"Phao cứu sinh" E10: Liệu có đủ sức hạ nhiệt cơn khát xăng dầu?

Dù lộ trình bắt buộc bắt đầu từ tháng 6/2026, nhưng lãnh đạo Bộ Công Thương nhấn mạnh việc triển khai Thông tư 50 cần được thực hiện "càng sớm càng tốt" để củng cố an ninh năng lượng quốc gia.

Tại hội nghị phổ biến lộ trình phối trộn nhiên liệu sinh học với nhiên liệu truyền thống do Bộ Công Thương tổ chức ngày 9/3, Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân cho biết Bộ đã ban hành Thông tư 50 vào ngày 7/11/2025, quy định tỷ lệ phối trộn nhiên liệu sinh học với nhiên liệu truyền thống, thay thế lộ trình trước đây.

Theo ông Tân, việc thúc đẩy sử dụng xăng sinh học như E5 và E10 không chỉ giúp giảm phát thải so với xăng khoáng mà còn góp phần phát triển ngành nhiên liệu sinh học, tạo đầu ra ổn định cho nông sản và giảm phụ thuộc vào xăng nhập khẩu.

Trên thế giới, các loại xăng sinh học như E10, E15 hoặc E20 đã được sử dụng rộng rãi tại nhiều quốc gia như Mỹ, Brazil, các nước châu Âu, Trung Quốc, Thái Lan và Philippines.

Tại Việt Nam, xăng E5 RON 92 đã được phân phối trên toàn quốc từ năm 2018, trong khi xăng E10 RON 95 được thí điểm từ tháng 8/2025. Đến nay, cơ quan quản lý chưa ghi nhận phản hồi tiêu cực của người tiêu dùng về chất lượng hay ảnh hưởng tới động cơ.

Theo Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân, để triển khai hiệu quả lộ trình này, cần chuẩn bị đồng bộ về nguồn cung ethanol, hệ thống phối trộn, phân phối cũng như cơ chế giám sát nhằm đảm bảo tiêu chuẩn kỹ thuật và tính minh bạch của thị trường.

Bài toán nguồn ethanol và mục tiêu tự chủ năng lượng

Theo đại diện Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, hiện có 12 trong tổng số 26 doanh nghiệp đầu mối xăng dầu đã có cơ sở pha chế, phối trộn xăng sinh học. Trong đó, 3 doanh nghiệp đã được cấp phép phối trộn xăng E10, còn lại đang hoàn thiện thủ tục.

Xăng E10 RON 95 bán tại một cửa hàng xăng dầu ở Hà Nội từ tháng 8/2025

Một số doanh nghiệp lớn như Petrolimex và PV Oil đã triển khai bán thí điểm xăng E10 tại Hà Nội, TPHCM và Hải Phòng. Đến nay, việc thí điểm chưa ghi nhận phản ánh về chất lượng nhiên liệu.

Theo Hiệp hội Nhiên liệu sinh học Việt Nam, hiện Việt Nam vẫn phải nhập khẩu khoảng 32% xăng dầu thành phẩm, trong khi nhiều nhà máy lọc dầu trong nước còn phụ thuộc lớn vào dầu thô nhập khẩu. Điều này khiến mức độ tự chủ năng lượng thực tế chưa cao.

Trong bối cảnh đó, phát triển nhiên liệu sinh học được xem là giải pháp vừa giảm phát thải, vừa tăng tính chủ động về năng lượng, đồng thời tạo thêm đầu ra cho các sản phẩm nông nghiệp như ngô, sắn hay mía đường.

Giải pháp giảm áp lực nguồn cung xăng dầu

Theo tính toán, với nhu cầu khoảng 1 triệu m³ xăng dầu mỗi tháng, lượng ethanol cần cho pha chế xăng E10 vào khoảng 92.000-100.000 m³. Các nhà máy nhiên liệu sinh học trong nước nếu tăng công suất có thể cung cấp khoảng 25.000 m³, phần còn lại cần nhập khẩu.

Hiện một số doanh nghiệp đã mở gói thầu mua ethanol để chuẩn bị cho việc pha chế xăng E10, dự kiến triển khai từ đầu tháng 4.

Trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu còn nhiều biến động, việc đẩy nhanh lộ trình xăng sinh học được cho là giải pháp giúp giảm áp lực nguồn cung xăng dầu, đồng thời tăng khả năng chủ động về năng lượng cho Việt Nam.