Nhà ở xã hội có thật sự ế?

Dự thảo quy định cho phép Hà Nội chuyển đổi nhà ở xã hội không bán hết sau 1 năm thành nhà ở thương mại đang vấp phải luồng phản biện gay gắt từ giới chuyên gia. Trong bối cảnh phân khúc bình dân luôn trong tình trạng cháy hàng với tỷ lệ chọi khốc liệt, một đề xuất "lo ế" ngược đời như vậy đang mở ra những hoài nghi lớn về nguy cơ trục lợi chính sách.

Việc biến quỹ đất an sinh thành sản phẩm kinh doanh biên lợi nhuận cao không chỉ bóp nghẹt cơ hội an cư của người nghèo, mà còn vô tình tiếp tay cho các kịch bản tạo ra "ế nhân tạo" từ phía các chủ đầu tư

Đề xuất chuyển các căn hộ nhà ở xã hội không bán hết sau 12 tháng sang nhà ở thương mại đang thu hút sự quan tâm lớn. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cho rằng đây không nên là lựa chọn ưu tiên khi nhu cầu nhà ở giá rẻ tại Hà Nội vẫn còn rất lớn.

Ông Phạm Đức Toản, Tổng giám đốc một doanh nghiệp bất động sản, đặt vấn đề: Nhà ở xã hội hiện nay tại nhiều dự án có tỷ lệ đăng ký vượt xa nguồn cung, thậm chí có nơi tỷ lệ chọi lên tới 1/4. Trong bối cảnh đó, việc lo ngại nhà ở xã hội "ế" là điều cần được xem xét kỹ.

Theo ông, nếu một dự án không bán được, nguyên nhân có thể không nằm ở nhu cầu thị trường mà đến từ vị trí xa trung tâm, hạ tầng thiếu đồng bộ hoặc quy trình tiếp cận còn nhiều rào cản.

Đáng chú ý, việc cho phép chuyển đổi sang nhà ở thương mại cũng tiềm ẩn nguy cơ phát sinh lợi ích không mong muốn. Nếu quy trình tiếp nhận và xét duyệt hồ sơ thiếu minh bạch, chủ đầu tư có thể tạo ra các rào cản khiến lượng hồ sơ đủ điều kiện thấp hơn thực tế, từ đó mở đường cho việc chuyển đổi dự án sang mục đích thương mại.

Các chuyên gia cho rằng mọi trường hợp nhà ở xã hội tồn kho đều cần được công khai nguyên nhân cụ thể. Cơ quan quản lý phải giám sát chặt số lượng căn mở bán, hồ sơ đăng ký, hồ sơ đủ điều kiện và số lượng căn hộ còn tồn trước khi xem xét bất kỳ phương án chuyển đổi nào.

Ở góc độ khác, ông Nguyễn Quang Huy nhận định đề xuất này xuất phát từ mong muốn tránh lãng phí nguồn lực và đưa các dự án đã hoàn thành vào khai thác hiệu quả. Tuy nhiên, khi nhu cầu nhà ở xã hội vẫn cao hơn nhiều so với nguồn cung, việc chuyển đổi cần được cân nhắc đặc biệt thận trọng.

Theo ông, thực tế hiện nay nhiều người có nhu cầu ở thực vẫn gặp khó khăn vì thủ tục chứng minh đối tượng thụ hưởng phức tạp, thời gian xét duyệt kéo dài, khả năng tiếp cận vốn vay ưu đãi hạn chế hoặc thiếu thông tin về dự án.

Do đó, trước khi nghĩ đến phương án chuyển đổi, cần ưu tiên tháo gỡ các điểm nghẽn này. Đồng thời mở rộng hình thức thuê, thuê mua và xem xét nới rộng phạm vi tiếp cận đối với các nhóm đối tượng phù hợp nhằm tận dụng tối đa quỹ nhà ở xã hội đã được đầu tư.

Theo các chuyên gia, trọng tâm không nằm ở việc chuyển hay không chuyển, mà là bảo đảm các căn hộ được xây dựng bằng chính sách an sinh thực sự đến được với những người đang cần một chỗ ở ổn định. Chỉ khi mọi giải pháp hỗ trợ tiếp cận đã được triển khai nhưng vẫn không hiệu q