Ngành chứng khoán Quý 2/2025: Phân hóa lợi nhuận – Kẻ thắng lớn, người chật vật

Thị trường chứng khoán Việt Nam đang trải qua những ngày tháng thăng hoa, với VN-Index liên tục chinh phục các mốc cao mới và dòng tiền đổ vào mạnh mẽ. Trong bối cảnh đó, mùa báo cáo tài chính Quý 2 năm 2025 đang dần hé lộ một bức tranh đầy phân hóa trong ngành chứng khoán. Dù tổng lợi nhuận toàn ngành lần đầu tiên vượt mốc 10.000 tỷ đồng trong một quý, không phải công ty nào cũng hưởng trọn niềm vui, cho thấy sự khác biệt rõ rệt trong chiến lược và khả năng nắm bắt cơ hội.

Những "ngôi sao" bứt phá lợi nhuận

Quý 2 năm 2025 chứng kiến nhiều công ty chứng khoán ghi nhận kết quả kinh doanh vượt trội, thậm chí lập kỷ lục, trở thành những "ngôi sao" sáng giá của ngành.

Đáng chú ý nhất phải kể đến Chứng khoán VIX. Công ty này báo lãi kỷ lục 1.302 tỷ đồng trong quý vừa qua, tăng tới 952% so với cùng kỳ năm trước. Nhờ đó, lợi nhuận ròng lũy kế 6 tháng đầu năm của VIX đã đạt 1.674 tỷ đồng, gấp gần 5 lần so với cùng kỳ năm 2024 và vượt xa kế hoạch lợi nhuận sau thuế 1.200 tỷ đồng mà VIX đề ra cho cả năm. Động lực chính thúc đẩy sự bứt phá này đến từ hoạt động tự doanh hiệu quả và lãi từ hoạt động cho vay ký quỹ (margin) tăng trưởng đáng kể.

Cùng với VIX, nhiều công ty chứng khoán quy mô trung bình cũng có màn trình diễn ấn tượng. Chứng khoán LPBank (LPBS) báo lãi sau thuế Quý 2 tăng gấp 15 lần so với cùng kỳ, đạt 206 tỷ đồng, nhờ đà bứt tốc của mảng tự doanh, môi giới và cho vay ký quỹ. Chứng khoán VietinBank (CTS) cũng công bố lợi nhuận sau thuế Quý 2 tăng trưởng tới 741% so với cùng kỳ, được thúc đẩy bởi sự bứt phá của doanh thu trong khi chi phí được kiểm soát hiệu quả.

Trong nhóm các công ty lớn, SSI ước lợi nhuận hợp nhất Quý 2 đạt 1.197 tỷ đồng, với tổng doanh thu và lợi nhuận trước thuế đạt 2.940 tỷ đồng và 1.144 tỷ đồng. MBS ghi nhận lãi ròng Quý 2 tăng 2% và dư nợ cho vay margin lập đỉnh lịch sử ở mức 12.634 tỷ đồng, cho thấy khả năng quản lý chi phí xuất sắc. DNSE cũng báo lãi sau thuế Quý 2 tăng 115%, đạt gần 50% kế hoạch năm, với dư nợ margin đạt gần 4.835 tỷ đồng. VPBankS cũng báo lãi kỷ lục trong Quý 2, với dư nợ margin gần 17.700 tỷ đồng.

Những kết quả này cho thấy các công ty chứng khoán có chiến lược kinh doanh hiệu quả, đặc biệt trong việc tận dụng các cơ hội từ hoạt động tự doanh và cho vay margin trong bối cảnh thị trường sôi động.

Những "ông lớn" chật vật và áp lực "hụt hơi"

Bên cạnh những "ngôi sao" bứt phá, một số công ty chứng khoán lớn lại ghi nhận kết quả kinh doanh sụt giảm hoặc chững lại, cho thấy sự phân hóa rõ rệt trong ngành.

Chứng khoán TP. HCM (HSC) báo lãi Quý 2 giảm 39% xuống 192 tỷ đồng, chủ yếu do chi phí dự phòng tăng cao. Tương tự, FPTS cũng ghi nhận mức giảm sâu nhất trong nhóm dẫn đầu, khi lợi nhuận ròng Quý 2 chỉ còn 61 tỷ đồng, giảm tới 62% so với cùng kỳ, chủ yếu do ảnh hưởng từ định giá lại danh mục cổ phiếu tự doanh. Chứng khoán KB Việt Nam (KBSV) cũng báo lãi Quý 2 giảm 20% xuống 51 tỷ đồng.

Ở khía cạnh dư nợ margin, trong khi nhiều công ty tăng trưởng mạnh, một số tên tuổi lớn như HSC và Mirae Asset lại có dư nợ sụt giảm so với quý trước, do "room" cho vay đã gần kịch giới hạn theo quy định. VNDirect cũng ghi nhận dư nợ ký quỹ cuối Quý 2/2025 đạt 10.379 tỷ đồng, giảm 4% so với cuối Quý 1/2025, cho thấy dấu hiệu chững lại trong hoạt động cho vay.

Sự chật vật của các công ty này phản ánh những thách thức trong việc quản lý rủi ro tự doanh, áp lực về vốn để mở rộng hoạt động cho vay margin, hoặc chiến lược kinh doanh chưa thực sự phù hợp với diễn biến thị trường.

