Quý I/2025: Cuộc đua lợi nhuận ngân hàng chia hai chiến tuyến

Quý I/2025 phơi bày rõ nét thế lưỡng cực trong lợi nhuận ngành ngân hàng: bên vững vàng tăng trưởng nhờ quản trị chi phí vốn khéo léo và mở rộng dư nợ hiệu quả; bên sa sút lợi nhuận khi mắc kẹt trong vòng xoáy nợ xấu và gánh nặng trích lập dự phòng. Tấm bản đồ lợi nhuận đang được vẽ lại – với không ít cái tên tụt hạng đầy bất ngờ.

Lợi nhuận nhóm ngân hàng quốc doanh: “Đi ngang” giữa làn sóng bứt tốc

Báo cáo tài chính quý I/2025 hé lộ bức tranh lợi nhuận ảm đạm của nhóm ngân hàng quốc doanh khi mức tăng trưởng gần như không đáng kể. Trong khi nhiều ngân hàng tư nhân tăng tốc ngoạn mục với biên độ hai, ba chữ số, ba "ông lớn" Vietcombank, BIDV và VietinBank lại lặng lẽ bám trụ với mức tăng khiêm tốn, chủ yếu dựa vào cắt giảm chi phí, thay vì tăng trưởng thực chất.

Vietcombank ghi nhận lợi nhuận trước thuế đạt 10.859 tỷ đồng, chỉ nhỉnh hơn 1,3% so với cùng kỳ năm trước. Động lực tăng trưởng không đến từ hoạt động cốt lõi mà chủ yếu do giảm mạnh chi phí dự phòng rủi ro – chỉ còn 752 tỷ đồng, bằng phân nửa năm trước. Trong khi đó, tổng thu nhập hoạt động sụt nhẹ 0,3%, và chi phí vận hành lại tăng vọt 11,3%, bào mòn lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh, vốn đã giảm 5% còn 11.612 tỷ đồng.

Tại ngày 31/3/2025, tổng tài sản Vietcombank đạt 2,1 triệu tỷ đồng, tăng 1,1%. Dư nợ cho vay nhích 1,2%, trong khi tiền gửi khách hàng giảm nhẹ 0,4%, cho thấy dòng tiền vào ngân hàng có dấu hiệu chững lại.

BIDV, tương tự, ghi nhận lợi nhuận trước thuế hợp nhất quý I đạt 7.413 tỷ đồng – tăng chưa tới 0,31%. Trong đó, lợi nhuận của ngân hàng mẹ thậm chí giảm 1,5%. Tăng trưởng của BIDV phần lớn được “cứu vớt” nhờ kết quả khả quan từ các công ty con.

Tính đến cuối quý I, tổng tài sản BIDV đạt 2,85 triệu tỷ đồng (tăng 3,45%), dư nợ cho vay tăng 2,49%, còn tiền gửi khách hàng tăng 1,22%.

VietinBank là điểm sáng hiếm hoi trong nhóm với lợi nhuận trước thuế đạt 6.823 tỷ đồng, tăng gần 10% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, bức tranh tài chính của ngân hàng này không hoàn toàn tích cực: lãi từ dịch vụ sụt 9%, lãi từ kinh doanh ngoại hối lao dốc 32%, trong khi chi phí hoạt động đội lên 15% do tăng chi cho nhân viên.

Điểm sáng đến từ khoản lãi bất thường: hoạt động khác ghi nhận hơn 2.002 tỷ đồng, gấp 2,6 lần cùng kỳ năm trước, góp phần đẩy lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh tăng 5%. Tuy nhiên, bên cạnh đó, tỷ lệ nợ xấu lại tăng đáng kể từ 1,24% lên 1,55%, cho thấy rủi ro tín dụng đang âm thầm gia tăng.

Tư nhân “bứt tốc”: Lợi nhuận gấp đôi, gấp ba

Trong khi khối quốc doanh chật vật giữ đà, nhiều ngân hàng tư nhân lại bứt phá mạnh mẽ với mức tăng trưởng ngoạn mục.

VietBank gây bất ngờ khi lợi nhuận trước thuế đạt 248 tỷ đồng, tăng vọt 238% so với quý I/2024. Thu nhập lãi thuần đóng vai trò dẫn dắt với mức tăng 56%, đạt 702 tỷ đồng. Tổng tài sản tăng 7,1%; dư nợ cho vay tăng 3,9% và tiền gửi khách hàng tăng mạnh 8,6%.

SeABank cũng ghi dấu ấn khi lợi nhuận hợp nhất đạt 4.350 tỷ đồng, tăng gần 189%. Thu nhập hoạt động lên tới 5.820 tỷ đồng, hoàn thành tới 184% kế hoạch. Đáng chú ý, thu nhập ngoài lãi bùng nổ khi đạt 3.369 tỷ đồng – tăng tới 378%, phản ánh chiến lược đa dạng hóa nguồn thu đang phát huy hiệu quả.

ABBank không nằm ngoài cuộc chơi. Ngân hàng này báo lãi trước thuế gần 416 tỷ đồng – tăng gấp 2,2 lần. Thu nhập lãi thuần tăng 26%, thu ngoài lãi cũng tăng đều, trong đó lãi từ dịch vụ tăng 55%, ngoại hối tăng 24%, và các hoạt động khác tăng gấp 4,6 lần. Nhờ kiểm soát tốt chi phí, lợi nhuận thuần đạt gần 756 tỷ đồng, gấp đôi cùng kỳ.

MB tiếp tục khẳng định vị thế trong nhóm đầu tư nhân với lợi nhuận hợp nhất quý I đạt 8.386 tỷ đồng, tăng 45%. Tổng tài sản vượt 1,15 triệu tỷ đồng. Thu nhập hoạt động hợp nhất đạt hơn 15.300 tỷ đồng (+27,5%), sau rủi ro vẫn còn tới 12.300 tỷ đồng (+32,5%).

HDBank cũng ghi nhận mức tăng trưởng lợi nhuận ấn tượng 33%, đạt 5.355 tỷ đồng. Eximbank báo lãi 832 tỷ đồng (+26%), trong khi VPBank đạt lợi nhuận 5.015 tỷ đồng (+20%), với tổng tài sản vượt 747.000 tỷ đồng. Tín dụng cá nhân tăng 5,4% – vượt xa mức trung bình ngành 3,93%. Đáng chú ý, huy động vốn tăng tới 14,2%, cho thấy niềm tin của thị trường vào ngân hàng này vẫn rất mạnh mẽ.

Cuối cùng, SHB khép lại quý I với lợi nhuận gần 4.400 tỷ đồng, hoàn thành 30% kế hoạch năm. Tổng tài sản tăng 6%, dư nợ cấp tín dụng tăng 7%.

Hai tốc độ – một thị trường

Quý I/2025 chứng kiến sự phân hóa rõ rệt giữa hai nhóm ngân hàng: khối quốc doanh chững lại, trong khi khối tư nhân tăng tốc như vũ bão. Trong bối cảnh lãi suất đầu ra thấp, áp lực tín dụng cao và nợ xấu có xu hướng nhích lên, cuộc đua lợi nhuận giờ đây không còn đơn thuần dựa vào dư nợ, mà là cuộc thi về năng lực kiểm soát chi phí, đa dạng hóa nguồn thu và ứng dụng công nghệ tài chính.

Cuộc chơi đã sang trang – những ngân hàng nào không thay đổi, sẽ bị bỏ lại phía sau.