếp cận phù hợp trong dài hạn là cân bằng giữa quản lý rủi ro và khuyến khích đổi mới. Sandbox pháp lý cần được thiết kế rõ ràng; tài sản mã hóa phải được phân loại theo bản chất kinh tế; cơ chế phối hợp liên ngành cần chặt chẽ để giám sát dòng tiền và phòng chống rửa tiền. Song song, giáo dục tài chính cho nhà đầu tư và tham khảo kinh nghiệm quốc tế là những yếu tố không thể thiếu.

Tựu trung, một thị trường tài sản mã hóa phát triển bền vững không thể chỉ dựa vào quy mô dòng vốn hay số lượng người tham gia, mà phải được đặt trên nền tảng pháp lý ổn định, minh bạch và linh hoạt – điều kiện then chốt để vừa kiểm soát rủi ro, vừa khai thác hiệu quả tiềm năng của một lĩnh vực đang tăng trưởng nhanh.