MỚI

Tính thuế TNCN 2026

#Chuyên gia

24HMONEY đã kiểm duyệt

Nhà đầu tư mua IPO – mơ giấc mơ "ngắn chẳng tày gang"

Rất nhiều nhà đầu tư bước vào IPO với một giấc mơ rất ngắn: mua trước IPO và ngày niêm yết sẽ có một khoản lợi nhuận hậu hĩnh. Giấc mơ ấy đẹp, dễ hiểu, nhưng cũng chính là nguyên nhân khiến không ít người rời khỏi thị trường trong trạng thái chán nản, bất mãn và mất lòng tin – không chỉ với cổ phiếu, mà còn với chính doanh nghiệp họ từng kỳ vọng.

IPO, về bản chất, không phải là một “trò chơi niêm yết”. Đó là lần đầu tiên doanh nghiệp đưa cổ phần ra công chúng, là thời điểm dòng vốn lần đầu chảy trực tiếp vào doanh nghiệp để phục vụ tăng trưởng, mở rộng quy mô, nâng cao năng lực quản trị và minh bạch hóa hoạt động. Nhà đầu tư tham gia IPO, nếu đúng nghĩa, là người đặt niềm tin dài hạn vào câu chuyện phát triển của doanh nghiệp, chứ không phải mua một tấm vé số chờ ngày mở thưởng.

Thế nhưng thực tế thị trường lại khác. Không ít nhà đầu tư mua IPO với tâm thế đầu cơ ngắn hạn, kỳ vọng rằng chỉ cần doanh nghiệp niêm yết là giá sẽ tăng. Khi điều đó không xảy ra – giá đi ngang, thậm chí điều chỉnh – họ nhanh chóng thất vọng, quy trách nhiệm cho doanh nghiệp, cho ban lãnh đạo, cho thị trường “không công bằng”, mà quên mất rằng chính mình đã đặt sai kỳ vọng ngay từ đầu.

Vấn đề nằm ở chỗ: IPO không có đủ dữ liệu để đầu cơ. Không có lịch sử giá, không có chu kỳ giao dịch, không có vùng hỗ trợ – kháng cự, không có hành vi dòng tiền đủ dài để phân tích. Nếu coi IPO là một khoản đầu cơ, thì đó là một cuộc chơi gần như “đi trong sương mù”. Muốn đầu cơ, nhà đầu tư phải chấp nhận rủi ro cao hơn, cần kỹ thuật, kinh nghiệm và kỷ luật rất lớn – điều mà phần đông người mua IPO lại không chuẩn bị.

Khi giấc mơ “lợi nhuận ngày niêm yết” không thành hiện thực, cảm xúc tiêu cực bắt đầu xuất hiện: chán nản, nghi ngờ, thậm chí quay sang phủ nhận toàn bộ giá trị doanh nghiệp. Điều nguy hiểm nhất không phải là lỗ tiền, mà là mất niềm tin sai chỗ – bởi niềm tin ấy vốn chưa từng được xây dựng trên nền tảng đầu tư đúng nghĩa.

Thực tế, IPO đúng nghĩa là điểm bắt đầu của hành trình đầu tư, không phải điểm kết thúc. Nhà đầu tư mua IPO cần hiểu mình đang mua gì: mô hình kinh doanh, năng lực ban lãnh đạo, lợi thế cạnh tranh, chiến lược sử dụng vốn sau IPO. Lợi nhuận, nếu có, là kết quả của tăng trưởng doanh nghiệp theo thời gian, chứ không phải phần thưởng tức thì cho sự háo hức.

Thị trường không sai khi IPO không “nóng”. Doanh nghiệp cũng không sai khi giá cổ phiếu không tăng ngay ngày đầu niêm yết. Chỉ có một điều cần được nhìn lại: chúng ta đang đầu tư, hay chỉ đang mơ một giấc mơ một ngày?

Khi phân biệt rõ giữa đầu tư IPO và đầu cơ IPO, nhà đầu tư sẽ bớt thất vọng hơn, tỉnh táo hơn và công bằng hơn – với doanh nghiệp, với thị trường, và với chính mình.