Phó Cục trưởng Cục Thuế: Theo dõi dòng tiền real-time để “bắt” doanh nghiệp vi phạm

Tại hội thảo “Thanh toán QR Code: Minh bạch và Trải nghiệm không giới hạn”, ông Mai Sơn, Phó Cục trưởng Cục Thuế (Bộ Tài chính), khẳng định việc giám sát dòng tiền theo thời gian thực (real-time) là công cụ mạnh nhằm phát hiện sớm các doanh nghiệp có dấu hiệu vi phạm thuế, sử dụng hóa đơn bất hợp pháp.

Minh bạch dòng tiền - Giám sát vi phạm

Theo ông Mai Sơn, cơ quan thuế đang hướng tới xây dựng hệ thống giám sát dòng tiền real-time thông qua việc kết nối dữ liệu với ngân hàng và các đơn vị thanh toán (như QR Payment). Nhờ đó, cơ quan thuế có thể “xác định doanh nghiệp có dấu hiệu vi phạm trong buôn bán, sử dụng hóa đơn bất hợp pháp” một cách nhanh chóng.

Ông nhấn mạnh rằng, việc phát hiện sớm các hoạt động đáng ngờ giúp Cục Thuế phối hợp với các cơ quan khác để bảo vệ nguồn hàng hóa, bảo vệ người tiêu dùng, cũng như ngăn chặn hóa đơn giả, hóa đơn sai phạm.

Hỗ trợ hộ kinh doanh: Từ kê khai khoán sang kê khai doanh thu thực tế

Trong khuôn khổ “chiến dịch 60 ngày đêm”, Cục Thuế triển khai nhiều giải pháp để hỗ trợ hộ kinh doanh chuyển từ hình thức khai thuế khoán sang khai thuế theo doanh thu thực tế.

Chiến dịch này bao gồm:

Ông Mai Sơn kỳ vọng, việc hỗ trợ này sẽ giúp các hộ kinh doanh vừa minh bạch hoạt động, vừa dễ dàng tiếp cận yêu cầu quản lý hiện đại hơn.

Cơ sở pháp lý và công nghệ quản lý thuế hiện đại

Việc theo dõi dòng tiền real-time đòi hỏi kết nối dữ liệu toàn quốc, bao gồm thông tin kinh doanh, dữ liệu thanh toán điện tử và các luồng tài chính khác — điều này được thực hiện theo khuôn khổ các quy định như Luật Quản lý Thuế, Luật Tổ chức Tín dụng…

Cục Thuế cam kết hỗ trợ người nộp thuế thông qua các hệ thống số hóa: cung cấp tờ khai gợi ý, cơ sở dữ liệu kê khai, và giảm chi phí tuân thủ cho đối tượng nhỏ lẻ.

Ngoài ra, việc đẩy mạnh hóa đơn điện tử (đặc biệt là hóa đơn được khởi tạo từ máy tính tiền) là một phần của chiến lược hiện đại hóa quản lý thuế.

Lợi ích cho người kinh doanh và người tiêu dùng

Minh bạch kinh doanh: Hộ kinh doanh, đặc biệt tiểu thương, khi thanh toán qua QR Code có dòng tiền rõ ràng, không “nhập lẫn”, giúp cơ quan thuế dễ giám sát hơn và đồng thời hộ kinh doanh dễ quản lý doanh thu.

Giảm chi phí tuân thủ: Cục Thuế sẽ hợp tác với các nhà cung cấp giải pháp QR Payment và nhà phát triển phần mềm để giảm chi phí cho người kinh doanh khi sử dụng thanh toán số.

Bảo vệ người tiêu dùng: Khi dòng tiền được giám sát nghiêm ngặt, khả năng doanh nghiệp sử dụng hóa đơn bất hợp pháp hoặc kê khai sai sẽ giảm, từ đó bảo vệ người mua hàng khỏi rủi ro hóa đơn giả hoặc không minh bạch.

Thách thức và triển vọng

Tuy nhiên, con đường thực hiện mô hình giám sát real-time cũng không thiếu khó khăn:

Phát biểu của Phó Cục trưởng Mai Sơn trong hội thảo QR Code cho thấy rõ định hướng chiến lược của ngành thuế: số hóa toàn diện, sử dụng công nghệ thời gian thực để quản lý dòng tiền, và kết hợp thanh toán điện tử để nâng cao minh bạch trong kinh doanh.

Nếu được triển khai hiệu quả, giải pháp này có thể làm thay đổi căn bản cách quản lý thuế ở Việt Nam — vừa giúp cơ quan thuế phát hiện vi phạm nhanh hơn, vừa hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ, hộ kinh doanh tiếp cận mô hình quản lý hiện đại với chi phí thấp hơn.