NHTW châu Âu tăng lãi suất lần đầu kể từ năm 2023

Ngày 11/06, Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) quyết định tăng lãi suất thêm 0.25 điểm phần trăm, đưa lãi suất điều hành lên 2.25%, trong bối cảnh cuộc xung đột giữa Mỹ và Iran tiếp tục đẩy lạm phát tại khu vực đồng Euro vượt mục tiêu.

Động thái này đã được thị trường dự báo gần như chắc chắn trước cuộc họp Hội đồng Thống đốc ECB tháng 6. Theo ECB, quyết định nâng lãi suất nhằm đối phó với áp lực lạm phát phát sinh từ cuộc chiến tại Trung Đông.

“Cuộc chiến ở Trung Đông đang tạo ra áp lực lạm phát và quyết định tăng lãi suất là phù hợp trong nhiều kịch bản khác nhau về cách cú sốc này có thể diễn biến và tác động tới triển vọng trung hạn của khu vực đồng Euro”, ECB cho biết trong thông cáo.

Ngân hàng trung ương này cũng nâng dự báo lạm phát, cho rằng lạm phát toàn phần tại khu vực đồng euro sẽ đạt trung bình 3% trong năm 2026 trước khi giảm xuống 2.3% vào năm 2027 và trở lại mức mục tiêu 2% vào năm 2028.

ECB cho biết triển vọng lạm phát đã thay đổi do kỳ vọng giá năng lượng duy trì ở mức cao, kéo theo chi phí thực phẩm, hàng hóa và dịch vụ tăng lên.

Ở chiều ngược lại, triển vọng tăng trưởng kinh tế bị điều chỉnh giảm. ECB hiện dự báo kinh tế khu vực đồng euro chỉ tăng trưởng 0.8% trong năm 2026, 1.2% trong năm 2027 và 1.5% trong năm 2028.

Các nhà hoạch định chính sách cho rằng triển vọng tăng trưởng suy yếu phản ánh “tác động rõ nét hơn của cuộc chiến đối với thị trường hàng hóa, thu nhập thực tế và niềm tin của người tiêu dùng”.

Phát biểu sau cuộc họp, Chủ tịch ECB Christine Lagarde nhấn mạnh cuộc chiến tại Trung Đông đang tạo thêm áp lực lạm phát cho nền kinh tế châu Âu.

“Triển vọng vẫn rất bất định, với rủi ro lạm phát tăng lên trong khi rủi ro đối với tăng trưởng kinh tế lại nghiêng về phía giảm tốc. Chúng tôi không cam kết trước bất kỳ lộ trình lãi suất cụ thể nào”, bà Lagarde nói.

Theo bà, tác động thực sự của cuộc chiến đối với lạm phát và tăng trưởng trong trung hạn sẽ phụ thuộc vào mức độ và thời gian kéo dài của cú sốc giá năng lượng, cũng như những tác động lan tỏa gián tiếp lên nền kinh tế.

Cuộc chiến giữa Mỹ và Iran, hiện đã kéo dài hơn 100 ngày, đã gây ra cú sốc năng lượng trên toàn cầu khi eo biển Hormuz bị phong tỏa và nhiều cơ sở năng lượng tại Trung Đông bị phá hủy, khiến nguồn cung bị thắt chặt nghiêm trọng. Dù một thỏa thuận ngừng bắn mong manh vẫn còn hiệu lực, căng thẳng giữa Washington và Tehran đã leo thang trở lại trong những ngày gần đây.

ECB khẳng định vẫn đủ khả năng ứng phó với những bất định do cuộc chiến gây ra và sẽ tiếp tục theo dõi sát tình hình. Tuy nhiên, cơ quan này nhấn mạnh rằng chưa có cam kết nào về hướng đi tiếp theo của chính sách tiền tệ.

Số liệu sơ bộ công bố đầu tháng cho thấy lạm phát khu vực đồng euro đã tăng lên 3.2% trong tháng 5, cao hơn đáng kể so với mục tiêu 2% của ECB. Trong khi đó, nền kinh tế khu vực chỉ tăng trưởng 0.1% trong quý 1.

Ông Mark Wall, chuyên gia kinh tế trưởng khu vực châu Âu tại Deutsche Bank, nhận định đây là một cột mốc quan trọng.

“Đây không chỉ là lần tăng lãi suất đầu tiên của ECB kể từ năm 2023, mà còn là lần đầu tiên một ngân hàng trung ương lớn trên thế giới nâng lãi suất để phản ứng với cú sốc năng lượng. ECB đang phát đi tín hiệu rằng chiến lược ‘phớt lờ tạm thời’ không còn phù hợp”, ông nói.

Theo ông Wall, ECB có thể chỉ còn tăng lãi suất thêm một lần nữa vào tháng 9 trước khi kết thúc chu kỳ thắt chặt.

Trong khi đó, ông Neil Birrell, Giám đốc đầu tư của Premier Miton, cho rằng quyết định của ECB không gây bất ngờ trong bối cảnh lạm phát tăng cao.

“Điểm tích cực là ECB chưa đánh giá rủi ro đối với tăng trưởng kinh tế quá nghiêm trọng, dù triển vọng hiện tại vốn đã khá yếu. Tuy nhiên, rất khó để tin rằng đây sẽ là lần điều chỉnh cuối cùng”, ông nhận định.

Vũ Hạo

FILI