Quỹ tín dụng yếu kém sắp bị "loại khỏi cuộc chơi"?

Ngân hàng Nhà nước đặt mục tiêu hoàn tất thí điểm phá sản các quỹ tín dụng nhân dân bị kiểm soát đặc biệt, không còn khả năng phục hồi trước năm 2030, đồng thời đẩy mạnh tái cơ cấu toàn hệ thống theo hướng tinh gọn và an toàn hơn.

Ngân hàng Nhà nước vừa ban hành Đề án cơ cấu lại tổng thể hệ thống quỹ tín dụng nhân dân và Ngân hàng Hợp tác xã Việt Nam giai đoạn 2026-2030, định hướng đến năm 2045. Một trong những nội dung đáng chú ý là thí điểm phá sản các quỹ tín dụng nhân dân yếu kém, không có khả năng phục hồi.

Theo đề án, hệ thống quỹ tín dụng sẽ được sắp xếp lại theo địa bàn cấp xã. Tại những địa phương có từ hai quỹ tín dụng trở lên hoạt động, số lượng sẽ được thu gọn, tối đa chỉ còn một quỹ trên cùng địa bàn.

Để xử lý tình trạng chồng lấn hoạt động, cơ quan quản lý sẽ áp dụng nhiều giải pháp như sáp nhập, hợp nhất, giải thể hoặc chấm dứt hoạt động, kể cả trong trường hợp bắt buộc. Các quỹ có quy mô quá nhỏ, hiệu quả thấp hoặc không đủ điều kiện tồn tại lâu dài cũng nằm trong diện xem xét xử lý.

Theo lộ trình, đến năm 2030 sẽ hoàn thành xử lý khoảng 50% số quỹ chịu tác động từ việc sắp xếp đơn vị hành chính. Toàn bộ quá trình tái cơ cấu địa bàn dự kiến hoàn tất trước năm 2035 hoặc sớm hơn nếu điều kiện thuận lợi.

Trong giai đoạn này, chủ trương tạm dừng cấp phép thành lập mới quỹ tín dụng nhân dân tiếp tục được duy trì nhằm tập trung nguồn lực cho quá trình cơ cấu lại hệ thống.

Hoàn tất thí điểm phá sản trước năm 2030

Đề án xác định xử lý dứt điểm các quỹ tín dụng yếu kém là nhiệm vụ trọng tâm. Theo đó, trước năm 2030, Ngân hàng Nhà nước đặt mục tiêu hoàn thành việc thí điểm phá sản đối với các quỹ đang bị kiểm soát đặc biệt nhưng không còn khả năng phục hồi.

Song song với đó, cơ chế thanh tra, giám sát và xử lý vi phạm sẽ tiếp tục được hoàn thiện. Các quy định nhằm ngăn chặn hành vi lợi dụng quỹ tín dụng để tham ô, chiếm đoạt tài sản cũng sẽ được siết chặt hơn.

Nâng chuẩn vốn điều lệ

Để tăng sức chống chịu cho hệ thống, đề án đặt mục tiêu đến năm 2030, các quỹ tín dụng hoạt động trong phạm vi một xã phải có vốn điều lệ tối thiểu 5 tỷ đồng, trong khi quỹ liên xã phải đạt tối thiểu 10 tỷ đồng.

Cơ quan quản lý cũng nghiên cứu nâng mức vốn pháp định phù hợp với quy mô hoạt động. Nguồn tăng vốn sẽ đến từ tích lũy nội bộ, quỹ dự trữ, tăng góp vốn của thành viên hiện hữu, mở rộng thành viên hoặc tiếp nhận vốn góp từ Ngân hàng Hợp tác xã theo quy định.

Tập trung phục vụ khu vực tài chính vi mô

Theo định hướng mới, hệ thống quỹ tín dụng nhân dân sẽ tập trung vào phân khúc tài chính vi mô, phục vụ chủ yếu các thành viên là người thu nhập thấp, hộ kinh doanh cá thể, hợp tác xã, doanh nghiệp siêu nhỏ và doanh nghiệp nhỏ.

Mục tiêu của quá trình tái cơ cấu là xây dựng hệ thống quỹ tín dụng hoạt động minh bạch, an toàn hơn, hạn chế rủi ro đổ vỡ và nâng cao khả năng hỗ trợ khu vực kinh tế cơ sở.