Vì sao có sự phân hóa?

Sự phân hóa lợi nhuận giữa các công ty chứng khoán trong Quý 2/2025 đến từ nhiều yếu tố:

Hiệu quả hoạt động tự doanh: Đây là yếu tố then chốt tạo nên sự khác biệt. Các công ty có danh mục tự doanh hiệu quả, nắm bắt đúng sóng thị trường (như VIX), đã gặt hái lợi nhuận đột biến. Ngược lại, những công ty có danh mục tự doanh kém hiệu quả hoặc phải trích lập dự phòng lớn (như FPTS, HSC) đã chứng kiến lợi nhuận sụt giảm.

Năng lực cho vay margin và "room" vốn: Thị trường chứng khoán đang sôi động với dư nợ margin kỷ lục. Các công ty có tiềm lực tài chính mạnh, đã chủ động tăng vốn điều lệ và còn nhiều "room" cho vay (như SSI, VPBankS, DNSE) đã tận dụng tốt nhu cầu này để gia tăng doanh thu từ lãi vay. Trong khi đó, những công ty gần chạm trần cho vay hoặc có tốc độ tăng vốn chậm đã bị hạn chế khả năng mở rộng mảng này.

Quản lý chi phí và rủi ro: Khả năng kiểm soát chi phí hoạt động và quản trị rủi ro chặt chẽ cũng là yếu tố quan trọng. Một số công ty như MBS đã chứng minh khả năng này, giúp lợi nhuận tăng trưởng dù doanh thu có thể giảm nhẹ.

Chiến lược kinh doanh và hệ sinh thái: Mỗi công ty chứng khoán có một định hướng chiến lược riêng. Ví dụ, VIX có mối liên hệ chặt chẽ với hệ sinh thái GELEX, tạo nên một hướng đi riêng biệt. Sự phù hợp của chiến lược với bối cảnh thị trường là yếu tố quyết định thành công.

Ngành chứng khoán "sáng cửa" cuối năm 2025

Mặc dù có sự phân hóa, triển vọng chung của ngành chứng khoán trong nửa cuối năm 2025 vẫn rất tích cực. Ngành này hưởng lợi trực tiếp từ thanh khoản thị trường cao kỷ lục, sự gia tăng tài khoản mở mới, và kỳ vọng nâng hạng thị trường cùng hệ thống KRX. Hệ thống KRX đã chính thức vận hành từ tháng 5/2025, hứa hẹn tăng hiệu suất giao dịch, hỗ trợ T+0 và thu hút hàng chục tỷ USD vốn ngoại khi thị trường được nâng hạng (dự kiến vào tháng 9/2025).

Nền tảng kinh tế vĩ mô vững chắc của Việt Nam, với GDP tăng trưởng ấn tượng và lạm phát được kiểm soát, cũng là bệ đỡ quan trọng cho ngành chứng khoán. Dòng tiền sẽ tiếp tục luân chuyển mạnh mẽ vào các nhóm ngành và cổ phiếu có tiềm năng bứt phá, bao gồm cả các công ty chứng khoán có nền tảng tốt.

Lời khuyên cho nhà đầu tư

Trong bối cảnh ngành chứng khoán đang phân hóa mạnh mẽ, nhà đầu tư cần hết sức tỉnh táo và có chiến lược rõ ràng.

Hãy nâng cao kiến thức và hiểu biết về doanh nghiệp. Đừng chỉ chạy theo tin đồn hay những con số lợi nhuận đột biến mà không hiểu rõ nguyên nhân. Hãy tìm hiểu kỹ về lĩnh vực kinh doanh, tình hình tài chính, ban lãnh đạo và triển vọng tương lai của công ty.

Xây dựng một kế hoạch và mục tiêu đầu tư rõ ràng. Tránh đầu tư kiểu "may rủi" hay theo cảm tính. Hãy có một kế hoạch cụ thể về mục tiêu lợi nhuận, mức độ chấp nhận rủi ro, thời gian nắm giữ, và chiến lược chốt lời/cắt lỗ rõ ràng.

Bình tĩnh trước biến động thị trường và tránh tâm lý đám đông. Khi thị trường tăng nóng, rất dễ bị cuốn theo đám đông và mua đuổi ở giá cao. Hãy luôn giữ sự tỉnh táo, bình tĩnh và tuân thủ chiến lược đã đề ra. Việc mua đuổi có khả năng đối diện với rủi ro.

Quản trị rủi ro chặt chẽ. Phân bổ vốn hợp lý, không "tất tay" vào một mã cổ phiếu. Kiểm soát tỷ lệ đòn bẩy (margin) ở mức hợp lý và đa dạng hóa danh mục đầu tư giữa các ngành và loại hình tài sản để phân tán rủi ro. Luôn tuân thủ kỷ luật cắt lỗ chủ động để bảo vệ vốn.

Thị trường chứng khoán Việt Nam đang ở một giai đoạn đầy hứa hẹn nhưng cũng không kém phần thách thức. Việc không ngừng nghiên cứu kỹ lưỡng doanh nghiệp và cập nhật thông tin vĩ mô sẽ là chìa khóa để đưa ra các quyết định đầu tư sáng suốt, góp phần vào thành công trên thị trường.