Ông Trump cảnh báo hạ tầng dầu mỏ Iran sắp “nổ tung”, nhưng thực tế có thể rất khác

Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố các lệnh phong tỏa của Washington có thể đẩy hạ tầng dầu khí của Iran đến bờ vực sụp đổ chỉ trong vài ngày. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia năng lượng cho rằng kịch bản này khó xảy ra, bởi Tehran đã chuẩn bị kỹ lưỡng cho một cuộc đối đầu kéo dài.

Tuyên bố cứng rắn từ Nhà Trắng

Trong phát biểu mới đây, ông Trump cho rằng việc Mỹ siết chặt các tuyến vận tải dầu mỏ sẽ khiến dầu thô bị ứ đọng trong hệ thống đường ống và kho chứa của Iran, tạo ra áp lực lớn đến mức có thể làm hư hại nghiêm trọng cơ sở hạ tầng năng lượng của nước này.

Theo ông, Iran chỉ còn vài ngày trước khi đối mặt với nguy cơ khủng hoảng nghiêm trọng trong ngành dầu khí.

Tuy nhiên, giới quan sát nhận định đây nhiều khả năng là một phần trong chiến lược gây sức ép tối đa về tâm lý và chính trị, hơn là một dự báo mang tính kỹ thuật.

Iran có “bộ đệm” lớn hơn nhiều dự kiến

Theo các chuyên gia của Rapidan Energy Group, Iran đã có sự chuẩn bị từ lâu cho nguy cơ bị siết chặt xuất khẩu dầu, đặc biệt sau những bài học từ các lệnh trừng phạt trước đây và kinh nghiệm của Venezuela.

Hiện Iran được cho là có khả năng lưu trữ dầu đủ để duy trì hoạt động trong nhiều tuần, thậm chí nhiều tháng.

Các ước tính cho thấy nước này đang sở hữu lượng dự trữ trên bờ và trên biển đủ để cầm cự ít nhất 26 ngày trước khi các kho chứa đạt ngưỡng tối đa. Nếu tính thêm công suất từ các tàu chở dầu đang neo đậu, thời gian này có thể kéo dài thêm khoảng ba tuần.

Đáng chú ý, đến cuối tháng 5, đội tàu liên quan đến Iran có thể bổ sung thêm khoảng 50 triệu thùng sức chứa, giúp Tehran kéo dài thời gian ứng phó lên tới hơn 70 ngày trong trường hợp xuất khẩu bị đình trệ hoàn toàn.

Đóng giếng dầu không đồng nghĩa với thảm họa

Nhiều chuyên gia, trong đó có Antoine Halff từ Columbia University, cho rằng việc giảm sản lượng hoặc tạm thời đóng cửa các mỏ dầu là biện pháp kỹ thuật hoàn toàn khả thi.

Nếu được thực hiện đúng quy trình, động thái này sẽ không gây ra thiệt hại vĩnh viễn cho hạ tầng dầu khí, càng khó dẫn tới kịch bản “nổ tung” như cảnh báo của ông Trump.

Hệ thống kho chứa lớn đóng vai trò như vùng đệm, cho phép Iran giảm sản lượng một cách có kiểm soát. Tehran thậm chí có thể hạ sản lượng xuống mức chỉ đủ đáp ứng nhu cầu nội địa để giảm áp lực lưu trữ.

Áp lực lớn nhất là tài chính, không phải kỹ thuật

Dù cơ sở hạ tầng khó sụp đổ trong ngắn hạn, Iran vẫn phải đối mặt với sức ép kinh tế ngày càng lớn.

Lượng dầu xuất khẩu từ nước này đã giảm mạnh kể từ khi các biện pháp phong tỏa được áp dụng. Điều đó đồng nghĩa nguồn thu từ dầu mỏ - trụ cột của ngân sách quốc gia - đang bị thu hẹp đáng kể.

Tuy nhiên, Iran vẫn còn một lượng dầu lớn đã được vận chuyển ra ngoài khu vực phong tỏa, đủ để tiếp tục bán cho các khách hàng chủ chốt như Trung Quốc trong thời gian tới.

Cuộc chiến sức bền

Trong cuộc đối đầu hiện nay, yếu tố quyết định có thể không nằm ở khả năng kỹ thuật, mà ở sức chịu đựng kinh tế và chính trị của mỗi bên.

Ông Trump muốn tạo ra tác động nhanh chóng để đạt mục tiêu chiến lược. Trong khi đó, Iran dường như đang chuẩn bị cho một cuộc chơi đường dài, đặt cược vào khả năng chống chịu của nền kinh tế cũng như những biến động có thể xảy ra trên thị trường năng lượng toàn cầu.

Vì vậy, câu hỏi quan trọng nhất lúc này không phải là liệu hạ tầng dầu mỏ Iran có “nổ tung” hay không, mà là bên nào sẽ cạn kiệt nguồn lực trước trong cuộc chiến tiêu hao này.