Nhìn lại năm 2024: Ngành thép có tìm thấy cơ hội vươn mình?

Có thể nói, những điểm sáng đáng mừng này cho thấy ngành thép nước ta đã đi qua giai đoạn khó khăn nhất. Tuy nhiên, với nhiều thách thức còn đang hiện hữu, ngành thép nước ta vẫn cần thêm thời gian để có thể bứt phá sang giai đoạn tăng trưởng mới.

Sau chuỗi ngày trượt dốc, ngành thép Việt Nam bắt đầu ghi nhận những tín hiệu phục hồi tích cực trong năm nay, thắp lên hy vọng cho sự trở lại mạnh mẽ.

Ngành thép Việt Nam: Ánh sáng phục hồi le lói giữa muôn trùng thử tháchĐi qua gian khó, ngành thép dần tìm lại nhịp thở

Sau thời gian dài gồng mình chống chọi với những khó khăn chồng chất, ngành thép Việt Nam cuối cùng cũng bước qua giai đoạn khắc nghiệt nhất. Những tín hiệu tích cực từ thị trường đã mang lại hy vọng về sự ổn định, nhưng hành trình đi đến tăng trưởng bền vững vẫn còn nhiều thử thách phía trước.

Trong hai năm 2022 và 2023, ngành thép đối mặt với cơn bão kép: giá nguyên liệu đầu vào tăng cao cùng với sự sụt giảm mạnh mẽ trong nhu cầu tiêu thụ. Tuy nhiên, từ cuối năm 2023 đến nay, ngành thép bắt đầu đón nhận làn gió mới từ sự cải thiện nhu cầu trong nước và triển vọng khả quan của thị trường quốc tế. Theo Hiệp hội Thép Việt Nam (VSA), sản lượng thép thành phẩm trong quý I/2024 đạt 7,06 triệu tấn, tăng 5,5% so với cùng kỳ năm trước. Lượng tiêu thụ trong nước cũng tăng 10%, trong khi xuất khẩu vươn lên mức tăng trưởng ấn tượng 36%, đạt 2,25 triệu tấn.

Giá thép trong nước, sau thời gian dài chạm đáy, đã có dấu hiệu hồi phục tích cực. Từ tháng 11/2023 đến tháng 3/2024, giá thép miền Bắc đã trải qua sáu lần tăng liên tiếp, đưa giá thép cuộn CB240 lên 14,34 triệu đồng/tấn, tăng thêm 910.000 đồng. Tương tự, thép thanh vằn D10 CB300 cũng tăng lên 14,53 triệu đồng/tấn, ghi nhận mức tăng 790.000 đồng.

Nhìn lại năm 2024, liệu ngành thép đã tìm được cơ hội bứt phá?

Diễn biến giá thép xây dựng trong nước từ đầu năm 2023 đến nay

Thử thách chông gai chờ phía trước

Dẫu vậy, ngành thép vẫn đang đứng trước những "ngọn núi" lớn cần vượt qua để có thể bứt phá thực sự. Một trong những vấn đề nổi cộm là sự phụ thuộc đáng kể vào thị trường Trung Quốc – nơi đang phải đối mặt với cuộc khủng hoảng thừa thép. Việc Trung Quốc đẩy mạnh xuất khẩu thép giá rẻ đã tạo áp lực cạnh tranh lớn, đe dọa thị phần của các doanh nghiệp nội địa.

Thêm vào đó, hoạt động xuất khẩu của ngành thép Việt Nam cũng gặp không ít trở ngại. Các doanh nghiệp phải đối mặt với hàng loạt vụ kiện phòng vệ thương mại, các rào cản kỹ thuật chống bán phá giá và chống trợ cấp từ các thị trường lớn như Mỹ, EU và Australia. Số liệu thống kê cho thấy, trong tổng số 267 vụ việc liên quan đến phòng vệ thương mại với Việt Nam, các sản phẩm thép chiếm tới 30%.

Đáng chú ý, sự phục hồi hiện tại phần lớn được đánh giá dựa trên mức nền thấp của năm 2023, thay vì những cải thiện mang tính đột phá. Điều này khiến ngành thép vẫn chưa thể tạo ra sự chuyển mình mạnh mẽ trong ngắn hạn.

Mặc dù đối mặt với không ít khó khăn, đây vẫn có thể coi là thời gian để ngành thép Việt Nam nhìn lại và tái cấu trúc hướng đi. Việc tăng cường nội lực, cải tiến công nghệ sản xuất, giảm phụ thuộc vào thị trường quốc tế và đa dạng hóa sản phẩm sẽ là những yếu tố then chốt giúp ngành thép vững bước trong tương lai.

Dẫu chưa thể khẳng định ngành thép đã hoàn toàn phục hồi, nhưng những bước chuyển tích cực trong năm 2024 đã thắp lên hy vọng về một giai đoạn ổn định hơn. Đây là tiền đề để các doanh nghiệp trong ngành tiếp tục vươn mình, hướng tới sự phát triển bền vững trong bối cảnh nhiều biến động khó lường.