Ngân hàng "gồng mình" dưới áp lực thuế Mỹ, cổ đông lo ngại?

Trong khi ngân hàng tư nhân lạc quan về tác động hạn chế từ thuế Mỹ, các ngân hàng quốc doanh lớn như BIDV và Vietcombank lại thận trọng đánh giá những rủi ro tiềm ẩn cho tín dụng, huy động vốn và chất lượng tài sản, buộc toàn hệ thống phải chủ động xây dựng các biện pháp ứng phó.

Năm 2025, Đại hội cổ đông thường niên của các ngân hàng Việt Nam chứng kiến sự trỗi dậy của một mối quan ngại mới: liệu hệ thống tài chính có đủ sức chống đỡ những dư chấn từ chính sách thuế quan toàn cầu, một 'ẩn số' đang phủ bóng lên triển vọng tăng trưởng và lợi nhuận.

"Trong bối cảnh chính sách thuế quan từ Mỹ đặt ra thách thức mới, bức tranh phản ứng từ giới ngân hàng Việt Nam năm 2025 cho thấy sự phân hóa rõ rệt. Lãnh đạo nhiều ngân hàng tư nhân tỏ ra lạc quan về tác động trực tiếp, trong khi khối ngân hàng quốc doanh, điển hình là BIDV và Vietcombank, lại bày tỏ sự thận trọng trước những hệ lụy tiềm ẩn đối với hoạt động kinh doanh.

Ông Phan Đức Tú, Chủ tịch BIDV, chỉ rõ khoảng 15% tổng dư nợ của ngân hàng, tương đương 300.000 tỷ đồng, có nguy cơ bị ảnh hưởng, tập trung ở các ngành thép, cơ khí, nhựa, thủy sản, dệt may, vận tải, máy tính và bất động sản công nghiệp. Ông lo ngại thuế quan sẽ tác động toàn diện đến tín dụng, huy động vốn (đặc biệt từ khối FDI) và chất lượng tài sản, dẫn đến tăng trích lập dự phòng và giảm lợi nhuận. Tương tự, Chủ tịch Vietcombank Nguyễn Thanh Tùng thừa nhận ngân hàng này chịu tác động mạnh hơn do thị phần thanh toán quốc tế và tài trợ thương mại lớn, với nhiều khách hàng xuất khẩu các mặt hàng nhạy cảm sang Mỹ. Danh mục khách hàng FDI lớn của Vietcombank cũng là một yếu tố đáng lưu tâm.

Ngược lại, Tổng Giám đốc MB Phạm Như Ánh trấn an khi cho biết tỷ lệ khách hàng xuất khẩu sang Mỹ tại MB không đáng kể (0,6% dư nợ) và ngân hàng đang chủ động rà soát để hỗ trợ. Quan điểm tương tự được chia sẻ bởi lãnh đạo TPBank và HDBank, những ngân hàng này đều đã rà soát và đánh giá tác động là không lớn, đồng thời tự tin vào khả năng chống chịu nhờ cơ cấu khách hàng và chỉ số an toàn vốn. Chủ tịch SHB Đỗ Quang Hiển cũng cho biết đã rà soát danh mục và đánh giá tác động ở mức chấp nhận được.

Dù mức độ lo ngại khác nhau, các ngân hàng đều không chủ quan và chủ động xây dựng các 'lá chắn' ứng phó. BIDV thận trọng xây dựng kịch bản, Vietcombank tăng cường phối hợp với khách hàng và kiến nghị cơ quan quản lý. Các giải pháp đa dạng được đưa ra, bao gồm đa dạng hóa thị trường, hỗ trợ tài chính, điều chỉnh chính sách ngoại tệ, cải tiến nghiệp vụ thanh toán, tiết giảm chi phí và hỗ trợ lãi suất. PGBank đặc biệt nhấn mạnh đến tác động kép từ căng thẳng Mỹ - Trung và đã triển khai các biện pháp ứng phó toàn diện. HDBank tập trung quản trị rủi ro, hỗ trợ khách hàng bị ảnh hưởng và điều chỉnh cấu trúc tài trợ, đồng thời tận dụng room tín dụng để mở rộng sang các lĩnh vực ít rủi ro hơn. SHB thậm chí đã có động thái ngoại giao với Đại sứ Mỹ để tìm kiếm tiếng nói chung và đảm bảo hợp tác trong lĩnh vực tài chính."