Ngân hàng và doanh nghiệp BĐS: Không ai muốn cơn sốt giá nhà hạ nhiệt

Bong bóng bất động sản Trung Quốc giai đoạn 2016–2021 bùng nổ nhờ mối quan hệ “cộng sinh” giữa doanh nghiệp địa ốc và ngân hàng, khi ngân hàng cho vay, bảo lãnh, mua trái phiếu, còn doanh nghiệp dùng nhiều chiêu giấu nợ, thế chấp nhiều lần và lợi dụng tín dụng để đẩy giá nhà tăng.

Cơ chế này tạo vòng luẩn quẩn: giá nhà tăng → doanh nghiệp vay dễ → ngân hàng hưởng lợi → tiếp tục bơm vốn, làm bong bóng phình to.

Tại Việt Nam, tình hình tương tự: giá nhà tăng nhanh hơn thu nhập, tín dụng BĐS chiếm 1/4 dư nợ, tài sản thế chấp BĐS chiếm 70–80% hệ thống ngân hàng. Nhiều hình thức “bắt tay” tiềm ẩn giữa ngân hàng và chủ đầu tư như nhận thế chấp quyền tài sản từ hợp đồng mua bán, hỗ trợ lãi suất gián tiếp cho chủ đầu tư, khiến dòng tiền từ người mua chảy thẳng về doanh nghiệp.

Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước đã siết chặt thẩm định tín dụng, tăng hệ số rủi ro BĐS và giảm tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung dài hạn nhằm “lành mạnh hóa” mối quan hệ ngân hàng – BĐS, tránh lặp lại bài học bong bóng Trung Quốc.