MỚI

Tính thuế TNCN 2026

#Chuyên gia

24HMONEY đã kiểm duyệt

Nguy cơ đóng cửa Chính phủ Mỹ: Bế tắc ngân sách và chuỗi tác động khó lường

Trong lịch sử hiện đại, nước Mỹ không xa lạ với các cuộc khủng hoảng ngân sách.

Kể từ năm 1977, chính phủ liên bang đã 21 lần phải đóng cửa một phần do Quốc hội không đạt đồng thuận về chi tiêu. Hai lần kỷ lục kéo dài nhiều tuần – 35 ngày dưới thời Tổng thống Donald Trump (2018–2019) và 21 ngày dưới thời Tổng thống Bill Clinton (1995–1996) – đã để lại dấu ấn sâu đậm về những hệ quả xã hội và kinh tế. Hiện nay, nguy cơ lịch sử lặp lại đang đến rất gần khi hạn chót 30/9 kề cận, trong khi các nghị sĩ Dân chủ và Cộng hòa tiếp tục bế tắc trong đàm phán ngân sách.

1. Bối cảnh chính trị đầy căng thẳng

Nguyên nhân chính của cuộc đối đầu lần này nằm ở bất đồng sâu sắc giữa Tổng thống Donald Trump và phe Dân chủ tại Quốc hội. Đảng Cộng hòa muốn thông qua gói chi tiêu tạm thời kéo dài bảy tuần, không kèm điều kiện chính sách. Ngược lại, đảng Dân chủ kiên quyết gắn việc phê chuẩn ngân sách với các ưu tiên xã hội, đặc biệt là bảo vệ chương trình chăm sóc sức khỏe theo Đạo luật ACA – vốn nhiều lần bị ông Trump chỉ trích.

Cuộc gặp gần đây giữa Tổng thống và lãnh đạo Dân chủ nhanh chóng đổ vỡ, không tìm được tiếng nói chung. Trong khi đồng hồ đếm ngược về ngày 1/10 đang gần kề, Văn phòng Quản lý và Ngân sách (OMB) đã phát đi thông báo nội bộ yêu cầu các cơ quan liên bang chuẩn bị cho kịch bản xấu nhất: sa thải hàng loạt nhân sự nếu ngân sách không được thông qua. Đây là điểm khác biệt quan trọng so với các lần trước, khi đa số nhân viên chỉ tạm nghỉ và vẫn được trả lương bù sau đó.

2. Tác động tới thị trường tài chính và kinh tế vĩ mô

Trong quá khứ, thị trường tài chính Mỹ thường có phản ứng hạn chế với việc chính phủ đóng cửa. Tuy nhiên, lần này kịch bản có thể khác biệt.

Nhìn chung, thay vì chỉ là một sự gián đoạn mang tính thủ tục, lần đóng cửa này có thể gây hiệu ứng dây chuyền rộng lớn hơn, ảnh hưởng đến niềm tin thị trường và triển vọng tăng trưởng.

3. Những cơ quan và dịch vụ nào sẽ bị ảnh hưởng?

Nếu không đạt thỏa thuận ngân sách, các cơ quan liên bang không thuộc nhóm “thiết yếu” sẽ buộc phải ngừng hoạt động.

4. Nguy cơ “sâu rộng” hơn các lần trước

Khác với các lần chính phủ Mỹ đóng cửa trước đây, tình thế hiện nay nghiêm trọng hơn bởi kịch bản sa thải hàng loạt đang được tính đến thay vì chỉ nghỉ phép tạm thời. Nếu điều này xảy ra, hàng nghìn nhân viên liên bang sẽ mất việc, kéo theo hệ quả tiêu cực cho hàng triệu hộ gia đình phụ thuộc vào thu nhập ổn định từ khu vực công.

Sự tê liệt của bộ máy liên bang không chỉ gây rối loạn trong hoạt động quản lý và dịch vụ công, mà còn có thể lan rộng ra toàn bộ nền kinh tế Mỹ: từ thị trường tài chính, chi tiêu tiêu dùng, đến niềm tin doanh nghiệp. Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu đã nhiều bất ổn, một cuộc khủng hoảng ngân sách kéo dài có nguy cơ trở thành chất xúc tác cho những biến động khó lường hơn.

5. Kết luận

Kể từ thập niên 1970, nước Mỹ đã nhiều lần chứng kiến cảnh chính phủ “đóng cửa”, nhưng kịch bản năm 2025 chứa đựng nhiều rủi ro phức tạp hơn. Khi ranh giới giữa bất đồng chính trị và an nguy kinh tế ngày càng mong manh, bất kỳ sự chậm trễ nào trong việc đạt thỏa thuận ngân sách đều có thể dẫn tới những hệ quả sâu rộng, không chỉ với đời sống người dân Mỹ mà còn với toàn bộ hệ thống tài chính quốc tế.