Quan hệ Mỹ – Venezuela rẽ hướng: Nhà Trắng đang cân nhắc lại lựa chọn?

Nhiều báo cáo tình báo Mỹ cho thấy Washington đang bắt đầu đánh giá lại mức độ hợp tác của chính quyền lâm thời Venezuela, bất chấp những tín hiệu bề ngoài cho thấy quan hệ song phương có dấu hiệu “ấm lên” trong thời gian gần đây.

Theo Reuters, ngày 27/1 (giờ địa phương), Tổng thống lâm thời Venezuela Delcy Rodriguez cho biết Mỹ đã bắt đầu ngừng đóng băng một phần tài sản bị phong tỏa của Caracas, động thái được xem là bước tiến hiếm hoi trong quan hệ hai nước sau nhiều năm căng thẳng.

Quan hệ Mỹ – Venezuela rẽ hướng: Nhà Trắng đang cân nhắc lại lựa chọn? — Lãnh đạo phe đối lập tại Venezuela María Corina Machado - Ảnh: REUTERS

Mỹ bắt đầu giải phóng tài sản bị phong tỏa

Phát biểu trên truyền hình quốc gia, bà Rodriguez khẳng định Venezuela đang từng bước tiếp cận lại các nguồn lực tài chính bị Mỹ phong tỏa từ năm 2019, thời điểm chính quyền Donald Trump áp đặt các biện pháp trừng phạt mạnh tay nhằm gây sức ép lên Caracas.

“Chúng ta đang giải phóng các nguồn lực thuộc về người dân Venezuela. Điều này sẽ cho phép chúng ta đầu tư đáng kể vào hệ thống y tế, bao gồm việc mua sắm trang thiết bị từ Mỹ và các quốc gia khác”, bà Rodriguez nói.

Dù không công bố con số cụ thể, theo ước tính trước đây của cựu Tổng thống Nicolas Maduro, tổng giá trị tài sản Venezuela bị phong tỏa có thể lên tới khoảng 30 tỷ USD.

Bà Rodriguez cũng xác nhận đã thiết lập các kênh liên lạc trực tiếp với chính quyền Mỹ, nhấn mạnh việc trao đổi diễn ra trên tinh thần “tôn trọng và lịch sự” với cả Tổng thống Donald Trump lẫn Ngoại trưởng Marco Rubio. Tuy nhiên, bà khẳng định Venezuela không chấp nhận bất kỳ hình thức “bảo hộ” nào từ Washington.

Tín hiệu trái chiều từ Washington

Dù các động thái công khai cho thấy quan hệ hai nước đang có bước tiến, diễn biến hậu trường tại Washington lại phức tạp hơn.

Theo dự thảo phát biểu chuẩn bị cho phiên điều trần trước Ủy ban Đối ngoại Thượng viện Mỹ ngày 28/1, Ngoại trưởng Marco Rubio dự kiến đưa ra cảnh báo cứng rắn với bà Rodriguez, nhấn mạnh rằng bà “hiểu rõ số phận của ông Maduro” và cần tuân thủ các yêu cầu của Mỹ nếu không muốn đối mặt với hậu quả nghiêm trọng.

Dự thảo cũng nêu rõ Washington tin rằng lợi ích cá nhân của bà Rodriguez có thể phù hợp với các mục tiêu chiến lược của Mỹ, đồng thời khẳng định chính quyền Trump “sẵn sàng sử dụng vũ lực” nếu các biện pháp khác không đạt hiệu quả mong muốn.

Cùng ngày, Reuters dẫn các nguồn tin tình báo Mỹ cho biết Washington bắt đầu nghi ngờ mức độ hợp tác thực sự của chính quyền lâm thời Venezuela. Giới chức Mỹ chưa chắc chắn liệu bà Rodriguez có hoàn toàn “đồng thuận” với chiến lược của Washington hay không.

Một trong những mối lo ngại lớn nhất là việc bà Rodriguez chưa có động thái công khai cắt đứt quan hệ với các đồng minh truyền thống của Caracas như Nga, Trung Quốc, Iran và Cuba – điều Mỹ coi là điều kiện then chốt.

Đáng chú ý, đại diện của cả bốn quốc gia này đều tham dự lễ nhậm chức của bà Rodriguez hồi đầu tháng 1. Trong một bài phát biểu ngày 25/1, bà cũng thẳng thắn tuyên bố Venezuela đã “chịu đủ” sự can thiệp từ Mỹ.

Mỹ chưa có phương án thay thế rõ ràng

Bất chấp những nghi ngờ, ít nhất hai nguồn thạo tin cho biết giới chức Mỹ vẫn duy trì các cuộc điện đàm tích cực với bà Rodriguez trong những ngày gần đây. Giám đốc CIA John Ratcliffe thậm chí đã tới Caracas hôm 15/1 để thảo luận trực tiếp về tương lai chính trị của Venezuela, dù kết quả cuộc gặp chưa được công bố.

Theo Reuters, chính quyền Trump hiện chưa tìm được phương án thay thế khả thi cho bà Rodriguez, đặc biệt sau khi đã công khai ủng hộ bà như một giải pháp nhằm tránh khoảng trống quyền lực tại Venezuela. Tuy nhiên, Washington được cho là đang âm thầm mở rộng tiếp xúc với giới quân sự và an ninh cấp cao Venezuela, phòng trường hợp cần điều chỉnh chiến lược.

Trong khi đó, các báo cáo tình báo Mỹ nhận định lãnh đạo phe đối lập Maria Corina Machado hiện chưa đủ năng lực điều hành đất nước, do thiếu sự hậu thuẫn từ lực lượng an ninh và ngành dầu mỏ. Dù Tổng thống Trump từng tuyên bố bà Machado “sẽ tham gia” vào tiến trình điều hành Venezuela, nguồn tin của Reuters cho biết trước mắt bà nhiều khả năng chỉ giữ vai trò cố vấn, và Washington vẫn chưa đưa ra quyết định cuối cùng.